Ṛgveda 9.62 · Soma Pavamāna · Vande Mataram Library

1

ए॒ते अ॑सृग्र॒मिंद॑वस्ति॒रः प॒वित्र॑मा॒शवः॑ ।
विश्वा॑न्य॒भि सौभ॑गा ॥

एते असृग्रम् इन्दवस् तिरः पवित्रम् आशवः |
विश्वान्य् अभि सौभगा ||

eté asṛgramíndavastiráḥ pavítramāśávaḥ ǀ
víśvānyabhí sáubhagā ǁ

ete asṛgram indavas tiraḥ pavitram āśavaḥ |
viśvāny abhi saubhagā ||

ए॒ते । अ॒सृ॒ग्र॒म् । इन्द॑वः । ति॒रः । प॒वित्र॑म् । आ॒शवः॑ ।
विश्वा॑नि । अ॒भि । सौभ॑गा ॥

एते । असृग्रम् । इन्दवः । तिरः । पवित्रम् । आशवः ।
विश्वानि । अभि । सौभगा ॥

eté ǀ asṛgram ǀ índavaḥ ǀ tiráḥ ǀ pavítram ǀ āśávaḥ ǀ
víśvāni ǀ abhí ǀ sáubhagā ǁ

ete ǀ asṛgram ǀ indavaḥ ǀ tiraḥ ǀ pavitram ǀ āśavaḥ ǀ
viśvāni ǀ abhi ǀ saubhagā ǁ

9.62.1 Aṣṭaka 7.1.24.1Anuvāka 9.3.31

2

वि॒घ्नंतो॑ दुरि॒ता पु॒रु सु॒गा तो॒काय॑ वा॒जिनः॑ ।
तना॑ कृ॒ण्वंतो॒ अर्व॑ते ॥

विघ्नन्तो दुरिता पुरु सुगा तोकाय वाजिनः |
तना कृण्वन्तो अर्वते ||

vighnánto duritā́ purú sugā́ tokā́ya vājínaḥ ǀ
tánā kṛṇvánto árvate ǁ

vighnanto duritā puru sugā tokāya vājinaḥ |
tanā kṛṇvanto arvate ||

वि॒ऽघ्नन्तः॑ । दुः॒ऽइ॒ता । पु॒रु । सु॒ऽगा । तो॒काय॑ । वा॒जिनः॑ ।
तना॑ । कृ॒ण्वन्तः॑ । अर्व॑ते ॥

विऽघ्नन्तः । दुःऽइता । पुरु । सुऽगा । तोकाय । वाजिनः ।
तना । कृण्वन्तः । अर्वते ॥

vi-ghnántaḥ ǀ duḥ-itā́ ǀ purú ǀ su-gā́ ǀ tokā́ya ǀ vājínaḥ ǀ
tánā ǀ kṛṇvántaḥ ǀ árvate ǁ

vi-ghnantaḥ ǀ duḥ-itā ǀ puru ǀ su-gā ǀ tokāya ǀ vājinaḥ ǀ
tanā ǀ kṛṇvantaḥ ǀ arvate ǁ

9.62.2 Aṣṭaka 7.1.24.2Anuvāka 9.3.32

3

कृ॒ण्वंतो॒ वरि॑वो॒ गवे॒ऽभ्य॑र्षंति सुष्टु॒तिं ।
इळा॑म॒स्मभ्यं॑ सं॒यतं॑ ॥

कृण्वन्तो वरिवो गवे ऽभ्य् अर्षन्ति सुष्टुतिम् |
इऌआम् अस्मभ्यं संयतम् ||

kṛṇvánto várivo gáve’bhyárṣanti suṣṭutím ǀ
íḷāmasmábhyam saṃyátam ǁ

kṛṇvanto varivo gave 'bhy arṣanti suṣṭutim |
iḷām asmabhyaṃ saṃyatam ||

कृ॒ण्वन्तः॑ । वरि॑वः । गवे॑ । अ॒भि । अ॒र्ष॒न्ति॒ । सु॒ऽस्तु॒तिम् ।
इळा॑म् । अ॒स्मभ्य॑म् । स॒म्ऽयत॑म् ॥

कृण्वन्तः । वरिवः । गवे । अभि । अर्षन्ति । सुऽस्तुतिम् ।
इळाम् । अस्मभ्यम् । सम्ऽयतम् ॥

kṛṇvántaḥ ǀ várivaḥ ǀ gáve ǀ abhí ǀ arṣanti ǀ su-stutím ǀ
íḷām ǀ asmábhyam ǀ sam-yátam ǁ

kṛṇvantaḥ ǀ varivaḥ ǀ gave ǀ abhi ǀ arṣanti ǀ su-stutim ǀ
iḷām ǀ asmabhyam ǀ sam-yatam ǁ

9.62.3 Aṣṭaka 7.1.24.3Anuvāka 9.3.33

4

असा॑व्यं॒शुर्मदा॑या॒प्सु दक्षो॑ गिरि॒ष्ठाः ।
श्ये॒नो न योनि॒मास॑दत् ॥

असाव्य् अंशुर् मदायाप्सु दक्षो गिरिष्ठाः |
श्येनो न योनिम् आसदत् ||

ásāvyaṃśúrmádāyāpsú dákṣo giriṣṭhā́ḥ ǀ
śyenó ná yónimā́sadat ǁ

asāvy aṃśur madāyāpsu dakṣo giriṣṭhāḥ |
śyeno na yonim āsadat ||

असा॑वि । अं॒शुः । मदा॑य । अ॒प्ऽसु । दक्षः॑ । गि॒रि॒ऽस्थाः ।
श्ये॒नः । न । योनि॑म् । आ । अ॒स॒द॒त् ॥

असावि । अंशुः । मदाय । अप्ऽसु । दक्षः । गिरिऽस्थाः ।
श्येनः । न । योनिम् । आ । असदत् ॥

