श्रीशुक उवाच । (१।१)

निशम्य कौषारविणोपवर्णितां हरेः कथां कारणसूकरात्मनः । (१।२)

पुनः स पप्रच्छ तम् उद्यताञ्जलिर् न चातितृप्तो विदुरो धृतव्रतः ॥ (१।३)

विदुर उवाच । (२।१)

तेनैव तु मुनिश्रेष्ठ हरिणा यज्ञमूर्तिना । (२।२)

आदिदैत्यो हिरण्याक्षो हत इत्य् अनुशुश्रुम ॥ (२।३)

तस्य चोद्धरतः क्षौणीं स्वदंष्ट्राग्रेण लीलया । (३।१)

दैत्यराजस्य च ब्रह्मन् कस्माद्धेतोर् अभून् मृधः ॥ (३।२)

श्रद्दधानाय भक्ताय ब्रूहि तज्जन्मविस्तरम् । (४।१)

ऋषे न तृप्यति मनः परं कौतूहलं हि मे ॥ (४।२)

मैत्रेय उवाच । (५।१)

साधु वीर त्वया पृष्टम् अवतारकथां हरेः । (५।२)

यत् त्वं पृच्छसि मर्त्यानां मृत्युपाशविशातनीम् ॥ (५।३)

ययोत्तानपदः पुत्रो मुनिना गीतयार्भकः । (६।१)

मृत्योः कृत्वैव मूर्ध्न्य् अङ्घ्रिम् आरुरोह हरेः पदम् ॥ (६।२)

अथात्रापीतिहासो ऽयं श्रुतो मे वर्णितः पुरा । (७।१)

ब्रह्मणा देवदेवेन देवानाम् अनुपृच्छताम् ॥ (७।२)

दितिर् दाक्षायणी क्षत्तर् मारीचं कश्यपं पतिम् । (८।१)

अपत्यकामा चकमे संध्यायां हृच्छयार्दिता ॥ (८।२)

इष्ट्वाग्निजिह्वं पयसा पुरुषं यजुषां पतिम् । (९।१)

निम्रोचत्य् अर्क आसीनम् अग्न्यगारे समाहितम् ॥ (९।२)

दितिर् उवाच । (१०।१)

एष मां त्वत्कृते विद्वन् काम आत्तशरासनः । (१०।२)

दुनोति दीनां विक्रम्य रम्भाम् इव मतंगजः ॥ (१०।३)

तद् भवान् दह्यमानायां सपत्नीनां समृद्धिभिः । (११।१)

प्रजावतीनां भद्रं ते मय्य् आयुङ्क्ताम् अनुग्रहम् ॥ (११।२)

भर्तर्य् आप्तोरुमानानां लोकान् आविशते यशः । (१२।१)

पतिर् भवद्विधो यासां प्रजया ननु जायते ॥ (१२।२)

पुरा पिता नो भगवान् दक्षो दुहितृवत्सलः । (१३।१)

कं वृणीत वरं वत्सा इत्य् अपृच्छत नः पृथक् ॥ (१३।२)

स विदित्वात्मजानां नो भावं संतानभावनः । (१४।१)

त्रयोदशाददात् तासां यास् ते शीलम् अनुव्रताः ॥ (१४।२)

अथ मे कुरु कल्याणं कामं कमललोचन । (१५।१)

आर्तोपसर्पणं भूमन्न् अमोघं हि महीयसि ॥ (१५।२)

इति तां वीर मारीचः कृपणां बहुभाषिणीम् । (१६।१)

प्रत्याहानुनयन् वाचा प्रवृद्धानङ्गकश्मलाम् ॥ (१६।२)

एष ते ऽहं विधास्यामि प्रियं भीरु यद् इच्छसि । (१७।१)

तस्याः कामं न कः कुर्यात् सिद्धिस् त्रैवर्गिकी यतः ॥ (१७।२)

सर्वाश्रमान् उपादाय स्वाश्रमेण कलत्रवान् । (१८।१)

