श्रीउद्धव उवाच । (१।१)

विधिश् च प्रतिषेधश् च निगमो हीश्वरस्य ते । (१।२)

अवेक्षते ऽरविन्दाक्ष गुणं दोषं च कर्मणाम् ॥ (१।३)

वर्णाश्रमविकल्पं च प्रतिलोमानुलोमजम् । (२।१)

द्रव्यदेशवयःकालान् स्वर्गं नरकम् एव च ॥ (२।२)

गुणदोषभिदादृष्टिम् अन्तरेण वचस् तव । (३।१)

निःश्रेयसं कथं नॄणां निषेधविधिलक्षणम् ॥ (३।२)

पितृदेवमनुष्यानां वेदश् चक्षुस् तवेश्वर । (४।१)

श्रेयस् त्व् अनुपलब्धे ऽर्थे साध्यसाधनयोर् अपि ॥ (४।२)

गुणदोषभिदादृष्टिर् निगमात् ते न हि स्वतः । (५।१)

निगमेनापवादश् च भिदाया इति ह भ्रमः ॥ (५।२)

श्रीभगवान् उवाच । (६।१)

योगास् त्रयो मया प्रोक्ता नॄणां श्रेयोविधित्सया । (६।२)

ज्ञानं कर्म च भक्तिश् च नोपायो ऽन्यो ऽस्ति कुत्रचित् ॥ (६।३)

निर्विण्णानां ज्ञानयोगो न्यासिनाम् इह कर्मसु । (७।१)

तेष्व् अनिर्विण्णचित्तानां कर्मयोगस् तु कामिनाम् ॥ (७।२)

यदृच्छया मत्कथादौ जातश्रद्धस् तु यः पुमान् । (८।१)

न निर्विण्णो नातिसक्तो भक्तियोगो ऽस्य सिद्धिदः ॥ (८।२)

तावत् कर्माणि कुर्वीत न निर्विद्येत यावता । (९।१)

मत्कथाश्रवणादौ वा श्रद्धा यावन् न जायते ॥ (९।२)

स्वधर्मस्थो यजन् यज्ञैर् अनाशीःकाम उद्धव । (१०।१)

न याति स्वर्गनरकौ यद्य् अन्यन् न समाचरेत् ॥ (१०।२)

अस्मिंल् लोके वर्तमानः स्वधर्मस्थो ऽनघः शुचिः । (११।१)

ज्ञानं विशुद्धम् आप्नोति मद्भक्तिं वा यदृच्छया ॥ (११।२)

स्वर्गिणो ऽप्य् एतम् इच्छन्ति लोकं निरयिणस् तथा । (१२।१)

साधकं ज्ञानभक्तिभ्याम् उभयं तद् असाधकम् ॥ (१२।२)

न नरः स्वर्गतिं काङ्क्षेन् नारकीं वा विचक्षणः । (१३।१)

नेमं लोकं च काङ्क्षेत देहावेशात् प्रमाद्यति ॥ (१३।२)

एतद् विद्वान् पुरा मृत्योर् अभवाय घटेत सः । (१४।१)

अप्रमत्त इदं ज्ञात्वा मर्त्यम् अप्य् अर्थसिद्धिदम् ॥ (१४।२)

छिद्यमानं यमैर् एतैः कृतनीडं वनस्पतिम् । (१५।१)

खगः स्वकेतम् उत्सृज्य क्षेमं याति ह्य् अलम्पटः ॥ (१५।२)

अहोरात्रैश् छिद्यमानं बुद्ध्वायुर् भयवेपथुः । (१६।१)

मुक्तसङ्गः परं बुद्ध्वा निरीह उपशाम्यति ॥ (१६।२)

नृदेहम् आद्यं सुलभं सुदुर्लभं प्लवं सुकल्पं गुरुकर्णधारम् । (१७।१)

मयानुकूलेन नभस्वतेरितं पुमान् भवाब्धिं न तरेत् स आत्महा ॥ (१७।२)

यदारम्भेषु निर्विण्णो विरक्तः संयतेन्द्रियः । (१८।१)

अभ्यासेनात्मनो योगी धारयेद् अचलं मनः ॥ (१८।२)

धार्यमाणं मनो यर्हि भ्राम्यद् आश्व् अनवस्थितम् । (१९।१)