ásāvi ǀ aṃśúḥ ǀ mádāya ǀ ap-sú ǀ dákṣaḥ ǀ giri-sthā́ḥ ǀ
śyenáḥ ǀ ná ǀ yónim ǀ ā́ ǀ asadat ǁ

asāvi ǀ aṃśuḥ ǀ madāya ǀ ap-su ǀ dakṣaḥ ǀ giri-sthāḥ ǀ
śyenaḥ ǀ na ǀ yonim ǀ ā ǀ asadat ǁ

9.62.4 Aṣṭaka 7.1.24.4Anuvāka 9.3.34

5

शु॒भ्रमंधो॑ दे॒ववा॑तम॒प्सु धू॒तो नृभिः॑ सु॒तः ।
स्वदं॑ति॒ गावः॒ पयो॑भिः ॥

शुभ्रम् अन्धो देववातम् अप्सु धूतो नृभिः सुतः |
स्वदन्ति गावः पयोभिः ||

śubhrámándho devávātamapsú dhūtó nṛ́bhiḥ sutáḥ ǀ
svádanti gā́vaḥ páyobhiḥ ǁ

śubhram andho devavātam apsu dhūto nṛbhiḥ sutaḥ |
svadanti gāvaḥ payobhiḥ ||

शु॒भ्रम् । अन्धः॑ । दे॒वऽवा॑तम् । अ॒प्ऽसु । धू॒तः । नृऽभिः॑ । सु॒तः ।
स्वद॑न्ति । गावः॑ । पयः॑ऽभिः ॥

शुभ्रम् । अन्धः । देवऽवातम् । अप्ऽसु । धूतः । नृऽभिः । सुतः ।
स्वदन्ति । गावः । पयःऽभिः ॥

śubhrám ǀ ándhaḥ ǀ devá-vātam ǀ ap-sú ǀ dhūtáḥ ǀ nṛ́-bhiḥ ǀ sutáḥ ǀ
svádanti ǀ gā́vaḥ ǀ páyaḥ-bhiḥ ǁ

śubhram ǀ andhaḥ ǀ deva-vātam ǀ ap-su ǀ dhūtaḥ ǀ nṛ-bhiḥ ǀ sutaḥ ǀ
svadanti ǀ gāvaḥ ǀ payaḥ-bhiḥ ǁ

9.62.5 Aṣṭaka 7.1.24.5Anuvāka 9.3.35

6

आदी॒मश्वं॒ न हेता॒रोऽशू॑शुभन्न॒मृता॑य ।
मध्वो॒ रसं॑ सध॒मादे॑ ॥

आद् ईम् अश्वं न हेतारो ऽशूशुभन्न् अमृताय |
मध्वो रसं सधमादे ||

ā́dīmáśvam ná hétāró’śūśubhannamṛ́tāya ǀ
mádhvo rásam sadhamā́de ǁ

ād īm aśvaṃ na hetāro 'śūśubhann amṛtāya |
madhvo rasaṃ sadhamāde ||

आत् । ई॒म् । अश्व॑म् । न । हेता॑रः । अशू॑शुभन् । अ॒मृता॑य ।
मध्वः॑ । रस॑म् । स॒ध॒ऽमादे॑ ॥

आत् । ईम् । अश्वम् । न । हेतारः । अशूशुभन् । अमृताय ।
मध्वः । रसम् । सधऽमादे ॥

ā́t ǀ īm ǀ áśvam ǀ ná ǀ hétāraḥ ǀ áśūśubhan ǀ amṛ́tāya ǀ
mádhvaḥ ǀ rásam ǀ sadha-mā́de ǁ

āt ǀ īm ǀ aśvam ǀ na ǀ hetāraḥ ǀ aśūśubhan ǀ amṛtāya ǀ
madhvaḥ ǀ rasam ǀ sadha-māde ǁ

9.62.6 Aṣṭaka 7.1.25.1Anuvāka 9.3.36

7

यास्ते॒ धारा॑ मधु॒श्चुतोऽसृ॑ग्रमिंद ऊ॒तये॑ ।
ताभिः॑ प॒वित्र॒मास॑दः ॥

यास् ते धारा मधुश्चुतो ऽसृग्रम् इन्द ऊतये |
ताभिः पवित्रम् आसदः ||

yā́ste dhā́rā madhuścútó’sṛgraminda ūtáye ǀ
tā́bhiḥ pavítramā́sadaḥ ǁ

yās te dhārā madhuścuto 'sṛgram inda ūtaye |
tābhiḥ pavitram āsadaḥ ||

याः । ते॒ । धाराः॑ । म॒धु॒ऽश्चुतः॑ । असृ॑ग्रम् । इ॒न्दो॒ इति॑ । ऊ॒तये॑ ।
ताभिः॑ । प॒वित्र॑म् । आ । अ॒स॒दः॒ ॥

याः । ते । धाराः । मधुऽश्चुतः । असृग्रम् । इन्दो इति । ऊतये ।
ताभिः । पवित्रम् । आ । असदः ॥

yā́ḥ ǀ te ǀ dhā́rāḥ ǀ madhu-ścútaḥ ǀ ásṛgram ǀ indo íti ǀ ūtáye ǀ
tā́bhiḥ ǀ pavítram ǀ ā́ ǀ asadaḥ ǁ

yāḥ ǀ te ǀ dhārāḥ ǀ madhu-ścutaḥ ǀ asṛgram ǀ indo iti ǀ ūtaye ǀ
tābhiḥ ǀ pavitram ǀ ā ǀ asadaḥ ǁ