व्यसनार्णवम् अत्येति जलयानैर् यथार्णवम् ॥ (१८।२)

याम् आहुर् आत्मनो ह्य् अर्धं श्रेयस्कामस्य मानिनि । (१९।१)

यस्यां स्वधुरम् अध्यस्य पुमांश् चरति विज्वरः ॥ (१९।२)

याम् आश्रित्येन्द्रियारातीन् दुर्जयान् इतराश्रमैः । (२०।१)

वयं जयेम हेलाभिर् दस्यून् दुर्गपतिर् यथा ॥ (२०।२)

न वयं प्रभवस् तां त्वाम् अनुकर्तुं गृहेश्वरि । (२१।१)

अप्य् आयुषा वा कार्त्स्न्येन ये चान्ये गुणगृध्नवः ॥ (२१।२)

अथापि कामम् एतं ते प्रजात्यै करवाण्य् अलम् । (२२।१)

यथा मां नातिरोचन्ति मुहूर्तं प्रतिपालय ॥ (२२।२)

एषा घोरतमा वेला घोराणां घोरदर्शना । (२३।१)

चरन्ति यस्यां भूतानि भूतेशानुचराणि ह ॥ (२३।२)

एतस्यां साध्वि संध्यायां भगवान् भूतभावनः । (२४।१)

परीतो भूतपर्षद्भिर् वृषेणाटति भूतराट् ॥ (२४।२)

भस्मावगुण्ठामलरुक्मदेहो देवस् त्रिभिः पश्यति देवरस् ते ॥ (२५।२)

न यस्य लोके स्वजनः परो वा नात्यादृतो नोत कश्चिद् विगर्ह्यः । (२६।१)

वयं व्रतैर् यच् चरणापविद्धाम् आशास्महे ऽजां बत भुक्तभोगाम् ॥ (२६।२)

यस्यानवद्याचरितं मनीषिणो गृणन्त्य् अविद्यापटलं बिभित्सवः । (२७।१)

निरस्तसाम्यातिशयो ऽपि यत् स्वयं पिशाचचर्याम् अचरद् गतिः सताम् ॥ (२७।२)

हसन्ति यस्याचरितं हि दुर्भगाः स्वात्मन् रतस्याविदुषः समीहितम् । (२८।१)

यैर् वस्त्रमाल्याभरणानुलेपनैः श्वभोजनं स्वात्मतयोपलालितम् ॥ (२८।२)

ब्रह्मादयो यत्कृतसेतुपाला यत्कारणं विश्वम् इदं च माया । (२९।१)

आज्ञाकरी यस्य पिशाचचर्या अहो विभूम्नश् चरितं विडम्बनम् ॥ (२९।२)

मैत्रेय उवाच । (३०।१)

सैवं संविदिते भर्त्रा मन्मथोन्मथितेन्द्रिया । (३०।२)

जग्राह वासो ब्रह्मर्षेर् वृषलीव गतत्रपा ॥ (३०।३)

स विदित्वाथ भार्यायास् तं निर्बन्धं विकर्मणि । (३१।१)

नत्वा दिष्टाय रहसि तयाथोपविवेश हि ॥ (३१।२)

अथोपस्पृश्य सलिलं प्राणान् आयम्य वाग्यतः । (३२।१)

ध्यायञ् जजाप विरजं ब्रह्म ज्योतिः सनातनम् ॥ (३२।२)

दितिस् तु व्रीडिता तेन कर्मावद्येन भारत । (३३।१)

उपसंगम्य विप्रर्षिम् अधोमुख्य् अभ्यभाषत ॥ (३३।२)

दितिर् उवाच । (३४।१)

न मे गर्भम् इमं ब्रह्मन् भूतानाम् ऋषभो ऽवधीत् । (३४।२)

रुद्रः पतिर् हि भूतानां यस्याकरवम् अंहसम् ॥ (३४।३)

नमो रुद्राय महते देवायोग्राय मीढुषे । (३५।१)

