Ṛgveda · Maṇḍala 9

Sūkta 48

Soma Pavamāna · Kavi Bhārgava · 5 ṛks

Link
Devatā देवता
Soma Pavamāna
Ṛṣi ऋषि
Kavi Bhārgava
Chandas छन्दस्
Gāyatrī
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛdgāyatrī (2-4); gāyatrī (1, 5)

2nd set of styles gāyatrī

  1. Ṛk 1

    तं त्वा॑ नृ॒म्णानि॒ बिभ्र॑तं स॒धस्थे॑षु म॒हो दि॒वः ।
    चारुं॑ सुकृ॒त्यये॑महे ॥

    तं त्वा नृम्णानि बिभ्रतं सधस्थेषु महो दिवः |
    चारुं सुकृत्ययेमहे ||

    tám tvā nṛmṇā́ni bíbhratam sadhástheṣu mahó diváḥ ǀ
    cā́rum sukṛtyáyemahe ǁ

    taṃ tvā nṛmṇāni bibhrataṃ sadhastheṣu maho divaḥ |
    cāruṃ sukṛtyayemahe ||

    तम् । त्वा॒ । नृ॒म्णानि॑ । विभ्र॑तम् । स॒धऽस्थे॑षु । म॒हः । दि॒वः ।
    चारु॑म् । सु॒ऽकृ॒त्यया॑ । ई॒म॒हे॒ ॥

    तम् । त्वा । नृम्णानि । विभ्रतम् । सधऽस्थेषु । महः । दिवः ।
    चारुम् । सुऽकृत्यया । ईमहे ॥

    tám ǀ tvā ǀ nṛmṇā́ni ǀ víbhratam ǀ sadhá-stheṣu ǀ maháḥ ǀ diváḥ ǀ
    cā́rum ǀ su-kṛtyáyā ǀ īmahe ǁ

    tam ǀ tvā ǀ nṛmṇāni ǀ vibhratam ǀ sadha-stheṣu ǀ mahaḥ ǀ divaḥ ǀ
    cārum ǀ su-kṛtyayā ǀ īmahe ǁ

    9.48.1 Aṣṭaka 7.1.5.1Anuvāka 9.2.138

  2. Ṛk 2

    संवृ॑क्तधृष्णुमु॒क्थ्यं॑ म॒हाम॑हिव्रतं॒ मदं॑ ।
    श॒तं पुरो॑ रुरु॒क्षणिं॑ ॥

    संवृक्तधृष्णुम् उक्थ्यम् महामहिव्रतम् मदम् |
    शतम् पुरो रुरुक्षणिम् ||

    sáṃvṛktadhṛṣṇumukthyám mahā́mahivratam mádam ǀ
    śatám púro rurukṣáṇim ǁ

    saṃvṛktadhṛṣṇum ukthyam mahāmahivratam madam |
    śatam puro rurukṣaṇim ||

    संवृ॑क्तऽधृष्णुम् । उ॒क्थ्य॑म् । म॒हाऽम॑हिव्रतम् । मद॑म् ।
    श॒तम् । पुरः॑ । रु॒रु॒क्षणि॑म् ॥

    संवृक्तऽधृष्णुम् । उक्थ्यम् । महाऽमहिव्रतम् । मदम् ।
    शतम् । पुरः । रुरुक्षणिम् ॥

    sáṃvṛkta-dhṛṣṇum ǀ ukthyám ǀ mahā́-mahivratam ǀ mádam ǀ
    śatám ǀ púraḥ ǀ rurukṣáṇim ǁ

    saṃvṛkta-dhṛṣṇum ǀ ukthyam ǀ mahā-mahivratam ǀ madam ǀ
    śatam ǀ puraḥ ǀ rurukṣaṇim ǁ

    9.48.2 Aṣṭaka 7.1.5.2Anuvāka 9.2.139

  3. Ṛk 3

    अत॑स्त्वा र॒यिम॒भि राजा॑नं सुक्रतो दि॒वः ।
    सु॒प॒र्णो अ॑व्य॒थिर्भ॑रत् ॥

    अतस् त्वा रयिम् अभि राजानं सुक्रतो दिवः |
    सुपर्णो अव्यथिर् भरत् ||

    átastvā rayímabhí rā́jānam sukrato diváḥ ǀ
    suparṇó avyathírbharat ǁ

    atas tvā rayim abhi rājānaṃ sukrato divaḥ |
    suparṇo avyathir bharat ||

    अतः॑ । त्वा॒ । र॒यिम् । अ॒भि । राजा॑नम् । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो । दि॒वः ।
    सु॒ऽप॒र्णः । अ॒व्य॒थिः । भ॒र॒त् ॥