9.62.7 Aṣṭaka 7.1.25.2Anuvāka 9.3.37

8

सो अ॒र्षेंद्रा॑य पी॒तये॑ ति॒रो रोमा॑ण्य॒व्यया॑ ।
सीद॒न्योना॒ वने॒ष्वा ॥

सो अर्षेन्द्राय पीतये तिरो रोमाण्य् अव्यया |
सीदन् योना वनेष्व् आ ||

só arṣéndrāya pītáye tiró rómāṇyavyáyā ǀ
sī́danyónā váneṣvā́ ǁ

so arṣendrāya pītaye tiro romāṇy avyayā |
sīdan yonā vaneṣv ā ||

सः । अ॒र्ष॒ । इन्द्रा॑य । पी॒तये॑ । ति॒रः । रोमा॑णि । अ॒व्यया॑ ।
सीद॑न् । योना॑ । वने॑षु । आ ॥

सः । अर्ष । इन्द्राय । पीतये । तिरः । रोमाणि । अव्यया ।
सीदन् । योना । वनेषु । आ ॥

sáḥ ǀ arṣa ǀ índrāya ǀ pītáye ǀ tiráḥ ǀ rómāṇi ǀ avyáyā ǀ
sī́dan ǀ yónā ǀ váneṣu ǀ ā́ ǁ

saḥ ǀ arṣa ǀ indrāya ǀ pītaye ǀ tiraḥ ǀ romāṇi ǀ avyayā ǀ
sīdan ǀ yonā ǀ vaneṣu ǀ ā ǁ

9.62.8 Aṣṭaka 7.1.25.3Anuvāka 9.3.38

9

त्वमिं॑दो॒ परि॑ स्रव॒ स्वादि॑ष्ठो॒ अंगि॑रोभ्यः ।
व॒रि॒वो॒विद्घृ॒तं पयः॑ ॥

त्वम् इन्दो परि स्रव स्वादिष्ठो अङ्गिरोभ्यः |
वरिवोविद् घृतम् पयः ||

tvámindo pári srava svā́diṣṭho áṅgirobhyaḥ ǀ
varivovídghṛtám páyaḥ ǁ

tvam indo pari srava svādiṣṭho aṅgirobhyaḥ |
varivovid ghṛtam payaḥ ||

त्वम् । इ॒न्दो॒ इति॑ । परि॑ । स्र॒व॒ । स्वादि॑ष्ठः । अङ्गि॑रःऽभ्यः ।
व॒रि॒वः॒ऽवित् । घृ॒तम् । पयः॑ ॥

त्वम् । इन्दो इति । परि । स्रव । स्वादिष्ठः । अङ्गिरःऽभ्यः ।
वरिवःऽवित् । घृतम् । पयः ॥

tvám ǀ indo íti ǀ pári ǀ srava ǀ svā́diṣṭhaḥ ǀ áṅgiraḥ-bhyaḥ ǀ
varivaḥ-vít ǀ ghṛtám ǀ páyaḥ ǁ

tvam ǀ indo iti ǀ pari ǀ srava ǀ svādiṣṭhaḥ ǀ aṅgiraḥ-bhyaḥ ǀ
varivaḥ-vit ǀ ghṛtam ǀ payaḥ ǁ

9.62.9 Aṣṭaka 7.1.25.4Anuvāka 9.3.39

10

अ॒यं विच॑र्षणिर्हि॒तः पव॑मानः॒ स चे॑तति ।
हि॒न्वा॒न आप्यं॑ बृ॒हत् ॥

अयं विचर्षणिर् हितः पवमानः स चेतति |
हिन्वान आप्यम् बृहत् ||

ayám vícarṣaṇirhitáḥ pávamānaḥ sá cetati ǀ
hinvāná ā́pyam bṛhát ǁ

ayaṃ vicarṣaṇir hitaḥ pavamānaḥ sa cetati |
hinvāna āpyam bṛhat ||

अ॒यम् । विऽच॑र्षणिः । हि॒तः । पव॑मानः । सः । चे॒त॒ति॒ ।
हि॒न्वा॒नः । आप्य॑म् । बृ॒हत् ॥

अयम् । विऽचर्षणिः । हितः । पवमानः । सः । चेतति ।
हिन्वानः । आप्यम् । बृहत् ॥

ayám ǀ ví-carṣaṇiḥ ǀ hitáḥ ǀ pávamānaḥ ǀ sáḥ ǀ cetati ǀ
hinvānáḥ ǀ ā́pyam ǀ bṛhát ǁ

ayam ǀ vi-carṣaṇiḥ ǀ hitaḥ ǀ pavamānaḥ ǀ saḥ ǀ cetati ǀ
hinvānaḥ ǀ āpyam ǀ bṛhat ǁ

