सूत उवाच । (१।१)

एवं कृष्णसखः कृष्णो भ्रात्रा राज्ञा विकल्पितः । (१।२)

नानाशङ्कास्पदं रूपं कृष्णविश्लेषकर्शितः ॥ (१।३)

शोकेन शुष्यद्वदनहृत्सरोजो हतप्रभः । (२।१)

विभुं तम् एवानुस्मरन् नाशक्नोत् प्रतिभाषितुम् ॥ (२।२)

कृच्छ्रेण संस्तभ्य शुचः पाणिनामृज्य नेत्रयोः । (३।१)

परोक्षेण समुन्नद्धप्रणयौत्कण्ठ्यकातरः ॥ (३।२)

सख्यं मैत्रीं सौहृदं च सारथ्यादिषु संस्मरन् । (४।१)

नृपम् अग्रजम् इत्याह बाष्पगद्गदया गिरा ॥ (४।२)

अर्जुन उवाच । (५।१)

वञ्चितो ऽहं महाराज हरिणा बन्धुरूपिणा । (५।२)

येन मे ऽपहृतं तेजो देवविस्मापनं महत् ॥ (५।३)

यस्य क्षणवियोगेन लोको ह्यप्रियदर्शनः । (६।१)

उक्थेन रहितो ह्येष मृतकः प्रोच्यते यथा ॥ (६।२)

यत्संश्रयाद्द्रुपदगेहम् उपागतानां राज्ञां स्वयंवरमुखे स्मरदुर्मदानाम् । (७।१)

तेजो हृतं खलु मयाभिहतश्च मत्स्यः सज्जीकृतेन धनुषाधिगता च कृष्णा ॥ (७।२)

यत्सन्निधावहम् उ खाण्डवम् अग्नये ऽदाम् इन्द्रं च सामरगणं तरसा विजित्य । (८।१)

लब्धा सभा मयकृताद्भुतशिल्पमाया दिग्भ्यो ऽहरन् नृपतयो बलिम् अध्वरे ते ॥ (८।२)

यत्तेजसा नृपशिरोऽङ्घ्रिम् अहन् मखार्थम् आर्यो ऽनुजस्तव गजायुतसत्त्ववीर्यः । (९।१)

तेनाहृताः प्रमथनाथमखाय भूपा यन्मोचितास्तदनयन् बलिम् अध्वरे ते ॥ (९।२)

पत्न्यास्तवाधिमखकॢप्तमहाभिषेकश्लाघिष्ठचारुकबरं कितवैः सभायाम् । (१०।१)

स्पृष्टं विकीर्य पदयोः पतिताश्रुमुख्या यस्तत्स्त्रियो ऽकृतहतेशविमुक्तकेशाः ॥ (१०।२)

यो नो जुगोप वन एत्य दुरन्तकृच्छ्राद् दुर्वाससो ऽरिरचितादयुताग्रभुग् यः । (११।१)

शाकान्नशिष्टम् उपयुज्य यतस्त्रिलोकीं तृप्ताम् अमंस्त सलिले विनिमग्नसङ्घः ॥ (११।२)

यत्तेजसाथ भगवान् युधि शूलपाणिर् विस्मापितः सगिरिजो ऽस्त्रम् अदान् निजं मे । (१२।१)

अन्ये ऽपि चाहम् अमुनैव कलेवरेण प्राप्तो महेन्द्रभवने महदासनार्धम् ॥ (१२।२)

तत्रैव मे विहरतो भुजदण्डयुग्मं गाण्डीवलक्षणम् अरातिवधाय देवाः । (१३।१)

सेन्द्राः श्रिता यदनुभावितम् आजमीढ तेनाहम् अद्य मुषितः पुरुषेण भूम्ना ॥ (१३।२)

यद्बान्धवः कुरुबलाब्धिम् अनन्तपारम् एको रथेन ततरे ऽहम् अतीर्यसत्त्वम् । (१४।१)

प्रत्याहृतं बहु धनं च मया परेषां तेजास्पदं मणिमयं च हृतं शिरोभ्यः ॥ (१४।२)

यो भीष्मकर्णगुरुशल्यचमूष्वदभ्र राजन्यवर्यरथमण्डलमण्डितासु । (१५।१)

अग्रेचरो मम विभो रथयूथपानाम् आयुर्मनांसि च दृशा सह ओज आर्छत् ॥ (१५।२)