अतन्द्रितो ऽनुरोधेन मार्गेणात्मवशं नयेत् ॥ (१९।२)

मनोगतिं न विसृजेज् जितप्राणो जितेन्द्रियः । (२०।१)

सत्त्वसम्पन्नया बुद्ध्या मन आत्मवशं नयेत् ॥ (२०।२)

एष वै परमो योगो मनसः संग्रहः स्मृतः । (२१।१)

हृदयज्ञत्वम् अन्विच्छन् दम्यस्येवार्वतो मुहुः ॥ (२१।२)

सांख्येन सर्वभावानां प्रतिलोमानुलोमतः । (२२।१)

भवाप्ययाव् अनुध्यायेन् मनो यावत् प्रसीदति ॥ (२२।२)

निर्विण्णस्य विरक्तस्य पुरुषस्योक्तवेदिनः । (२३।१)

मनस् त्यजति दौरात्म्यं चिन्तितस्यानुचिन्तया ॥ (२३।२)

यमादिभिर् योगपथैर् आन्वीक्षिक्या च विद्यया । (२४।१)

ममार्चोपासनाभिर् वा नान्यैर् योग्यं स्मरेन् मनः ॥ (२४।२)

यदि कुर्यात् प्रमादेन योगी कर्म विगर्हितम् । (२५।१)

योगेनैव दहेद् अंहो नान्यत् तत्र कदाचन ॥ (२५।२)

स्वे स्वे ऽधिकारे या निष्ठा स गुणः परिकीर्तितः । (२६।१)

कर्मणां जात्यशुद्धानाम् अनेन नियमः कृतः । (२६।२)

गुणदोषविधानेन सङ्गानां त्याजनेच्छया ॥ (२६।३)

जातश्रद्धो मत्कथासु निर्विण्णः सर्वकर्मसु । (२७।१)

वेद दुःखात्मकान् कामान् परित्यागे ऽप्य् अनीश्वरः ॥ (२७।२)

ततो भजेत मां प्रीतः श्रद्धालुर् दृढनिश्चयः । (२८।१)

जुषमाणश् च तान् कामान् दुःखोदर्कांश् च गर्हयन् ॥ (२८।२)

प्रोक्तेन भक्तियोगेन भजतो मासकृन् मुनेः । (२९।१)

कामा हृदय्या नश्यन्ति सर्वे मयि हृदि स्थिते ॥ (२९।२)

भिद्यते हृदयग्रन्थिश् छिद्यन्ते सर्वसंशयाः । (३०।१)

क्षीयन्ते चास्य कर्माणि मयि दृष्टे ऽखिलात्मनि ॥ (३०।२)

तस्मान् मद्भक्तियुक्तस्य योगिनो वै मदात्मनः । (३१।१)

न ज्ञानं न च वैराग्यं प्रायः श्रेयो भवेद् इह ॥ (३१।२)

यत् कर्मभिर् यत् तपसा ज्ञानवैराग्यतश् च यत् । (३२।१)

योगेन दानधर्मेण श्रेयोभिर् इतरैर् अपि ॥ (३२।२)

सर्वं मद्भक्तियोगेन मद्भक्तो लभते ऽञ्जसा । (३३।१)

स्वर्गापवर्गं मद्धाम कथंचिद् यदि वाञ्छति ॥ (३३।२)

न किंचित् साधवो धीरा भक्ता ह्य् एकान्तिनो मम । (३४।१)

वाञ्छन्त्य् अपि मया दत्तं कैवल्यम् अपुनर्भवम् ॥ (३४।२)

नैरपेक्ष्यं परं प्राहुर् निःश्रेयसम् अनल्पकम् । (३५।१)

तस्मान् निराशिषो भक्तिर् निरपेक्षस्य मे भवेत् ॥ (३५।२)

न मय्य् एकान्तभक्तानां गुणदोषोद्भवा गुणाः । (३६।१)

साधूनां समचित्तानां बुद्धेः परम् उपेयुषाम् ॥ (३६।२)

एवम् एतान् मया दिष्टान् अनुतिष्ठन्ति मे पथः । (३७।१)

क्षेमं विन्दन्ति मत्स्थानं यद् ब्रह्म परमं विदुः ॥ (३७।२)