9.62.10 Aṣṭaka 7.1.25.5Anuvāka 9.3.40

11

ए॒ष वृषा॒ वृष॑व्रतः॒ पव॑मानो अशस्ति॒हा ।
कर॒द्वसू॑नि दा॒शुषे॑ ॥

एष वृषा वृषव्रतः पवमानो अशस्तिहा |
करद् वसूनि दाशुषे ||

eṣá vṛ́ṣā vṛ́ṣavrataḥ pávamāno aśastihā́ ǀ
káradvásūni dāśúṣe ǁ

eṣa vṛṣā vṛṣavrataḥ pavamāno aśastihā |
karad vasūni dāśuṣe ||

ए॒षः । वृषा॑ । वृष॑ऽव्रतः । पव॑मानः । अ॒श॒स्ति॒ऽहा ।
कर॑त् । वसू॑नि । दा॒शुषे॑ ॥

एषः । वृषा । वृषऽव्रतः । पवमानः । अशस्तिऽहा ।
करत् । वसूनि । दाशुषे ॥

eṣáḥ ǀ vṛ́ṣā ǀ vṛ́ṣa-vrataḥ ǀ pávamānaḥ ǀ aśasti-hā́ ǀ
kárat ǀ vásūni ǀ dāśúṣe ǁ

eṣaḥ ǀ vṛṣā ǀ vṛṣa-vrataḥ ǀ pavamānaḥ ǀ aśasti-hā ǀ
karat ǀ vasūni ǀ dāśuṣe ǁ

9.62.11 Aṣṭaka 7.1.26.1Anuvāka 9.3.41

12

आ प॑वस्व सह॒स्रिणं॑ र॒यिं गोमं॑तम॒श्विनं॑ ।
पु॒रु॒श्चं॒द्रं पु॑रु॒स्पृहं॑ ॥

आ पवस्व सहस्रिणं रयिं गोमन्तम् अश्विनम् |
पुरुश्चन्द्रम् पुरुस्पृहम् ||

ā́ pavasva sahasríṇam rayím gómantamaśvínam ǀ
puruścandrám puruspṛ́ham ǁ

ā pavasva sahasriṇaṃ rayiṃ gomantam aśvinam |
puruścandram puruspṛham ||

आ । प॒व॒स्व॒ । स॒ह॒स्रिण॑म् । र॒यिम् । गोऽम॑न्तम् । अ॒श्विन॑म् ।
पु॒रु॒ऽच॒न्द्रम् । पु॒रु॒ऽस्पृह॑म् ॥

आ । पवस्व । सहस्रिणम् । रयिम् । गोऽमन्तम् । अश्विनम् ।
पुरुऽचन्द्रम् । पुरुऽस्पृहम् ॥

ā́ ǀ pavasva ǀ sahasríṇam ǀ rayím ǀ gó-mantam ǀ aśvínam ǀ
puru-candrám ǀ puru-spṛ́ham ǁ

ā ǀ pavasva ǀ sahasriṇam ǀ rayim ǀ go-mantam ǀ aśvinam ǀ
puru-candram ǀ puru-spṛham ǁ

9.62.12 Aṣṭaka 7.1.26.2Anuvāka 9.3.42

13

ए॒ष स्य परि॑ षिच्यते मर्मृ॒ज्यमा॑न आ॒युभिः॑ ।
उ॒रु॒गा॒यः क॒विक्र॑तुः ॥

एष स्य परि षिच्यते मर्मृज्यमान आयुभिः |
उरुगायः कविक्रतुः ||

eṣá syá pári ṣicyate marmṛjyámāna āyúbhiḥ ǀ
urugāyáḥ kavíkratuḥ ǁ

eṣa sya pari ṣicyate marmṛjyamāna āyubhiḥ |
urugāyaḥ kavikratuḥ ||

ए॒षः । स्यः । परि॑ । सि॒च्य॒ते॒ । म॒र्मृ॒ज्यमा॑नः । आ॒युऽभिः॑ ।
उ॒रु॒ऽगा॒यः । क॒विऽक्र॑तुः ॥

एषः । स्यः । परि । सिच्यते । मर्मृज्यमानः । आयुऽभिः ।
उरुऽगायः । कविऽक्रतुः ॥

eṣáḥ ǀ syáḥ ǀ pári ǀ sicyate ǀ marmṛjyámānaḥ ǀ āyú-bhiḥ ǀ
uru-gāyáḥ ǀ kaví-kratuḥ ǁ

eṣaḥ ǀ syaḥ ǀ pari ǀ sicyate ǀ marmṛjyamānaḥ ǀ āyu-bhiḥ ǀ
uru-gāyaḥ ǀ kavi-kratuḥ ǁ

9.62.13 Aṣṭaka 7.1.26.3Anuvāka 9.3.43

14

स॒हस्रो॑तिः श॒ताम॑घो वि॒मानो॒ रज॑सः क॒विः ।
इंद्रा॑य पवते॒ मदः॑ ॥

सहस्रोतिः शतामघो विमानो रजसः कविः |
इन्द्राय पवते मदः ||

sahásrotiḥ śatā́magho vimā́no rájasaḥ kavíḥ ǀ
índrāya pavate mádaḥ ǁ

sahasrotiḥ śatāmagho vimāno rajasaḥ kaviḥ |
indrāya pavate madaḥ ||

स॒हस्र॑ऽऊतिः । श॒तऽम॑घः । वि॒ऽमानः॑ । रज॑सः । क॒विः ।
इन्द्रा॑य । प॒व॒ते॒ । मदः॑ ॥

सहस्रऽऊतिः । शतऽमघः । विऽमानः । रजसः । कविः ।
इन्द्राय । पवते । मदः ॥

sahásra-ūtiḥ ǀ śatá-maghaḥ ǀ vi-mā́naḥ ǀ rájasaḥ ǀ kavíḥ ǀ
índrāya ǀ pavate ǀ mádaḥ ǁ

sahasra-ūtiḥ ǀ śata-maghaḥ ǀ vi-mānaḥ ǀ rajasaḥ ǀ kaviḥ ǀ
indrāya ǀ pavate ǀ madaḥ ǁ

9.62.14 Aṣṭaka 7.1.26.4Anuvāka 9.3.44

15

गि॒रा जा॒त इ॒ह स्तु॒त इंदु॒रिंद्रा॑य धीयते ।
विर्योना॑ वस॒तावि॑व ॥

गिरा जात इह स्तुत इन्दुर् इन्द्राय धीयते |
विर् योना वसताव् इव ||

girā́ jātá ihá stutá índuríndrāya dhīyate ǀ
víryónā vasatā́viva ǁ

girā jāta iha stuta indur indrāya dhīyate |
vir yonā vasatāv iva ||

गि॒रा । जा॒तः । इ॒ह । स्तु॒तः । इन्दुः॑ । इन्द्रा॑य । धी॒य॒ते॒ ।
विः । योना॑ । व॒स॒तौऽइ॑व ॥

गिरा । जातः । इह । स्तुतः । इन्दुः । इन्द्राय । धीयते ।
विः । योना । वसतौऽइव ॥

girā́ ǀ jātáḥ ǀ ihá ǀ stutáḥ ǀ índuḥ ǀ índrāya ǀ dhīyate ǀ
víḥ ǀ yónā ǀ vasatáu-iva ǁ

girā ǀ jātaḥ ǀ iha ǀ stutaḥ ǀ induḥ ǀ indrāya ǀ dhīyate ǀ
viḥ ǀ yonā ǀ vasatau-iva ǁ

