Ṛgveda · Maṇḍala 9

Sūkta 76

Soma Pavamāna · Kavi Bhārgava · 5 ṛks

Link
Devatā देवता
Soma Pavamāna
Ṛṣi ऋषि
Kavi Bhārgava
Chandas छन्दस्
Jagatī
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛjjagatī (3, 5); triṣṭup (1); virāḍjagatī (2); pādanicṛjjgatī (4)

2nd set of styles jagatī

  1. Ṛk 1

    ध॒र्ता दि॒वः प॑वते॒ कृत्व्यो॒ रसो॒ दक्षो॑ दे॒वाना॑मनु॒माद्यो॒ नृभिः॑ ।
    हरिः॑ सृजा॒नो अत्यो॒ न सत्व॑भि॒र्वृथा॒ पाजां॑सि कृणुते न॒दीष्वा ॥

    धर्ता दिवः पवते कृत्व्यो रसो दक्षो देवानाम् अनुमाद्यो नृभिः |
    हरिः सृजानो अत्यो न सत्वभिर् वृथा पाजांसि कृणुते नदीष्व् आ ||

    dhartā́ diváḥ pavate kṛ́tvyo ráso dákṣo devā́nāmanumā́dyo nṛ́bhiḥ ǀ
    háriḥ sṛjānó átyo ná sátvabhirvṛ́thā pā́jāṃsi kṛṇute nadī́ṣvā ǁ

    dhartā divaḥ pavate kṛtvyo raso dakṣo devānām anumādyo nṛbhiḥ |
    hariḥ sṛjāno atyo na satvabhir vṛthā pājāṃsi kṛṇute nadīṣv ā ||

    ध॒र्ता । दि॒वः । प॒व॒ते॒ । कृत्व्यः॑ । रसः॑ । दक्षः॑ । दे॒वाना॑म् । अ॒नु॒ऽमाद्यः॑ । नृऽभिः॑ ।
    हरिः॑ । सृ॒जा॒नः । अत्यः॑ । न । सत्व॑ऽभिः । वृथा॑ । पाजां॑सि । कृ॒णु॒ते॒ । न॒दीषु॑ । आ ॥

    धर्ता । दिवः । पवते । कृत्व्यः । रसः । दक्षः । देवानाम् । अनुऽमाद्यः । नृऽभिः ।
    हरिः । सृजानः । अत्यः । न । सत्वऽभिः । वृथा । पाजांसि । कृणुते । नदीषु । आ ॥

    dhartā́ ǀ diváḥ ǀ pavate ǀ kṛ́tvyaḥ ǀ rásaḥ ǀ dákṣaḥ ǀ devā́nām ǀ anu-mā́dyaḥ ǀ nṛ́-bhiḥ ǀ
    háriḥ ǀ sṛjānáḥ ǀ átyaḥ ǀ ná ǀ sátva-bhiḥ ǀ vṛ́thā ǀ pā́jāṃsi ǀ kṛṇute ǀ nadī́ṣu ǀ ā́ ǁ

    dhartā ǀ divaḥ ǀ pavate ǀ kṛtvyaḥ ǀ rasaḥ ǀ dakṣaḥ ǀ devānām ǀ anu-mādyaḥ ǀ nṛ-bhiḥ ǀ
    hariḥ ǀ sṛjānaḥ ǀ atyaḥ ǀ na ǀ satva-bhiḥ ǀ vṛthā ǀ pājāṃsi ǀ kṛṇute ǀ nadīṣu ǀ ā ǁ

    9.76.1 Aṣṭaka 7.3.1.1Anuvāka 9.4.72

  2. Ṛk 2

    शूरो॒ न ध॑त्त॒ आयु॑धा॒ गभ॑स्त्योः॒ स्वः१॒॑ सिषा॑सन्रथि॒रो गवि॑ष्टिषु ।
    इंद्र॑स्य॒ शुष्म॑मी॒रय॑न्नप॒स्युभि॒रिंदु॑र्हिन्वा॒नो अ॑ज्यते मनी॒षिभिः॑ ॥

