विदुर उवाच । (१।१)

भवे शीलवतां श्रेष्ठे दक्षो दुहितृवत्सलः । (१।२)

विद्वेषम् अकरोत् कस्माद् अनादृत्यात्मजां सतीम् ॥ (१।३)

कस् तं चराचरगुरुं निर्वैरं शान्तविग्रहम् । (२।१)

आत्मारामं कथं द्वेष्टि जगतो दैवतं महत् ॥ (२।२)

एतद् आख्याहि मे ब्रह्मन् जामातुः श्वशुरस्य च । (३।१)

विद्वेषस् तु यतः प्राणांस् तत्यजे दुस्त्यजान् सती ॥ (३।२)

मैत्रेय उवाच । (४।१)

पुरा विश्वसृजां सत्रे समेताः परमर्षयः । (४।२)

तथामरगणाः सर्वे सानुगा मुनयो ऽग्नयः ॥ (४।३)

तत्र प्रविष्टम् ऋषयो दृष्ट्वार्कम् इव रोचिषा । (५।१)

भ्राजमानं वितिमिरं कुर्वन्तं तन् महत् सदः ॥ (५।२)

उदतिष्ठन् सदस्यास् ते स्वधिष्ण्येभ्यः सहाग्नयः । (६।१)

ऋते विरिञ्चं शर्वं च तद्भासाक्षिप्तचेतसः ॥ (६।२)

सदसस्पतिभिर् दक्षो भगवान् साधु सत्कृतः । (७।१)

अजं लोकगुरुं नत्वा निषसाद तदाज्ञया ॥ (७।२)

प्राङ्निषण्णं मृडं दृष्ट्वा नामृष्यत् तदनादृतः । (८।१)

उवाच वामं चक्षुर्भ्याम् अभिवीक्ष्य दहन्न् इव ॥ (८।२)

श्रूयतां ब्रह्मर्षयो मे सहदेवाः सहाग्नयः । (९।१)

साधूनां ब्रुवतो वृत्तं नाज्ञानान् न च मत्सरात् ॥ (९।२)

अयं तु लोकपालानां यशोघ्नो निरपत्रपः । (१०।१)

सद्भिर् आचरितः पन्था येन स्तब्धेन दूषितः ॥ (१०।२)

एष मे शिष्यतां प्राप्तो यन् मे दुहितुर् अग्रहीत् । (११।१)

पाणिं विप्राग्निमुखतः सावित्र्या इव साधुवत् ॥ (११।२)

गृहीत्वा मृगशावाक्ष्याः पाणिं मर्कटलोचनः । (१२।१)

प्रत्युत्थानाभिवादार्हे वाचाप्य् अकृत नोचितम् ॥ (१२।२)

लुप्तक्रियायाशुचये मानिने भिन्नसेतवे । (१३।१)

अनिच्छन्न् अप्य् अदां बालां शूद्रायेवोशतीं गिरम् ॥ (१३।२)

प्रेतावासेषु घोरेषु प्रेतैर् भूतगणैर् वृतः । (१४।१)

अटत्य् उन्मत्तवन् नग्नो व्युप्तकेशो हसन् रुदन् ॥ (१४।२)

चिताभस्मकृतस्नानः प्रेतस्रङ्न्रस्थिभूषणः । (१५।१)

शिवापदेशो ह्य् अशिवो मत्तो मत्तजनप्रियः । (१५।२)

पतिः प्रमथनाथानां तमोमात्रात्मकात्मनाम् ॥ (१५।३)

तस्मा उन्मादनाथाय नष्टशौचाय दुर्हृदे । (१६।१)

दत्ता बत मया साध्वी चोदिते परमेष्ठिना ॥ (१६।२)

मैत्रेय उवाच । (१७।१)

विनिन्द्यैवं स गिरिशम् अप्रतीपम् अवस्थितम् । (१७।२)

दक्षो ऽथाप उपस्पृश्य क्रुद्धः शप्तुं प्रचक्रमे ॥ (१७।३)

अयं तु देवयजन इन्द्रोपेन्द्रादिभिर् भवः । (१८।१)