9.62.15 Aṣṭaka 7.1.26.5Anuvāka 9.3.45

16

पव॑मानः सु॒तो नृभिः॒ सोमो॒ वाज॑मिवासरत् ।
च॒मूषु॒ शक्म॑ना॒सदं॑ ॥

पवमानः सुतो नृभिः सोमो वाजम् इवासरत् |
चमूषु शक्मनासदम् ||

pávamānaḥ sutó nṛ́bhiḥ sómo vā́jamivāsarat ǀ
camū́ṣu śákmanāsádam ǁ

pavamānaḥ suto nṛbhiḥ somo vājam ivāsarat |
camūṣu śakmanāsadam ||

पव॑मानः । सु॒तः । नृऽभिः॑ । सोमः॑ । वाज॑म्ऽइव । अ॒स॒र॒त् ।
च॒मूषु॑ । शक्म॑ना । आ॒ऽसद॑म् ॥

पवमानः । सुतः । नृऽभिः । सोमः । वाजम्ऽइव । असरत् ।
चमूषु । शक्मना । आऽसदम् ॥

pávamānaḥ ǀ sutáḥ ǀ nṛ́-bhiḥ ǀ sómaḥ ǀ vā́jam-iva ǀ asarat ǀ
camū́ṣu ǀ śákmanā ǀ ā-sádam ǁ

pavamānaḥ ǀ sutaḥ ǀ nṛ-bhiḥ ǀ somaḥ ǀ vājam-iva ǀ asarat ǀ
camūṣu ǀ śakmanā ǀ ā-sadam ǁ

9.62.16 Aṣṭaka 7.1.27.1Anuvāka 9.3.46

17

तं त्रि॑पृ॒ष्ठे त्रि॑वंधु॒रे रथे॑ युंजंति॒ यात॑वे ।
ऋषी॑णां स॒प्त धी॒तिभिः॑ ॥

तं त्रिपृष्ठे त्रिवन्धुरे रथे युञ्जन्ति यातवे |
ऋषीणां सप्त धीतिभिः ||

tám tripṛṣṭhé trivandhuré ráthe yuñjanti yā́tave ǀ
ṛ́ṣīṇām saptá dhītíbhiḥ ǁ

taṃ tripṛṣṭhe trivandhure rathe yuñjanti yātave |
ṛṣīṇāṃ sapta dhītibhiḥ ||

तम् । त्रि॒ऽपृ॒ष्ठे । त्रि॒ऽव॒न्धु॒रे । रथे॑ । यु॒ञ्ज॒न्ति॒ । यात॑वे ।
ऋषी॑णाम् । स॒प्त । धी॒तिऽभिः॑ ॥

तम् । त्रिऽपृष्ठे । त्रिऽवन्धुरे । रथे । युञ्जन्ति । यातवे ।
ऋषीणाम् । सप्त । धीतिऽभिः ॥

tám ǀ tri-pṛṣṭhé ǀ tri-vandhuré ǀ ráthe ǀ yuñjanti ǀ yā́tave ǀ
ṛ́ṣīṇām ǀ saptá ǀ dhītí-bhiḥ ǁ

tam ǀ tri-pṛṣṭhe ǀ tri-vandhure ǀ rathe ǀ yuñjanti ǀ yātave ǀ
ṛṣīṇām ǀ sapta ǀ dhīti-bhiḥ ǁ

9.62.17 Aṣṭaka 7.1.27.2Anuvāka 9.3.47

18

तं सो॑तारो धन॒स्पृत॑मा॒शुं वाजा॑य॒ यात॑वे ।
हरिं॑ हिनोत वा॒जिनं॑ ॥

तं सोतारो धनस्पृतम् आशुं वाजाय यातवे |
हरिं हिनोत वाजिनम् ||

tám sotāro dhanaspṛ́tamāśúm vā́jāya yā́tave ǀ
hárim hinota vājínam ǁ

taṃ sotāro dhanaspṛtam āśuṃ vājāya yātave |
hariṃ hinota vājinam ||

तम् । सो॒ता॒रः॒ । ध॒न॒ऽस्पृत॑म् । आ॒शुम् । वाजा॑य । यात॑वे ।
हरि॑म् । हि॒नो॒त॒ । वा॒जिन॑म् ॥

तम् । सोतारः । धनऽस्पृतम् । आशुम् । वाजाय । यातवे ।
हरिम् । हिनोत । वाजिनम् ॥

tám ǀ sotāraḥ ǀ dhana-spṛ́tam ǀ āśúm ǀ vā́jāya ǀ yā́tave ǀ
hárim ǀ hinota ǀ vājínam ǁ

tam ǀ sotāraḥ ǀ dhana-spṛtam ǀ āśum ǀ vājāya ǀ yātave ǀ
harim ǀ hinota ǀ vājinam ǁ

9.62.18 Aṣṭaka 7.1.27.3Anuvāka 9.3.48

19

आ॒वि॒शन्क॒लशं॑ सु॒तो विश्वा॒ अर्ष॑न्न॒भि श्रियः॑ ।
शूरो॒ न गोषु॑ तिष्ठति ॥

आविशन् कलशं सुतो विश्वा अर्षन्न् अभि श्रियः |
शूरो न गोषु तिष्ठति ||

āviśánkaláśam sutó víśvā árṣannabhí śríyaḥ ǀ
śū́ro ná góṣu tiṣṭhati ǁ

āviśan kalaśaṃ suto viśvā arṣann abhi śriyaḥ |
śūro na goṣu tiṣṭhati ||

आ॒ऽवि॒शन् । क॒लश॑म् । सु॒तः । विश्वा॑ । अर्ष॑न् । अ॒भि । श्रियः॑ ।
शूरः॑ । न । गोषु॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ ॥

