मैत्रेय उवाच । (१।१)

मौक्तिकैः कुसुमस्रग्भिर्दुकूलैः स्वर्णतोरणैः । (१।२)

महासुरभिभिर्धूपैर्मण्डितं तत्र तत्र वै ॥ (१।३)

चन्दनागुरुतोयार्द्ररथ्याचत्वरमार्गवत् । (२।१)

पुष्पाक्षतफलैस्तोक्मैर्लाजैरर्चिर्भिरर्चितम् ॥ (२।२)

सवृन्दैः कदलीस्तम्भैः पूगपोतैः परिष्कृतम् । (३।१)

तरुपल्लवमालाभिः सर्वतः समलंकृतम् ॥ (३।२)

प्रजास्तं दीपबलिभिः सम्भृताशेषमङ्गलैः । (४।१)

अभीयुर्मृष्टकन्याश्च मृष्टकुण्डलमण्डिताः ॥ (४।२)

शङ्खदुन्दुभिघोषेण ब्रह्मघोषेण चर्त्विजाम् । (५।१)

विवेश भवनं वीरः स्तूयमानो गतस्मयः ॥ (५।२)

पूजितः पूजयामास तत्र तत्र महायशाः । (६।१)

पौराञ् जानपदांस्तांस्तान्प्रीतः प्रियवरप्रदः ॥ (६।२)

स एवमादीन्यनवद्यचेष्टितः कर्माणि भूयांसि महान्महत्तमः । (७।१)

कुर्वन्शशासावनिमण्डलं यशः स्फीतं निधायारुरुहे परं पदम् ॥ (७।२)

सूत उवाच । (८।१)

तदादिराजस्य यशो विजृम्भितं गुणैरशेषैर्गुणवत्सभाजितम् । (८।२)

क्षत्ता महाभागवतः सदस्पते कौषारविं प्राह गृणन्तमर्चयन् ॥ (८।३)

विदुर उवाच । (९।१)

सो ऽभिषिक्तः पृथुर्विप्रैर्लब्धाशेषसुरार्हणः । (९।२)

बिभ्रत्स वैष्णवं तेजो बाह्वोर्याभ्यां दुदोह गाम् ॥ (९।३)

को न्वस्य कीर्तिं न शृणोत्यभिज्ञो यद्विक्रमोच्छिष्टमशेषभूपाः । (१०।१)

लोकाः सपाला उपजीवन्ति काममद्यापि तन्मे वद कर्म शुद्धम् ॥ (१०।२)

मैत्रेय उवाच । (११।१)

गङ्गायमुनयोर्नद्योरन्तरा क्षेत्रमावसन् । (११।२)

आरब्धानेव बुभुजे भोगान्पुण्यजिहासया ॥ (११।३)

सर्वत्रास्खलितादेशः सप्तद्वीपैकदण्डधृक् । (१२।१)

अन्यत्र ब्राह्मणकुलादन्यत्राच्युतगोत्रतः ॥ (१२।२)

एकदासीन्महासत्रदीक्षा तत्र दिवौकसाम् । (१३।१)

समाजो ब्रह्मर्षीणां च राजर्षीणां च सत्तम ॥ (१३।२)

तस्मिनर्हत्सु सर्वेषु स्वर्चितेषु यथार्हतः । (१४।१)

उत्थितः सदसो मध्ये ताराणामुडुराड् इव ॥ (१४।२)

प्रांशुः पीनायतभुजो गौरः कञ्जारुणेक्षणः । (१५।१)

सुनासः सुमुखः सौम्यः पीनांसः सुद्विजस्मितः ॥ (१५।२)

व्यूढवक्षा बृहच्छ्रोणिर्वलिवल्गुदलोदरः । (१६।१)

आवर्तनाभिरोजस्वी काञ्चनोरुरुदग्रपात् ॥ (१६।२)

सूक्ष्मवक्रासितस्निग्धमूर्धजः कम्बुकन्धरः । (१७।१)

महाधने दुकूलाग्र्ये परिधायोपवीय च ॥ (१७।२)

व्यञ्जिताशेषगात्रश्रीर्नियमे न्यस्तभूषणः । (१८।१)

कृष्णाजिनधरः श्रीमान्कुशपाणिः कृतोचितः ॥ (१८।२)