    शूरो न धत्त आयुधा गभस्त्योः स्वः सिषासन् रथिरो गविष्टिषु |
    इन्द्रस्य शुष्मम् ईरयन्न् अपस्युभिर् इन्दुर् हिन्वानो अज्यते मनीषिभिः ||

    śū́ro ná dhatta ā́yudhā gábhastyoḥ sváḥ síṣāsanrathiró gáviṣṭiṣu ǀ
    índrasya śúṣmamīráyannapasyúbhiríndurhinvānó ajyate manīṣíbhiḥ ǁ

    śūro na dhatta āyudhā gabhastyoḥ svaḥ siṣāsan rathiro gaviṣṭiṣu |
    indrasya śuṣmam īrayann apasyubhir indur hinvāno ajyate manīṣibhiḥ ||

    शूरः॑ । न । ध॒त्ते॒ । आयु॑धा । गभ॑स्त्योः । स्व१॒॑रिति॑ स्वः॑ । सिसा॑सन् । र॒थि॒रः । गोऽइ॑ष्टिषु ।
    इन्द्र॑स्य । शुष्म॑म् । ई॒रय॑न् । अ॒प॒स्युऽभिः॑ । इन्दुः॑ । हि॒न्वा॒नः । अ॒ज्य॒ते॒ । म॒नी॒षिऽभिः॑ ॥

    शूरः । न । धत्ते । आयुधा । गभस्त्योः । स्वरिति स्वः । सिसासन् । रथिरः । गोऽइष्टिषु ।
    इन्द्रस्य । शुष्मम् । ईरयन् । अपस्युऽभिः । इन्दुः । हिन्वानः । अज्यते । मनीषिऽभिः ॥

    śū́raḥ ǀ ná ǀ dhatte ǀ ā́yudhā ǀ gábhastyoḥ ǀ sváríti sváḥ ǀ sísāsan ǀ rathiráḥ ǀ gó-iṣṭiṣu ǀ
    índrasya ǀ śúṣmam ǀ īráyan ǀ apasyú-bhiḥ ǀ índuḥ ǀ hinvānáḥ ǀ ajyate ǀ manīṣí-bhiḥ ǁ

    śūraḥ ǀ na ǀ dhatte ǀ āyudhā ǀ gabhastyoḥ ǀ svariti svaḥ ǀ sisāsan ǀ rathiraḥ ǀ go-iṣṭiṣu ǀ
    indrasya ǀ śuṣmam ǀ īrayan ǀ apasyu-bhiḥ ǀ induḥ ǀ hinvānaḥ ǀ ajyate ǀ manīṣi-bhiḥ ǁ

    9.76.2 Aṣṭaka 7.3.1.2Anuvāka 9.4.73

  3. Ṛk 3

    इंद्र॑स्य सोम॒ पव॑मान ऊ॒र्मिणा॑ तवि॒ष्यमा॑णो ज॒ठरे॒ष्वा वि॑श ।
    प्र णः॑ पिन्व वि॒द्युद॒भ्रेव॒ रोद॑सी धि॒या न वाजाँ॒ उप॑ मासि॒ शश्व॑तः ॥

    इन्द्रस्य सोम पवमान ऊर्मिणा तविष्यमाणो जठरेष्व् आ विश |
    प्र णः पिन्व विद्युद् अभ्रेव रोदसी धिया न वाजां उप मासि शश्वतः ||

    índrasya soma pávamāna ūrmíṇā taviṣyámāṇo jaṭháreṣvā́ viśa ǀ
    prá ṇaḥ pinva vidyúdabhréva ródasī dhiyā́ ná vā́jām̐ úpa māsi śáśvataḥ ǁ

    indrasya soma pavamāna ūrmiṇā taviṣyamāṇo jaṭhareṣv ā viśa |
    pra ṇaḥ pinva vidyud abhreva rodasī dhiyā na vājāṃ upa māsi śaśvataḥ ||