आऽविशन् । कलशम् । सुतः । विश्वा । अर्षन् । अभि । श्रियः ।
शूरः । न । गोषु । तिष्ठति ॥

ā-viśán ǀ kaláśam ǀ sutáḥ ǀ víśvā ǀ árṣan ǀ abhí ǀ śríyaḥ ǀ
śū́raḥ ǀ ná ǀ góṣu ǀ tiṣṭhati ǁ

ā-viśan ǀ kalaśam ǀ sutaḥ ǀ viśvā ǀ arṣan ǀ abhi ǀ śriyaḥ ǀ
śūraḥ ǀ na ǀ goṣu ǀ tiṣṭhati ǁ

9.62.19 Aṣṭaka 7.1.27.4Anuvāka 9.3.49

20

आ त॑ इंदो॒ मदा॑य॒ कं पयो॑ दुहंत्या॒यवः॑ ।
दे॒वा दे॒वेभ्यो॒ मधु॑ ॥

आ त इन्दो मदाय कम् पयो दुहन्त्य् आयवः |
देवा देवेभ्यो मधु ||

ā́ ta indo mádāya kám páyo duhantyāyávaḥ ǀ
devā́ devébhyo mádhu ǁ

ā ta indo madāya kam payo duhanty āyavaḥ |
devā devebhyo madhu ||

आ । ते॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ । मदा॑य । कम् । पयः॑ । दु॒ह॒न्ति॒ । आ॒यवः॑ ।
दे॒वाः । दे॒वेभ्यः॑ । मधु॑ ॥

आ । ते । इन्दो इति । मदाय । कम् । पयः । दुहन्ति । आयवः ।
देवाः । देवेभ्यः । मधु ॥

ā́ ǀ te ǀ indo íti ǀ mádāya ǀ kám ǀ páyaḥ ǀ duhanti ǀ āyávaḥ ǀ
devā́ḥ ǀ devébhyaḥ ǀ mádhu ǁ

ā ǀ te ǀ indo iti ǀ madāya ǀ kam ǀ payaḥ ǀ duhanti ǀ āyavaḥ ǀ
devāḥ ǀ devebhyaḥ ǀ madhu ǁ

9.62.20 Aṣṭaka 7.1.27.5Anuvāka 9.3.50

21

आ नः॒ सोमं॑ प॒वित्र॒ आ सृ॒जता॒ मधु॑मत्तमं ।
दे॒वेभ्यो॑ देव॒श्रुत्त॑मं ॥

आ नः सोमम् पवित्र आ सृजता मधुमत्तमम् |
देवेभ्यो देवश्रुत्तमम् ||

ā́ naḥ sómam pavítra ā́ sṛjátā mádhumattamam ǀ
devébhyo devaśrúttamam ǁ

ā naḥ somam pavitra ā sṛjatā madhumattamam |
devebhyo devaśruttamam ||

आ । नः॒ । सोम॑म् । प॒वित्रे॑ । आ । सृ॒जत॑ । मधु॑मत्ऽतमम् ।
दे॒वेभ्यः॑ । दे॒व॒श्रुत्ऽत॑मम् ॥

आ । नः । सोमम् । पवित्रे । आ । सृजत । मधुमत्ऽतमम् ।
देवेभ्यः । देवश्रुत्ऽतमम् ॥

ā́ ǀ naḥ ǀ sómam ǀ pavítre ǀ ā́ ǀ sṛjáta ǀ mádhumat-tamam ǀ
devébhyaḥ ǀ devaśrút-tamam ǁ

ā ǀ naḥ ǀ somam ǀ pavitre ǀ ā ǀ sṛjata ǀ madhumat-tamam ǀ
devebhyaḥ ǀ devaśrut-tamam ǁ

9.62.21 Aṣṭaka 7.1.28.1Anuvāka 9.3.51

22

ए॒ते सोमा॑ असृक्षत गृणा॒नाः श्रव॑से म॒हे ।
म॒दिंत॑मस्य॒ धार॑या ॥

एते सोमा असृक्षत गृणानाः श्रवसे महे |
मदिन्तमस्य धारया ||

eté sómā asṛkṣata gṛṇānā́ḥ śrávase mahé ǀ
madíntamasya dhā́rayā ǁ

ete somā asṛkṣata gṛṇānāḥ śravase mahe |
madintamasya dhārayā ||

ए॒ते । सोमाः॑ । अ॒सृ॒क्ष॒त॒ । गृ॒णा॒नाः । श्रव॑से । म॒हे ।
म॒दिन्ऽत॑मस्य । धार॑या ॥

एते । सोमाः । असृक्षत । गृणानाः । श्रवसे । महे ।
मदिन्ऽतमस्य । धारया ॥

eté ǀ sómāḥ ǀ asṛkṣata ǀ gṛṇānā́ḥ ǀ śrávase ǀ mahé ǀ
madín-tamasya ǀ dhā́rayā ǁ

ete ǀ somāḥ ǀ asṛkṣata ǀ gṛṇānāḥ ǀ śravase ǀ mahe ǀ
madin-tamasya ǀ dhārayā ǁ

9.62.22 Aṣṭaka 7.1.28.2Anuvāka 9.3.52

23

अ॒भि गव्या॑नि वी॒तये॑ नृ॒म्णा पु॑ना॒नो अ॑र्षसि ।
स॒नद्वा॑जः॒ परि॑ स्रव ॥

अभि गव्यानि वीतये नृम्णा पुनानो अर्षसि |
सनद्वाजः परि स्रव ||

abhí gávyāni vītáye nṛmṇā́ punānó arṣasi ǀ
sanádvājaḥ pári srava ǁ

abhi gavyāni vītaye nṛmṇā punāno arṣasi |
sanadvājaḥ pari srava ||

अ॒भि । गव्या॑नि । वी॒तये॑ । नृ॒म्णा । पु॒ना॒नः । अ॒र्ष॒सि॒ ।
स॒नत्ऽवा॑जः । परि॑ । स्र॒व॒ ॥