यद्दोःषु मा प्रणिहितं गुरुभीष्मकर्णनप्तृत्रिगर्तशल्यसैन्धवबाह्लिकाद्यैः । (१६।१)

अस्त्राण्यमोघमहिमानि निरूपितानि नोपस्पृशुर्नृहरिदासम् इवासुराणि ॥ (१६।२)

सौत्ये वृतः कुमतिनात्मद ईश्वरो मे यत्पादपद्मम् अभवाय भजन्ति भव्याः । (१७।१)

मां श्रान्तवाहम् अरयो रथिनो भुविष्ठं न प्राहरन् यदनुभावनिरस्तचित्ताः ॥ (१७।२)

नर्माण्युदाररुचिरस्मितशोभितानि हे पार्थ हे ऽर्जुन सखे कुरुनन्दनेति । (१८।१)

संजल्पितानि नरदेव हृदिस्पृशानि स्मर्तुर्लुठन्ति हृदयं मम माधवस्य ॥ (१८।२)

शय्यासनाटनविकत्थनभोजनादिष्व् ऐक्याद्वयस्य ऋतवान् इति विप्रलब्धः । (१९।१)

सख्युः सखेव पितृवत् तनयस्य सर्वं सेहे महान् महितया कुमतेरघं मे ॥ (१९।२)

सो ऽहं नृपेन्द्र रहितः पुरुषोत्तमेन सख्या प्रियेण सुहृदा हृदयेन शून्यः । (२०।१)

अध्वन्युरुक्रमपरिग्रहम् अङ्ग रक्षन् गोपैरसद्भिरबलेव विनिर्जितो ऽस्मि ॥ (२०।२)

तद्वै धनुस्त इषवः स रथो हयास्ते सो ऽहं रथी नृपतयो यत आनमन्ति । (२१।१)

सर्वं क्षणेन तदभूदसदीशरिक्तं भस्मन् हुतं कुहकराद्धम् इवोप्तम् ऊष्याम् ॥ (२१।२)

राजंस्त्वयानुपृष्टानां सुहृदां नः सुहृत्पुरे । (२२।१)

विप्रशापविमूढानां निघ्नतां मुष्टिभिर्मिथः ॥ (२२।२)

वारुणीं मदिरां पीत्वा मदोन्मथितचेतसाम् । (२३।१)

अजानताम् इवान्योन्यं चतुःपञ्चावशेषिताः ॥ (२३।२)

प्रायेणैतद्भगवत ईश्वरस्य विचेष्टितम् । (२४।१)

मिथो निघ्नन्ति भूतानि भावयन्ति च यन् मिथः ॥ (२४।२)

जलौकसां जले यद्वन् महान्तो ऽदन्त्यणीयसः । (२५।१)

दुर्बलान् बलिनो राजन् महान्तो बलिनो मिथः ॥ (२५।२)

एवं बलिष्ठैर्यदुभिर्महद्भिरितरान् विभुः । (२६।१)

यदून् यदुभिरन्योन्यं भूभारान् संजहार ह ॥ (२६।२)

देशकालार्थयुक्तानि हृत्तापोपशमानि च । (२७।१)

हरन्ति स्मरतश्चित्तं गोविन्दाभिहितानि मे ॥ (२७।२)

सूत उवाच । (२८।१)

एवं चिन्तयतो जिष्णोः कृष्णपादसरोरुहम् । (२८।२)

सौहार्देनातिगाढेन शान्तासीद्विमला मतिः ॥ (२८।३)

वासुदेवाङ्घ्र्यनुध्यानपरिबृंहितरंहसा । (२९।१)

भक्त्या निर्मथिताशेषकषायधिषणो ऽर्जुनः ॥ (२९।२)

गीतं भगवता ज्ञानं यत् तत् सङ्ग्राममूर्धनि । (३०।१)

कालकर्मतमोरुद्धं पुनरध्यगमत् प्रभुः ॥ (३०।२)

विशोको ब्रह्मसम्पत्त्या संछिन्नद्वैतसंशयः । (३१।१)

लीनप्रकृतिनैर्गुण्यादलिङ्गत्वादसम्भवः ॥ (३१।२)

निशम्य भगवन्मार्गं संस्थां यदुकुलस्य च । (३२।१)

स्वःपथाय मतिं चक्रे निभृतात्मा युधिष्ठिरः ॥ (३२।२)

पृथाप्यनुश्रुत्य धनञ्जयोदितं नाशं यदूनां भगवद्गतिं च ताम् । (३३।१)

