Ṛgveda · Maṇḍala 9

Sūkta 2

Soma Pavamāna · Medhātithi Kāṇva · 10 ṛks

Link
Devatā देवता
Soma Pavamāna
Ṛṣi ऋषि
Medhātithi Kāṇva
Chandas छन्दस्
Gāyatrī
Metres by ṛk

1st set of styles gāyatrī (2, 3, 5, 7-9); nicṛdgāyatrī (1, 4, 6); virāḍgāyatrī (10)

2nd set of styles gāyatrī

  1. Ṛk 1

    पव॑स्व देव॒वीरति॑ प॒वित्रं॑ सोम॒ रंह्या॑ ।
    इंद्र॑मिंदो॒ वृषा वि॑श ॥

    पवस्व देववीर् अति पवित्रं सोम रंह्या |
    इन्द्रम् इन्दो वृषा विश ||

    pávasva devavī́ráti pavítram soma ráṃhyā ǀ
    índramindo vṛ́ṣā́ viśa ǁ

    pavasva devavīr ati pavitraṃ soma raṃhyā |
    indram indo vṛṣā viśa ||

    पव॑स्व । दे॒व॒ऽवीः । अति॑ । प॒वित्र॑म् । सो॒म॒ । रंह्या॑ ।
    इन्द्र॑म् । इ॒न्दो॒ इति॑ । वृषा॑ । आ । वि॒श॒ ॥

    पवस्व । देवऽवीः । अति । पवित्रम् । सोम । रंह्या ।
    इन्द्रम् । इन्दो इति । वृषा । आ । विश ॥

    pávasva ǀ deva-vī́ḥ ǀ áti ǀ pavítram ǀ soma ǀ ráṃhyā ǀ
    índram ǀ indo íti ǀ vṛ́ṣā ǀ ā́ ǀ viśa ǁ

    pavasva ǀ deva-vīḥ ǀ ati ǀ pavitram ǀ soma ǀ raṃhyā ǀ
    indram ǀ indo iti ǀ vṛṣā ǀ ā ǀ viśa ǁ

    9.2.1 Aṣṭaka 6.7.18.1Anuvāka 9.1.11

  2. Ṛk 2

    आ व॑च्यस्व॒ महि॒ प्सरो॒ वृषें॑दो द्यु॒म्नव॑त्तमः ।
    आ योनिं॑ धर्ण॒सिः स॑दः ॥

    आ वच्यस्व महि प्सरो वृषेन्दो द्युम्नवत्तमः |
    आ योनिं धर्णसिः सदः ||

    ā́ vacyasva máhi psáro vṛ́ṣendo dyumnávattamaḥ ǀ
    ā́ yónim dharṇasíḥ sadaḥ ǁ

    ā vacyasva mahi psaro vṛṣendo dyumnavattamaḥ |
    ā yoniṃ dharṇasiḥ sadaḥ ||

    आ । व॒च्य॒स्व॒ । महि॑ । प्सरः॑ । वृषा॑ । इ॒न्दो॒ इति॑ । द्यु॒म्नव॑त्ऽतमः ।
    आ । योनि॑म् । ध॒र्ण॒सिः । स॒दः॒ ॥

    आ । वच्यस्व । महि । प्सरः । वृषा । इन्दो इति । द्युम्नवत्ऽतमः ।
    आ । योनिम् । धर्णसिः । सदः ॥

    ā́ ǀ vacyasva ǀ máhi ǀ psáraḥ ǀ vṛ́ṣā ǀ indo íti ǀ dyumnávat-tamaḥ ǀ
    ā́ ǀ yónim ǀ dharṇasíḥ ǀ sadaḥ ǁ

    ā ǀ vacyasva ǀ mahi ǀ psaraḥ ǀ vṛṣā ǀ indo iti ǀ dyumnavat-tamaḥ ǀ
    ā ǀ yonim ǀ dharṇasiḥ ǀ sadaḥ ǁ