अभि । गव्यानि । वीतये । नृम्णा । पुनानः । अर्षसि ।
सनत्ऽवाजः । परि । स्रव ॥

abhí ǀ gávyāni ǀ vītáye ǀ nṛmṇā́ ǀ punānáḥ ǀ arṣasi ǀ
sanát-vājaḥ ǀ pári ǀ srava ǁ

abhi ǀ gavyāni ǀ vītaye ǀ nṛmṇā ǀ punānaḥ ǀ arṣasi ǀ
sanat-vājaḥ ǀ pari ǀ srava ǁ

9.62.23 Aṣṭaka 7.1.28.3Anuvāka 9.3.53

24

उ॒त नो॒ गोम॑ती॒रिषो॒ विश्वा॑ अर्ष परि॒ष्टुभः॑ ।
गृ॒णा॒नो ज॒मद॑ग्निना ॥

उत नो गोमतीर् इषो विश्वा अर्ष परिष्टुभः |
गृणानो जमदग्निना ||

utá no gómatīríṣo víśvā arṣa pariṣṭúbhaḥ ǀ
gṛṇānó jamádagninā ǁ

uta no gomatīr iṣo viśvā arṣa pariṣṭubhaḥ |
gṛṇāno jamadagninā ||

उ॒त । नः॒ । गोऽम॑तीः । इषः॑ । विश्वाः॑ । अ॒र्ष॒ । प॒रि॒ऽस्तुभः॑ ।
गृ॒णा॒नः । ज॒मत्ऽअ॑ग्निना ॥

उत । नः । गोऽमतीः । इषः । विश्वाः । अर्ष । परिऽस्तुभः ।
गृणानः । जमत्ऽअग्निना ॥

utá ǀ naḥ ǀ gó-matīḥ ǀ íṣaḥ ǀ víśvāḥ ǀ arṣa ǀ pari-stúbhaḥ ǀ
gṛṇānáḥ ǀ jamát-agninā ǁ

uta ǀ naḥ ǀ go-matīḥ ǀ iṣaḥ ǀ viśvāḥ ǀ arṣa ǀ pari-stubhaḥ ǀ
gṛṇānaḥ ǀ jamat-agninā ǁ

9.62.24 Aṣṭaka 7.1.28.4Anuvāka 9.3.54

25

पव॑स्व वा॒चो अ॑ग्रि॒यः सोम॑ चि॒त्राभि॑रू॒तिभिः॑ ।
अ॒भि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ॥

पवस्व वाचो अग्रियः सोम चित्राभिर् ऊतिभिः |
अभि विश्वानि काव्या ||

pávasva vācó agriyáḥ sóma citrā́bhirūtíbhiḥ ǀ
abhí víśvāni kā́vyā ǁ

pavasva vāco agriyaḥ soma citrābhir ūtibhiḥ |
abhi viśvāni kāvyā ||

पव॑स्व । वा॒चः । अ॒ग्रि॒यः । सोम॑ । चि॒त्राभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ ।
अ॒भि । विश्वा॑नि । काव्या॑ ॥

पवस्व । वाचः । अग्रियः । सोम । चित्राभिः । ऊतिऽभिः ।
अभि । विश्वानि । काव्या ॥

pávasva ǀ vācáḥ ǀ agriyáḥ ǀ sóma ǀ citrā́bhiḥ ǀ ūtí-bhiḥ ǀ
abhí ǀ víśvāni ǀ kā́vyā ǁ

pavasva ǀ vācaḥ ǀ agriyaḥ ǀ soma ǀ citrābhiḥ ǀ ūti-bhiḥ ǀ
abhi ǀ viśvāni ǀ kāvyā ǁ

9.62.25 Aṣṭaka 7.1.28.5Anuvāka 9.3.55

26

त्वं स॑मु॒द्रिया॑ अ॒पो॑ऽग्रि॒यो वाच॑ ई॒रय॑न् ।
पव॑स्व विश्वमेजय ॥

त्वं समुद्रिया अपो ऽग्रियो वाच ईरयन् |
पवस्व विश्वमेजय ||

tvám samudríyā apó’griyó vā́ca īráyan ǀ
pávasva viśvamejaya ǁ

tvaṃ samudriyā apo 'griyo vāca īrayan |
pavasva viśvamejaya ||

त्वम् । स॒मु॒द्रियाः॑ । अ॒पः । अ॒ग्रि॒यः । वाचः॑ । ई॒रय॑न् ।
पव॑स्व । वि॒श्व॒म्ऽए॒ज॒य॒ ॥

त्वम् । समुद्रियाः । अपः । अग्रियः । वाचः । ईरयन् ।
पवस्व । विश्वम्ऽएजय ॥

tvám ǀ samudríyāḥ ǀ apáḥ ǀ agriyáḥ ǀ vā́caḥ ǀ īráyan ǀ
pávasva ǀ viśvam-ejaya ǁ

tvam ǀ samudriyāḥ ǀ apaḥ ǀ agriyaḥ ǀ vācaḥ ǀ īrayan ǀ
pavasva ǀ viśvam-ejaya ǁ

9.62.26 Aṣṭaka 7.1.29.1Anuvāka 9.3.56

27

तुभ्ये॒मा भुव॑ना कवे महि॒म्ने सो॑म तस्थिरे ।
तुभ्य॑मर्षंति॒ सिंध॑वः ॥

तुभ्येमा भुवना कवे महिम्ने सोम तस्थिरे |
तुभ्यम् अर्षन्ति सिन्धवः ||

túbhyemā́ bhúvanā kave mahimné soma tasthire ǀ
túbhyamarṣanti síndhavaḥ ǁ

tubhyemā bhuvanā kave mahimne soma tasthire |
tubhyam arṣanti sindhavaḥ ||

तुभ्य॑ । इ॒मा । भुव॑ना । क॒वे॒ । म॒हि॒म्ने । सो॒म॒ । त॒स्थि॒रे॒ ।
तुभ्य॑म् । अ॒र्ष॒न्ति॒ । सिन्ध॑वः ॥