शिशिरस्निग्धताराक्षः समैक्षत समन्ततः । (१९।१)

ऊचिवानिदमुर्वीशः सदः संहर्षयन्निव ॥ (१९।२)

चारु चित्रपदं श्लक्ष्णं मृष्टं गूढमविक्लवम् । (२०।१)

सर्वेषामुपकारार्थं तदा अनुवदन्निव ॥ (२०।२)

राजोवाच । (२१।१)

सभ्याः शृणुत भद्रं वः साधवो य इहागताः । (२१।२)

सत्सु जिज्ञासुभिर्धर्ममावेद्यं स्वमनीषितम् ॥ (२१।३)

अहं दण्डधरो राजा प्रजानामिह योजितः । (२२।१)

रक्षिता वृत्तिदः स्वेषु सेतुषु स्थापिता पृथक् ॥ (२२।२)

तस्य मे तदनुष्ठानाद्यानाहुर्ब्रह्मवादिनः । (२३।१)

लोकाः स्युः कामसंदोहा यस्य तुष्यति दिष्टदृक् ॥ (२३।२)

य उद्धरेत्करं राजा प्रजा धर्मेष्वशिक्षयन् । (२४।१)

प्रजानां शमलं भुङ्क्ते भगं च स्वं जहाति सः ॥ (२४।२)

तत्प्रजा भर्तृपिण्डार्थं स्वार्थमेवानसूयवः । (२५।१)

कुरुताधोक्षजधियस्तर्हि मे ऽनुग्रहः कृतः ॥ (२५।२)

यूयं तदनुमोदध्वं पितृदेवर्षयो ऽमलाः । (२६।१)

कर्तुः शास्तुरनुज्ञातुस्तुल्यं यत्प्रेत्य तत्फलम् ॥ (२६।२)

अस्ति यज्ञपतिर्नाम केषांचिदर्हसत्तमाः । (२७।१)

इहामुत्र च लक्ष्यन्ते ज्योत्स्नावत्यः क्वचिद्भुवः ॥ (२७।२)

मनोरुत्तानपादस्य ध्रुवस्यापि महीपतेः । (२८।१)

प्रियव्रतस्य राजर्षेरङ्गस्यास्मत्पितुः पितुः ॥ (२८।२)

ईदृशानामथान्येषामजस्य च भवस्य च । (२९।१)

प्रह्लादस्य बलेश्चापि कृत्यमस्ति गदाभृता ॥ (२९।२)

दौहित्रादीनृते मृत्योः शोच्यान्धर्मविमोहितान् । (३०।१)

वर्गस्वर्गापवर्गाणां प्रायेणैकात्म्यहेतुना ॥ (३०।२)

यत्पादसेवाभिरुचिस्तपस्विनाम् अशेषजन्मोपचितं मलं धियः । (३१।१)

सद्यः क्षिणोत्यन्वहमेधती सती यथा पदाङ्गुष्ठविनिःसृता सरित् ॥ (३१।२)

विनिर्धुताशेषमनोमलः पुमानसङ्गविज्ञानविशेषवीर्यवान् । (३२।१)

यदङ्घ्रिमूले कृतकेतनः पुनर्न संसृतिं क्लेशवहां प्रपद्यते ॥ (३२।२)

तमेव यूयं भजतात्मवृत्तिभिर्मनोवचःकायगुणैः स्वकर्मभिः । (३३।१)

अमायिनः कामदुघाङ्घ्रिपङ्कजं यथाधिकारावसितार्थसिद्धयः ॥ (३३।२)

असाविहानेकगुणो ऽगुणो ऽध्वरः पृथग्विधद्रव्यगुणक्रियोक्तिभिः । (३४।१)

सम्पद्यते ऽर्थाशयलिङ्गनामभिर्विशुद्धविज्ञानघनः स्वरूपतः ॥ (३४।२)

प्रधानकालाशयधर्मसङ्ग्रहे शरीर एष प्रतिपद्य चेतनाम् । (३५।१)

क्रियाफलत्वेन विभुर्विभाव्यते यथानलो दारुषु तद्गुणात्मकः ॥ (३५।२)

अहो ममामी वितरन्त्यनुग्रहं हरिं गुरुं यज्ञभुजामधीश्वरम् । (३६।१)