    9.2.2 Aṣṭaka 6.7.18.2Anuvāka 9.1.12

  3. Ṛk 3

    अधु॑क्षत प्रि॒यं मधु॒ धारा॑ सु॒तस्य॑ वे॒धसः॑ ।
    अ॒पो व॑सिष्ट सु॒क्रतुः॑ ॥

    अधुक्षत प्रियम् मधु धारा सुतस्य वेधसः |
    अपो वसिष्ट सुक्रतुः ||

    ádhukṣata priyám mádhu dhā́rā sutásya vedhásaḥ ǀ
    apó vasiṣṭa sukrátuḥ ǁ

    adhukṣata priyam madhu dhārā sutasya vedhasaḥ |
    apo vasiṣṭa sukratuḥ ||

    अधु॑क्षत । प्रि॒यम् । मधु॑ । धारा॑ । सु॒तस्य॑ । वे॒धसः॑ ।
    अ॒पः । व॒सि॒ष्ट॒ । सु॒ऽक्रतुः॑ ॥

    अधुक्षत । प्रियम् । मधु । धारा । सुतस्य । वेधसः ।
    अपः । वसिष्ट । सुऽक्रतुः ॥

    ádhukṣata ǀ priyám ǀ mádhu ǀ dhā́rā ǀ sutásya ǀ vedhásaḥ ǀ
    apáḥ ǀ vasiṣṭa ǀ su-krátuḥ ǁ

    adhukṣata ǀ priyam ǀ madhu ǀ dhārā ǀ sutasya ǀ vedhasaḥ ǀ
    apaḥ ǀ vasiṣṭa ǀ su-kratuḥ ǁ

    9.2.3 Aṣṭaka 6.7.18.3Anuvāka 9.1.13

  4. Ṛk 4

    म॒हांतं॑ त्वा म॒हीरन्वापो॑ अर्षंति॒ सिंध॑वः ।
    यद्गोभि॑र्वासयि॒ष्यसे॑ ॥

    महान्तं त्वा महीर् अन्व् आपो अर्षन्ति सिन्धवः |
    यद् गोभिर् वासयिष्यसे ||

    mahā́ntam tvā mahī́ránvā́po arṣanti síndhavaḥ ǀ
    yádgóbhirvāsayiṣyáse ǁ

    mahāntaṃ tvā mahīr anv āpo arṣanti sindhavaḥ |
    yad gobhir vāsayiṣyase ||

    म॒हान्त॑म् । त्वा॒ । म॒हीः । अनु॑ । आपः॑ । अ॒र्ष॒न्ति॒ । सिन्ध॑वः ।
    यत् । गोभिः॑ । वा॒स॒यि॒ष्यसे॑ ॥

    महान्तम् । त्वा । महीः । अनु । आपः । अर्षन्ति । सिन्धवः ।
    यत् । गोभिः । वासयिष्यसे ॥

    mahā́ntam ǀ tvā ǀ mahī́ḥ ǀ ánu ǀ ā́paḥ ǀ arṣanti ǀ síndhavaḥ ǀ
    yát ǀ góbhiḥ ǀ vāsayiṣyáse ǁ

    mahāntam ǀ tvā ǀ mahīḥ ǀ anu ǀ āpaḥ ǀ arṣanti ǀ sindhavaḥ ǀ
    yat ǀ gobhiḥ ǀ vāsayiṣyase ǁ

    9.2.4 Aṣṭaka 6.7.18.4Anuvāka 9.1.14

  5. Ṛk 5

    स॒मु॒द्रो अ॒प्सु मा॑मृजे विष्टं॒भो ध॒रुणो॑ दि॒वः ।
    सोमः॑ प॒वित्रे॑ अस्म॒युः ॥

    समुद्रो अप्सु मामृजे विष्टम्भो धरुणो दिवः |
    सोमः पवित्रे अस्मयुः ||

    samudró apsú māmṛje viṣṭambhó dharúṇo diváḥ ǀ
    sómaḥ pavítre asmayúḥ ǁ

    samudro apsu māmṛje viṣṭambho dharuṇo divaḥ |
    somaḥ pavitre asmayuḥ ||

    स॒मु॒द्रः । अ॒प्ऽसु । म॒मृ॒जे॒ । वि॒ष्ट॒म्भः । ध॒रुणः॑ । दि॒वः ।
    सोमः॑ । प॒वित्रे॑ । अ॒स्म॒ऽयुः ॥

    समुद्रः । अप्ऽसु । ममृजे । विष्टम्भः । धरुणः । दिवः ।
    सोमः । पवित्रे । अस्मऽयुः ॥

    samudráḥ ǀ ap-sú ǀ mamṛje ǀ viṣṭambháḥ ǀ dharúṇaḥ ǀ diváḥ ǀ
    sómaḥ ǀ pavítre ǀ asma-yúḥ ǁ

    samudraḥ ǀ ap-su ǀ mamṛje ǀ viṣṭambhaḥ ǀ dharuṇaḥ ǀ divaḥ ǀ
    somaḥ ǀ pavitre ǀ asma-yuḥ ǁ