तुभ्य । इमा । भुवना । कवे । महिम्ने । सोम । तस्थिरे ।
तुभ्यम् । अर्षन्ति । सिन्धवः ॥

túbhya ǀ imā́ ǀ bhúvanā ǀ kave ǀ mahimné ǀ soma ǀ tasthire ǀ
túbhyam ǀ arṣanti ǀ síndhavaḥ ǁ

tubhya ǀ imā ǀ bhuvanā ǀ kave ǀ mahimne ǀ soma ǀ tasthire ǀ
tubhyam ǀ arṣanti ǀ sindhavaḥ ǁ

9.62.27 Aṣṭaka 7.1.29.2Anuvāka 9.3.57

28

प्र ते॑ दि॒वो न वृ॒ष्टयो॒ धारा॑ यंत्यस॒श्चतः॑ ।
अ॒भि शु॒क्रामु॑प॒स्तिरं॑ ॥

प्र ते दिवो न वृष्टयो धारा यन्त्य् असश्चतः |
अभि शुक्राम् उपस्तिरम् ||

prá te divó ná vṛṣṭáyo dhā́rā yantyasaścátaḥ ǀ
abhí śukrā́mupastíram ǁ

pra te divo na vṛṣṭayo dhārā yanty asaścataḥ |
abhi śukrām upastiram ||

प्र । ते॒ । दि॒वः । न । वृ॒ष्टयः॑ । धाराः॑ । य॒न्ति॒ । अ॒स॒श्चतः॑ ।
अ॒भि । शु॒क्राम् । उ॒प॒ऽस्तिर॑म् ॥

प्र । ते । दिवः । न । वृष्टयः । धाराः । यन्ति । असश्चतः ।
अभि । शुक्राम् । उपऽस्तिरम् ॥

prá ǀ te ǀ diváḥ ǀ ná ǀ vṛṣṭáyaḥ ǀ dhā́rāḥ ǀ yanti ǀ asaścátaḥ ǀ
abhí ǀ śukrā́m ǀ upa-stíram ǁ

pra ǀ te ǀ divaḥ ǀ na ǀ vṛṣṭayaḥ ǀ dhārāḥ ǀ yanti ǀ asaścataḥ ǀ
abhi ǀ śukrām ǀ upa-stiram ǁ

9.62.28 Aṣṭaka 7.1.29.3Anuvāka 9.3.58

29

इंद्रा॒येंदुं॑ पुनीतनो॒ग्रं दक्षा॑य॒ साध॑नं ।
ई॒शा॒नं वी॒तिरा॑धसं ॥

इन्द्रायेन्दुम् पुनीतनोग्रं दक्षाय साधनम् |
ईशानं वीतिराधसम् ||

índrāyéndum punītanográm dákṣāya sā́dhanam ǀ
īśānám vītírādhasam ǁ

indrāyendum punītanograṃ dakṣāya sādhanam |
īśānaṃ vītirādhasam ||

इन्द्रा॑य । इन्दु॑म् । पु॒नी॒त॒न॒ । उ॒ग्रम् । दक्षा॑य । साध॑नम् ।
ई॒शा॒नम् । वी॒तिऽरा॑धसम् ॥

इन्द्राय । इन्दुम् । पुनीतन । उग्रम् । दक्षाय । साधनम् ।
ईशानम् । वीतिऽराधसम् ॥

índrāya ǀ índum ǀ punītana ǀ ugrám ǀ dákṣāya ǀ sā́dhanam ǀ
īśānám ǀ vītí-rādhasam ǁ

indrāya ǀ indum ǀ punītana ǀ ugram ǀ dakṣāya ǀ sādhanam ǀ
īśānam ǀ vīti-rādhasam ǁ

9.62.29 Aṣṭaka 7.1.29.4Anuvāka 9.3.59

30

पव॑मान ऋ॒तः क॒विः सोमः॑ प॒वित्र॒मास॑दत् ।
दध॑त्स्तो॒त्रे सु॒वीर्यं॑ ॥

पवमान ऋतः कविः सोमः पवित्रम् आसदत् |
दधत् स्तोत्रे सुवीर्यम् ||

pávamāna ṛtáḥ kavíḥ sómaḥ pavítramā́sadat ǀ
dádhatstotré suvī́ryam ǁ

pavamāna ṛtaḥ kaviḥ somaḥ pavitram āsadat |
dadhat stotre suvīryam ||

पव॑मानः । ऋ॒तः । क॒विः । सोमः॑ । प॒वित्र॑म् । आ । अ॒स॒द॒त् ।
दध॑त् । स्तो॒त्रे । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥

पवमानः । ऋतः । कविः । सोमः । पवित्रम् । आ । असदत् ।
दधत् । स्तोत्रे । सुऽवीर्यम् ॥

pávamānaḥ ǀ ṛtáḥ ǀ kavíḥ ǀ sómaḥ ǀ pavítram ǀ ā́ ǀ asadat ǀ
dádhat ǀ stotré ǀ su-vī́ryam ǁ

pavamānaḥ ǀ ṛtaḥ ǀ kaviḥ ǀ somaḥ ǀ pavitram ǀ ā ǀ asadat ǀ
dadhat ǀ stotre ǀ su-vīryam ǁ

9.62.30 Aṣṭaka 7.1.29.5Anuvāka 9.3.60

Ṛgveda 9.62 · Soma Pavamāna

Interpretations