स्वधर्मयोगेन यजन्ति मामका निरन्तरं क्षोणितले दृढव्रताः ॥ (३६।२)

मा जातु तेजः प्रभवेन्महर्द्धिभिस्तितिक्षया तपसा विद्यया च । (३७।१)

देदीप्यमाने ऽजितदेवतानां कुले स्वयं राजकुलाद्द्विजानाम् ॥ (३७।२)

ब्रह्मण्यदेवः पुरुषः पुरातनो नित्यं हरिर्यच्चरणाभिवन्दनात् । (३८।१)

अवाप लक्ष्मीमनपायिनीं यशो जगत्पवित्रं च महत्तमाग्रणीः ॥ (३८।२)

यत्सेवयाशेषगुहाशयः स्वराड् विप्रप्रियस्तुष्यति काममीश्वरः । (३९।१)

तदेव तद्धर्मपरैर्विनीतैः सर्वात्मना ब्रह्मकुलं निषेव्यताम् ॥ (३९।२)

पुमान्लभेतानतिवेलमात्मनः प्रसीदतो ऽत्यन्तशमं स्वतः स्वयम् । (४०।१)

यन्नित्यसम्बन्धनिषेवया ततः परं किमत्रास्ति मुखं हविर्भुजाम् ॥ (४०।२)

अश्नात्यनन्तः खलु तत्त्वकोविदैः श्रद्धाहुतं यन्मुख इज्यनामभिः । (४१।१)

न वै तथा चेतनया बहिष्कृते हुताशने पारमहंस्यपर्यगुः ॥ (४१।२)

यद्ब्रह्म नित्यं विरजं सनातनं श्रद्धातपोमङ्गलमौनसंयमैः । (४२।१)

समाधिना बिभ्रति हार्थदृष्टये यत्रेदमादर्श इवावभासते ॥ (४२।२)

तेषामहं पादसरोजरेणुमार्या वहेयाधिकिरीटमायुः । (४३।१)

यं नित्यदा बिभ्रत आशु पापं नश्यत्यमुं सर्वगुणा भजन्ति ॥ (४३।२)

गुणायनं शीलधनं कृतज्ञं वृद्धाश्रयं संवृणते ऽनु सम्पदः । (४४।१)

प्रसीदतां ब्रह्मकुलं गवां च जनार्दनः सानुचरश्च मह्यम् ॥ (४४।२)

मैत्रेय उवाच । (४५।१)

इति ब्रुवाणं नृपतिं पितृदेवद्विजातयः । (४५।२)

तुष्टुवुर्हृष्टमनसः साधुवादेन साधवः ॥ (४५।३)

पुत्रेण जयते लोकानिति सत्यवती श्रुतिः । (४६।१)

ब्रह्मदण्डहतः पापो यद्वेनो ऽत्यतरत्तमः ॥ (४६।२)

हिरण्यकशिपुश्चापि भगवन्निन्दया तमः । (४७।१)

विविक्षुरत्यगात्सूनोः प्रह्लादस्यानुभावतः ॥ (४७।२)

वीरवर्य पितः पृथ्व्याः समाः संजीव शाश्वतीः । (४८।१)

यस्येदृश्यच्युते भक्तिः सर्वलोकैकभर्तरि ॥ (४८।२)

अहो वयं ह्यद्य पवित्रकीर्ते त्वयैव नाथेन मुकुन्दनाथाः । (४९।१)

य उत्तमश्लोकतमस्य विष्णोर्ब्रह्मण्यदेवस्य कथां व्यनक्ति ॥ (४९।२)

नात्यद्भुतमिदं नाथ तवाजीव्यानुशासनम् । (५०।१)

प्रजानुरागो महतां प्रकृतिः करुणात्मनाम् ॥ (५०।२)

अद्य नस्तमसः पारस्त्वयोपासादितः प्रभो । (५१।१)

भ्राम्यतां नष्टदृष्टीनां कर्मभिर्दैवसंज्ञितैः ॥ (५१।२)

नमो विवृद्धसत्त्वाय पुरुषाय महीयसे । (५२।१)

यो ब्रह्म क्षत्रमाविश्य बिभर्तीदं स्वतेजसा ॥ (५२।२)