BhāgavPur, 4, 15
Select a line for its word-by-word analysis.
बाहुभ्यां मथ्यमानाभ्यां मिथुनं समपद्यत ॥ (१।३)
bāhubhyāṃ mathyamānābhyāṃ mithunaṃ samapadyata ||
इयं च लक्ष्म्याः सम्भूतिः पुरुषस्यानपायिनी ॥ (३।३)
iyaṃ ca lakṣmyāḥ sambhūtiḥ puruṣasyānapāyinī ||
अयं तु प्रथमो राज्ञां पुमान्प्रथयिता यशः । (४।१)
ayaṃ tu prathamo rājñāṃ pumānprathayitā yaśaḥ |
प्रशंसन्ति स्म तं विप्रा गन्धर्वप्रवरा जगुः । (७।२)
praśaṃsanti sma taṃ viprā gandharvapravarā jaguḥ |
मुमुचुः सुमनोधाराः सिद्धा नृत्यन्ति स्वःस्त्रियः ॥ (७।३)
mumucuḥ sumanodhārāḥ siddhā nṛtyanti svaḥstriyaḥ ||
ब्रह्मा जगद्गुरुर्देवैः सहासृत्य सुरेश्वरैः । (९।१)
brahmā jagadgururdevaiḥ sahāsṛtya sureśvaraiḥ |
वैन्यस्य दक्षिणे हस्ते दृष्ट्वा चिह्नं गदाभृतः ॥ (९।२)
vainyasya dakṣiṇe haste dṛṣṭvā cihnaṃ gadābhṛtaḥ ||
पादयोररविन्दं च तं वै मेने हरेः कलाम् । (१०।१)
pādayoraravindaṃ ca taṃ vai mene hareḥ kalām |
तस्याभिषेक आरब्धो ब्राह्मणैर्ब्रह्मवादिभिः । (११।१)
tasyābhiṣeka ārabdho brāhmaṇairbrahmavādibhiḥ |
द्यौः क्षितिः सर्वभूतानि समाजह्रुरुपायनम् ॥ (१२।२)
dyauḥ kṣitiḥ sarvabhūtāni samājahrurupāyanam ||
सो ऽभिषिक्तो महाराजः सुवासाः साध्वलंकृतः । (१३।१)
so 'bhiṣikto mahārājaḥ suvāsāḥ sādhvalaṃkṛtaḥ |
पत्न्यार्चिषालंकृतया विरेजे ऽग्निरिवापरः ॥ (१३।२)
patnyārciṣālaṃkṛtayā vireje 'gnirivāparaḥ ||
वायुश्च वालव्यजने धर्मः कीर्तिमयीं स्रजम् । (१५।१)
vāyuśca vālavyajane dharmaḥ kīrtimayīṃ srajam |
इन्द्रः किरीटमुत्कृष्टं दण्डं संयमनं यमः ॥ (१५।२)
indraḥ kirīṭamutkṛṣṭaṃ daṇḍaṃ saṃyamanaṃ yamaḥ ||
ब्रह्मा ब्रह्ममयं वर्म भारती हारमुत्तमम् । (१६।१)
brahmā brahmamayaṃ varma bhāratī hāramuttamam |
हरिः सुदर्शनं चक्रं तत्पत्न्यव्याहतां श्रियम् ॥ (१६।२)
hariḥ sudarśanaṃ cakraṃ tatpatnyavyāhatāṃ śriyam ||
दशचन्द्रमसिं रुद्रः शतचन्द्रं तथाम्बिका । (१७।१)
daśacandramasiṃ rudraḥ śatacandraṃ tathāmbikā |
सोमो ऽमृतमयानश्वांस्त्वष्टा रूपाश्रयं रथम् ॥ (१७।२)
somo 'mṛtamayānaśvāṃstvaṣṭā rūpāśrayaṃ ratham ||
भूः पादुके योगमय्यौ द्यौः पुष्पावलिमन्वहम् ॥ (१८।२)
bhūḥ pāduke yogamayyau dyauḥ puṣpāvalimanvaham ||
नाट्यं सुगीतं वादित्रमन्तर्धानं च खेचराः । (१९।१)
nāṭyaṃ sugītaṃ vāditramantardhānaṃ ca khecarāḥ |
ऋषयश्चाशिषः सत्याः समुद्रः शङ्खमात्मजम् ॥ (१९।२)
ṛṣayaścāśiṣaḥ satyāḥ samudraḥ śaṅkhamātmajam ||
सिन्धवः पर्वता नद्यो रथवीथीर्महात्मनः । (२०।१)
sindhavaḥ parvatā nadyo rathavīthīrmahātmanaḥ |
सूतो ऽथ मागधो वन्दी तं स्तोतुमुपतस्थिरे ॥ (२०।२)
sūto 'tha māgadho vandī taṃ stotumupatasthire ||
स्तावकांस्तानभिप्रेत्य पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् । (२१।१)
stāvakāṃstānabhipretya pṛthurvainyaḥ pratāpavān |
भोः सूत हे मागध सौम्य वन्दिन्लोके ऽधुनास्पष्टगुणस्य मे स्यात् । (२२।२)
bhoḥ sūta he māgadha saumya vandinloke 'dhunāspaṣṭaguṇasya me syāt |
किमाश्रयो मे स्तव एष योज्यतां मा मय्यभूवन्वितथा गिरो वः ॥ (२२।३)
kimāśrayo me stava eṣa yojyatāṃ mā mayyabhūvanvitathā giro vaḥ ||
तस्मात्परोक्षे ऽस्मदुपश्रुतान्यलं करिष्यथ स्तोत्रमपीच्यवाचः । (२३।१)
tasmātparokṣe 'smadupaśrutānyalaṃ kariṣyatha stotramapīcyavācaḥ |
सत्युत्तमश्लोकगुणानुवादे जुगुप्सितं न स्तवयन्ति सभ्याः ॥ (२३।२)
satyuttamaślokaguṇānuvāde jugupsitaṃ na stavayanti sabhyāḥ ||
महद्गुणानात्मनि कर्तुमीशः कः स्तावकैः स्तावयते ऽसतो ऽपि । (२४।१)
mahadguṇānātmani kartumīśaḥ kaḥ stāvakaiḥ stāvayate 'sato 'pi |
ते ऽस्याभविष्यन्निति विप्रलब्धो जनावहासं कुमतिर्न वेद ॥ (२४।२)
te 'syābhaviṣyanniti vipralabdho janāvahāsaṃ kumatirna veda ||
प्रभवो ह्यात्मनः स्तोत्रं जुगुप्सन्त्यपि विश्रुताः । (२५।१)
prabhavo hyātmanaḥ stotraṃ jugupsantyapi viśrutāḥ |
ह्रीमन्तः परमोदाराः पौरुषं वा विगर्हितम् ॥ (२५।२)
hrīmantaḥ paramodārāḥ pauruṣaṃ vā vigarhitam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.