शिवाय न्यस्तदण्डाय धृतदण्डाय मन्यवे ॥ (३५।२)

स नः प्रसीदतां भामो भगवान् उर्वनुग्रहः । (३६।१)

व्याधस्याप्य् अनुकम्प्यानां स्त्रीणां देवः सतीपतिः ॥ (३६।२)

मैत्रेय उवाच । (३७।१)

स्वसर्गस्याशिषं लोक्याम् आशासानां प्रवेपतीम् । (३७।२)

निवृत्तसंध्यानियमो भार्याम् आह प्रजापतिः ॥ (३७।३)

कश्यप उवाच । (३८।१)

अप्रायत्याद् आत्मनस् ते दोषान् मौहूर्तिकाद् उत । (३८।२)

मन्निदेशातिचारेण देवानां चातिहेलनात् ॥ (३८।३)

भविष्यतस् तवाभद्राव् अभद्रे जाठराधमौ । (३९।१)

लोकान् सपालांस् त्रींश् चण्डि मुहुर् आक्रन्दयिष्यतः ॥ (३९।२)

प्राणिनां हन्यमानानां दीनानाम् अकृतागसाम् । (४०।१)

स्त्रीणां निगृह्यमाणानां कोपितेषु महात्मसु ॥ (४०।२)

तदा विश्वेश्वरः क्रुद्धो भगवाल् लोकभावनः । (४१।१)

हनिष्यत्य् अवतीर्यासौ यथाद्रीन् शतपर्वधृक् ॥ (४१।२)

दितिर् उवाच । (४२।१)

वधं भगवता साक्षात् सुनाभोदारबाहुना । (४२।२)

आशासे पुत्रयोर् मह्यं मा क्रुद्धाद् ब्राह्मणात् प्रभो ॥ (४२।३)

न ब्रह्मदण्डदग्धस्य न भूतभयदस्य च । (४३।१)

नारकाश् चानुगृह्णन्ति यां यां योनिम् असौ गतः ॥ (४३।२)

कश्यप उवाच । (४४।१)

कृतशोकानुतापेन सद्यः प्रत्यवमर्शनात् । (४४।२)

भगवत्य् उरुमानाच् च भवे मय्य् अपि चादरात् ॥ (४४।३)

पुत्रस्यैव च पुत्राणां भवितैकः सतां मतः । (४५।१)

गास्यन्ति यद्यशः शुद्धं भगवद्यशसा समम् ॥ (४५।२)

योगैर् हेमेव दुर्वर्णं भावयिष्यन्ति साधवः । (४६।१)

निर्वैरादिभिर् आत्मानं यच्छीलम् अनुवर्तितुम् ॥ (४६।२)

यत्प्रसादाद् इदं विश्वं प्रसीदति यदात्मकम् । (४७।१)

स स्वदृग् भगवान् यस्य तोष्यते ऽनन्यया दृशा ॥ (४७।२)

स वै महाभागवतो महात्मा महानुभावो महतां महिष्ठः । (४८।१)

प्रवृद्धभक्त्या ह्य् अनुभाविताशये निवेश्य वैकुण्ठम् इमं विहास्यति ॥ (४८।२)

अलम्पटः शीलधरो गुणाकरो हृष्टः परर्द्ध्या व्यथितो दुःखितेषु । (४९।१)

अभूतशत्रुर् जगतः शोकहर्ता नैदाघिकं तापम् इवोडुराजः ॥ (४९।२)

अन्तर् बहिश् चामलम् अब्जनेत्रं स्वपूरुषेच्छानुगृहीतरूपम् । (५०।१)

पौत्रस् तव श्रीललनाललामं द्रष्टा स्फुरत्कुण्डलमण्डिताननम् ॥ (५०।२)

मैत्रेय उवाच । (५१।१)

श्रुत्वा भागवतं पौत्रम् अमोदत दितिर् भृशम् । (५१।२)

पुत्रयोश् च वधं कृष्णाद् विदित्वासीन् महामनाः ॥ (५१।३)