एकान्तभक्त्या भगवत्यधोक्षजे निवेशितात्मोपरराम संसृतेः ॥ (३३।२)

ययाहरद्भुवो भारं तां तनुं विजहावजः । (३४।१)

कण्टकं कण्टकेनेव द्वयं चापीशितुः समम् ॥ (३४।२)

यथा मत्स्यादिरूपाणि धत्ते जह्याद्यथा नटः । (३५।१)

भूभारः क्षपितो येन जहौ तच्च कलेवरम् ॥ (३५।२)

यदा मुकुन्दो भगवान् इमां महीं जहौ स्वतन्वा श्रवणीयसत्कथः । (३६।१)

तदाहरेवाप्रतिबुद्धचेतसाम् अभद्रहेतुः कलिरन्ववर्तत ॥ (३६।२)

युधिष्ठिरस्तत् परिसर्पणं बुधः पुरे च राष्ट्रे च गृहे तथात्मनि । (३७।१)

विभाव्य लोभानृतजिह्महिंसनाद्यधर्मचक्रं गमनाय पर्यधात् ॥ (३७।२)

स्वराट् पौत्रं विनयिनम् आत्मनः सुसमं गुणैः । (३८।१)

तोयनीव्याः पतिं भूमेरभ्यषिञ्चद्गजाह्वये ॥ (३८।२)

मथुरायां तथा वज्रं शूरसेनपतिं ततः । (३९।१)

प्राजापत्यां निरूप्येष्टिम् अग्नीन् अपिबदीश्वरः ॥ (३९।२)

विसृज्य तत्र तत् सर्वं दुकूलवलयादिकम् । (४०।१)

निर्ममो निरहङ्कारः संछिन्नाशेषबन्धनः ॥ (४०।२)

वाचं जुहाव मनसि तत् प्राण इतरे च तम् । (४१।१)

मृत्यावपानं सोत्सर्गं तं पञ्चत्वे ह्यजोहवीत् ॥ (४१।२)

त्रित्वे हुत्वा च पञ्चत्वं तच् चैकत्वे ऽजुहोन्मुनिः । (४२।१)

सर्वम् आत्मन्यजुहवीद्ब्रह्मण्यात्मानम् अव्यये ॥ (४२।२)

चीरवासा निराहारो बद्धवाङ् मुक्तमूर्धजः । (४३।१)

दर्शयन्न् आत्मनो रूपं जडोन्मत्तपिशाचवत् ॥ (४३।२)

अनवेक्षमाणो निरगादशृण्वन् बधिरो यथा । (४४।१)

उदीचीं प्रविवेशाशां गतपूर्वां महात्मभिः । (४४।२)

हृदि ब्रह्म परं ध्यायन् नावर्तेत यतो गतः ॥ (४४।३)

सर्वे तम् अनुनिर्जग्मुर्भ्रातरः कृतनिश्चयाः । (४५।१)

कलिनाधर्ममित्रेण दृष्ट्वा स्पृष्टाः प्रजा भुवि ॥ (४५।२)

ते साधुकृतसर्वार्था ज्ञात्वात्यन्तिकम् आत्मनः । (४६।१)

मनसा धारयामासुर्वैकुण्ठचरणाम्बुजम् ॥ (४६।२)

तद्ध्यानोद्रिक्तया भक्त्या विशुद्धधिषणाः परे । (४७।१)

तस्मिन् नारायणपदे एकान्तमतयो गतिम् ॥ (४७।२)

अवापुर्दुरवापां ते असद्भिर्विषयात्मभिः । (४८।१)

विधूतकल्मषा स्थानं विरजेनात्मनैव हि ॥ (४८।२)

विदुरो ऽपि परित्यज्य प्रभासे देहम् आत्मनः । (४९।१)

कृष्णावेशेन तच्चित्तः पितृभिः स्वक्षयं ययौ ॥ (४९।२)

द्रौपदी च तदाज्ञाय पतीनाम् अनपेक्षताम् । (५०।१)

वासुदेवे भगवति ह्येकान्तमतिराप तम् ॥ (५०।२)

यः श्रद्धयैतद्भगवत्प्रियाणां पाण्डोः सुतानाम् इति सम्प्रयाणम् । (५१।१)

शृणोत्यलं स्वस्त्ययनं पवित्रं लब्ध्वा हरौ भक्तिम् उपैति सिद्धिम् ॥ (५१।२)