    इन्द्र॑स्य । सो॒म॒ । पव॑मानः । ऊ॒र्मिणा॑ । त॒वि॒ष्यमा॑णः । ज॒ठरे॑षु । आ । वि॒श॒ ।
    प्र । नः॒ । पि॒न्व॒ । वि॒ऽद्युत् । अ॒भ्राऽइ॑व । रोद॑सी॒ इति॑ । धि॒या । न । वाजा॑न् । उप॑ । मा॒सि॒ । शश्व॑तः ॥

    इन्द्रस्य । सोम । पवमानः । ऊर्मिणा । तविष्यमाणः । जठरेषु । आ । विश ।
    प्र । नः । पिन्व । विऽद्युत् । अभ्राऽइव । रोदसी इति । धिया । न । वाजान् । उप । मासि । शश्वतः ॥

    índrasya ǀ soma ǀ pávamānaḥ ǀ ūrmíṇā ǀ taviṣyámāṇaḥ ǀ jaṭháreṣu ǀ ā́ ǀ viśa ǀ
    prá ǀ naḥ ǀ pinva ǀ vi-dyút ǀ abhrā́-iva ǀ ródasī íti ǀ dhiyā́ ǀ ná ǀ vā́jān ǀ úpa ǀ māsi ǀ śáśvataḥ ǁ

    indrasya ǀ soma ǀ pavamānaḥ ǀ ūrmiṇā ǀ taviṣyamāṇaḥ ǀ jaṭhareṣu ǀ ā ǀ viśa ǀ
    pra ǀ naḥ ǀ pinva ǀ vi-dyut ǀ abhrā-iva ǀ rodasī iti ǀ dhiyā ǀ na ǀ vājān ǀ upa ǀ māsi ǀ śaśvataḥ ǁ

    9.76.3 Aṣṭaka 7.3.1.3Anuvāka 9.4.74

  4. Ṛk 4

    विश्व॑स्य॒ राजा॑ पवते स्व॒र्दृश॑ ऋ॒तस्य॑ धी॒तिमृ॑षि॒षाळ॑वीवशत् ।
    यः सूर्य॒स्यासि॑रेण मृ॒ज्यते॑ पि॒ता म॑ती॒नामस॑मष्टकाव्यः ॥

    विश्वस्य राजा पवते स्वर्दृश ऋतस्य धीतिम् ऋषिषाऌ अवीवशत् |
    यः सूर्यस्यासिरेण मृज्यते पिता मतीनाम् असमष्टकाव्यः ||

    víśvasya rā́jā pavate svardṛ́śa ṛtásya dhītímṛṣiṣā́ḷavīvaśat ǀ
    yáḥ sū́ryasyā́sireṇa mṛjyáte pitā́ matīnā́másamaṣṭakāvyaḥ ǁ

    viśvasya rājā pavate svardṛśa ṛtasya dhītim ṛṣiṣāḷ avīvaśat |
    yaḥ sūryasyāsireṇa mṛjyate pitā matīnām asamaṣṭakāvyaḥ ||

    विश्व॑स्य । राजा॑ । प॒व॒ते॒ । स्वः॒ऽदृशः॑ । ऋ॒तस्य॑ । धी॒तिम् । ऋ॒षि॒षाट् । अ॒वी॒व॒श॒त् ।
    यः । सूर्य॑स्य । असि॑रेण । मृ॒ज्यते॑ । पि॒ता । म॒ती॒नाम् । अस॑मष्टऽकाव्यः ॥

    विश्वस्य । राजा । पवते । स्वःऽदृशः । ऋतस्य । धीतिम् । ऋषिषाट् । अवीवशत् ।
    यः । सूर्यस्य । असिरेण । मृज्यते । पिता । मतीनाम् । असमष्टऽकाव्यः ॥

    víśvasya ǀ rā́jā ǀ pavate ǀ svaḥ-dṛ́śaḥ ǀ ṛtásya ǀ dhītím ǀ ṛṣiṣā́ṭ ǀ avīvaśat ǀ
    yáḥ ǀ sū́ryasya ǀ ásireṇa ǀ mṛjyáte ǀ pitā́ ǀ matīnā́m ǀ ásamaṣṭa-kāvyaḥ ǁ

    viśvasya ǀ rājā ǀ pavate ǀ svaḥ-dṛśaḥ ǀ ṛtasya ǀ dhītim ǀ ṛṣiṣāṭ ǀ avīvaśat ǀ
    yaḥ ǀ sūryasya ǀ asireṇa ǀ mṛjyate ǀ pitā ǀ matīnām ǀ asamaṣṭa-kāvyaḥ ǁ