    अतः । त्वा । रयिम् । अभि । राजानम् । सुक्रतो इति सुऽक्रतो । दिवः ।
    सुऽपर्णः । अव्यथिः । भरत् ॥

    átaḥ ǀ tvā ǀ rayím ǀ abhí ǀ rā́jānam ǀ sukrato íti su-krato ǀ diváḥ ǀ
    su-parṇáḥ ǀ avyathíḥ ǀ bharat ǁ

    ataḥ ǀ tvā ǀ rayim ǀ abhi ǀ rājānam ǀ sukrato iti su-krato ǀ divaḥ ǀ
    su-parṇaḥ ǀ avyathiḥ ǀ bharat ǁ

    9.48.3 Aṣṭaka 7.1.5.3Anuvāka 9.2.140

  4. Ṛk 4

    विश्व॑स्मा॒ इत्स्व॑र्दृ॒शे साधा॑रणं रज॒स्तुरं॑ ।
    गो॒पामृ॒तस्य॒ विर्भ॑रत् ॥

    विश्वस्मा इत् स्वर् दृशे साधारणं रजस्तुरम् |
    गोपाम् ऋतस्य विर् भरत् ||

    víśvasmā ítsvárdṛśé sā́dhāraṇam rajastúram ǀ
    gopā́mṛtásya vírbharat ǁ

    viśvasmā it svar dṛśe sādhāraṇaṃ rajasturam |
    gopām ṛtasya vir bharat ||

    विश्व॑स्मै । इत् । स्वः॑ । दृ॒शे । साधा॑रणम् । र॒जः॒ऽतुर॑म् ।
    गो॒पाम् । ऋ॒तस्य॑ । विः । भ॒र॒त् ॥

    विश्वस्मै । इत् । स्वः । दृशे । साधारणम् । रजःऽतुरम् ।
    गोपाम् । ऋतस्य । विः । भरत् ॥

    víśvasmai ǀ ít ǀ sváḥ ǀ dṛśé ǀ sā́dhāraṇam ǀ rajaḥ-túram ǀ
    gopā́m ǀ ṛtásya ǀ víḥ ǀ bharat ǁ

    viśvasmai ǀ it ǀ svaḥ ǀ dṛśe ǀ sādhāraṇam ǀ rajaḥ-turam ǀ
    gopām ǀ ṛtasya ǀ viḥ ǀ bharat ǁ

    9.48.4 Aṣṭaka 7.1.5.4Anuvāka 9.2.141

  5. Ṛk 5

    अधा॑ हिन्वा॒न इं॑द्रि॒यं ज्यायो॑ महि॒त्वमा॑नशे ।
    अ॒भि॒ष्टि॒कृद्विच॑र्षणिः ॥

    अधा हिन्वान इन्द्रियं ज्यायो महित्वम् आनशे |
    अभिष्टिकृद् विचर्षणिः ||

    ádhā hinvāná indriyám jyā́yo mahitvámānaśe ǀ
    abhiṣṭikṛ́dvícarṣaṇiḥ ǁ

    adhā hinvāna indriyaṃ jyāyo mahitvam ānaśe |
    abhiṣṭikṛd vicarṣaṇiḥ ||

    अध॑ । हि॒न्वा॒नः । इ॒न्द्रि॒यम् । ज्यायः॑ । म॒हि॒ऽत्वम् । आ॒न॒शे॒ ।
    अ॒भि॒ष्टि॒ऽकृत् । विऽच॑र्षणिः ॥

    अध । हिन्वानः । इन्द्रियम् । ज्यायः । महिऽत्वम् । आनशे ।
    अभिष्टिऽकृत् । विऽचर्षणिः ॥

    ádha ǀ hinvānáḥ ǀ indriyám ǀ jyā́yaḥ ǀ mahi-tvám ǀ ānaśe ǀ
    abhiṣṭi-kṛ́t ǀ ví-carṣaṇiḥ ǁ

    adha ǀ hinvānaḥ ǀ indriyam ǀ jyāyaḥ ǀ mahi-tvam ǀ ānaśe ǀ
    abhiṣṭi-kṛt ǀ vi-carṣaṇiḥ ǁ

    9.48.5 Aṣṭaka 7.1.5.5Anuvāka 9.2.142

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 9.48 · Soma Pavamāna

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

Thou art that which brings to the seats of our fulfilment the mights of the Great Heaven and we seek thee in the beauty of thy brightness by perfection in our works,

Ṛk 2

Thee, rapture entirely energised and its violent expressions, vast, with its motion of the snake, breaking open for us our hundred cities.

Ṛk 3

Him let the Bird bring who for every one that has vision of the luminous heavens is their common possession, transgressor of the lower Light, guardian of the Truth.

Ṛk 4

Now driving forward he attains to a greater largeness of the Power in the mind, effects his possession of our energies and accomplishes all our endeavour.