सह भागं न लभतां देवैर् देवगणाधमः ॥ (१८।२)

निषिध्यमानः स सदस्यमुख्यैर् दक्षो गिरित्राय विसृज्य शापम् । (१९।१)

तस्माद् विनिष्क्रम्य विवृद्धमन्युर् जगाम कौरव्य निजं निकेतनम् ॥ (१९।२)

विज्ञाय शापं गिरिशानुगाग्रणीर् नन्दीश्वरो रोषकषायदूषितः । (२०।१)

दक्षाय शापं विससर्ज दारुणं ये चान्वमोदंस् तदवाच्यतां द्विजाः ॥ (२०।२)

य एतन् मर्त्यम् उद्दिश्य भगवत्य् अप्रतिद्रुहि । (२१।१)

द्रुह्यत्य् अज्ञः पृथग्दृष्टिस् तत्त्वतो विमुखो भवेत् ॥ (२१।२)

गृहेषु कूटधर्मेषु सक्तो ग्राम्यसुखेच्छया । (२२।१)

कर्मतन्त्रं वितनुते वेदवादविपन्नधीः ॥ (२२।२)

बुद्ध्या पराभिध्यायिन्या विस्मृतात्मगतिः पशुः । (२३।१)

स्त्रीकामः सो ऽस्त्व् अतितरां दक्षो बस्तमुखो ऽचिरात् ॥ (२३।२)

विद्याबुद्धिर् अविद्यायां कर्ममय्याम् असौ जडः । (२४।१)

संसरन्त्विह ये चामुम् अनु शर्वावमानिनम् ॥ (२४।२)

गिरः श्रुतायाः पुष्पिण्या मधुगन्धेन भूरिणा । (२५।१)

मथ्ना चोन्मथितात्मानः संमुह्यन्तु हरद्विषः ॥ (२५।२)

सर्वभक्षा द्विजा वृत्त्यै धृतविद्यातपोव्रताः । (२६।१)

वित्तदेहेन्द्रियारामा याचका विचरन्त्व् इह ॥ (२६।२)

तस्यैवं वदतः शापं श्रुत्वा द्विजकुलाय वै । (२७।१)

भृगुः प्रत्यसृजच्छापं ब्रह्मदण्डं दुरत्ययम् ॥ (२७।२)

भवव्रतधरा ये च ये च तान् समनुव्रताः । (२८।१)

पाषण्डिनस् ते भवन्तु सच्छास्त्रपरिपन्थिनः ॥ (२८।२)

नष्टशौचा मूढधियो जटाभस्मास्थिधारिणः । (२९।१)

विशन्तु शिवदीक्षायां यत्र दैवं सुरासवम् ॥ (२९।२)

ब्रह्म च ब्राह्मणांश् चैव यद् यूयं परिनिन्दथ । (३०।१)

सेतुं विधारणं पुंसाम् अतः पाषण्डम् आश्रिताः ॥ (३०।२)

एष एव हि लोकानां शिवः पन्थाः सनातनः । (३१।१)

यं पूर्वे चानुसंतस्थुर् यत्प्रमाणं जनार्दनः ॥ (३१।२)

तद् ब्रह्म परमं शुद्धं सतां वर्त्म सनातनम् । (३२।१)

विगर्ह्य यात पाषण्डं दैवं वो यत्र भूतराट् ॥ (३२।२)

मैत्रेय उवाच । (३३।१)

तस्यैवं वदतः शापं भृगोः स भगवान् भवः । (३३।२)

निश्चक्राम ततः किंचिद् विमना इव सानुगः ॥ (३३।३)

ते ऽपि विश्वसृजः सत्रं सहस्रपरिवत्सरान् । (३४।१)

संविधाय महेष्वास यत्रेज्य ऋषभो हरिः ॥ (३४।२)

आप्लुत्यावभृथं यत्र गङ्गा यमुनयान्विता । (३५।१)

विरजेनात्मना सर्वे स्वं स्वं धाम ययुस् ततः ॥ (३५।२)