    9.76.4 Aṣṭaka 7.3.1.4Anuvāka 9.4.75

  5. Ṛk 5

    वृषे॑व यू॒था परि॒ कोश॑मर्षस्य॒पामु॒पस्थे॑ वृष॒भः कनि॑क्रदत् ।
    स इंद्रा॑य पवसे मत्स॒रिंत॑मो॒ यथा॒ जेषा॑म समि॒थे त्वोत॑यः ॥

    वृषेव यूथा परि कोशम् अर्षस्य् अपाम् उपस्थे वृषभः कनिक्रदत् |
    स इन्द्राय पवसे मत्सरिन्तमो यथा जेषाम समिथे त्वोतयः ||

    vṛ́ṣeva yūthā́ pári kóśamarṣasyapā́mupásthe vṛṣabháḥ kánikradat ǀ
    sá índrāya pavase matsaríntamo yáthā jéṣāma samithé tvótayaḥ ǁ

    vṛṣeva yūthā pari kośam arṣasy apām upasthe vṛṣabhaḥ kanikradat |
    sa indrāya pavase matsarintamo yathā jeṣāma samithe tvotayaḥ ||

    वृषा॑ऽइव । यू॒था । परि॑ । कोश॑म् । अ॒र्ष॒सि॒ । अ॒पाम् । उ॒पऽस्थे॑ । वृ॒ष॒भः । कनि॑क्रदत् ।
    सः । इन्द्रा॑य । प॒व॒से॒ । म॒त्स॒रिन्ऽत॑मः । यथा॑ । जेषा॑म । स॒म्ऽइ॒थे । त्वाऽऊ॑तयः ॥

    वृषाऽइव । यूथा । परि । कोशम् । अर्षसि । अपाम् । उपऽस्थे । वृषभः । कनिक्रदत् ।
    सः । इन्द्राय । पवसे । मत्सरिन्ऽतमः । यथा । जेषाम । सम्ऽइथे । त्वाऽऊतयः ॥

    vṛ́ṣā-iva ǀ yūthā́ ǀ pári ǀ kóśam ǀ arṣasi ǀ apā́m ǀ upá-sthe ǀ vṛṣabháḥ ǀ kánikradat ǀ
    sáḥ ǀ índrāya ǀ pavase ǀ matsarín-tamaḥ ǀ yáthā ǀ jéṣāma ǀ sam-ithé ǀ tvā́-ūtayaḥ ǁ

    vṛṣā-iva ǀ yūthā ǀ pari ǀ kośam ǀ arṣasi ǀ apām ǀ upa-sthe ǀ vṛṣabhaḥ ǀ kanikradat ǀ
    saḥ ǀ indrāya ǀ pavase ǀ matsarin-tamaḥ ǀ yathā ǀ jeṣāma ǀ sam-ithe ǀ tvā-ūtayaḥ ǁ

    9.76.5 Aṣṭaka 7.3.1.5Anuvāka 9.4.76

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 9.76 · Soma Pavamāna

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

ON flows the potent juice, sustainer of the heavens, the strength of Gods, whom men must hail with shouts of joy. The Gold-hued, started like a courser by brave men, impetuously winneth splendour in the streams.

Ṛk 2

He takes his weapons, like a hero, in his hands, fain to win light, car-borne, in forays for the kine. Indu, while stimulating India's might, is urged forward and balmed by sages skilful in their task.

Ṛk 3

Soma, as thou art purified with flowing wave, exhibiting thy strength enter thou Indra's throat. Make both worlds stream for us, as lightning doth the clouds: mete out exhaustless powers for us, as ’twere through song.

Ṛk 4

Onward he flows, the King of all that sees the light: the Ṛṣis’ Lord hath raised the song of sacrifice; Even he who is adorned with Sūrya's arrowy beam, Father of hymns, whose wisdom is beyond our reach.