    9.2.5 Aṣṭaka 6.7.18.5Anuvāka 9.1.15

  6. Ṛk 6

    अचि॑क्रद॒द्वृषा॒ हरि॑र्म॒हान्मि॒त्रो न द॑र्श॒तः ।
    सं सूर्ये॑ण रोचते ॥

    अचिक्रदद् वृषा हरिर् महान् मित्रो न दर्शतः |
    सं सूर्येण रोचते ||

    ácikradadvṛ́ṣā hárirmahā́nmitró ná darśatáḥ ǀ
    sám sū́ryeṇa rocate ǁ

    acikradad vṛṣā harir mahān mitro na darśataḥ |
    saṃ sūryeṇa rocate ||

    अचि॑क्रदत् । वृषा॑ । हरिः॑ । म॒हान् । मि॒त्रः । न । द॒र्श॒तः ।
    सम् । सूर्ये॑ण । रो॒च॒ते॒ ॥

    अचिक्रदत् । वृषा । हरिः । महान् । मित्रः । न । दर्शतः ।
    सम् । सूर्येण । रोचते ॥

    ácikradat ǀ vṛ́ṣā ǀ háriḥ ǀ mahā́n ǀ mitráḥ ǀ ná ǀ darśatáḥ ǀ
    sám ǀ sū́ryeṇa ǀ rocate ǁ

    acikradat ǀ vṛṣā ǀ hariḥ ǀ mahān ǀ mitraḥ ǀ na ǀ darśataḥ ǀ
    sam ǀ sūryeṇa ǀ rocate ǁ

    9.2.6 Aṣṭaka 6.7.19.1Anuvāka 9.1.16

  7. Ṛk 7

    गिर॑स्त इंद॒ ओज॑सा मर्मृ॒ज्यंते॑ अप॒स्युवः॑ ।
    याभि॒र्मदा॑य॒ शुंभ॑से ॥

    गिरस् त इन्द ओजसा मर्मृज्यन्ते अपस्युवः |
    याभिर् मदाय शुम्भसे ||

    gírasta inda ójasā marmṛjyánte apasyúvaḥ ǀ
    yā́bhirmádāya śúmbhase ǁ

    giras ta inda ojasā marmṛjyante apasyuvaḥ |
    yābhir madāya śumbhase ||

    गिरः॑ । ते॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ । ओज॑सा । म॒र्मृ॒ज्यन्ते॑ । अ॒प॒स्युवः॑ ।
    याभिः॑ । मदा॑य । शुम्भ॑से ॥

    गिरः । ते । इन्दो इति । ओजसा । मर्मृज्यन्ते । अपस्युवः ।
    याभिः । मदाय । शुम्भसे ॥

    gíraḥ ǀ te ǀ indo íti ǀ ójasā ǀ marmṛjyánte ǀ apasyúvaḥ ǀ
    yā́bhiḥ ǀ mádāya ǀ śúmbhase ǁ

    giraḥ ǀ te ǀ indo iti ǀ ojasā ǀ marmṛjyante ǀ apasyuvaḥ ǀ
    yābhiḥ ǀ madāya ǀ śumbhase ǁ

    9.2.7 Aṣṭaka 6.7.19.2Anuvāka 9.1.17

  8. Ṛk 8

    तं त्वा॒ मदा॑य॒ घृष्व॑य उ लोककृ॒त्नुमी॑महे ।
    तव॒ प्रश॑स्तयो म॒हीः ॥

    तं त्वा मदाय घृष्वय उ लोककृत्नुम् ईमहे |
    तव प्रशस्तयो महीः ||

    tám tvā mádāya ghṛ́ṣvaya u lokakṛtnúmīmahe ǀ
    táva práśastayo mahī́ḥ ǁ

    taṃ tvā madāya ghṛṣvaya u lokakṛtnum īmahe |
    tava praśastayo mahīḥ ||

    तम् । त्वा॒ । मदा॑य । घृष्व॑ये । ऊं॒ इति॑ । लो॒क॒ऽकृ॒त्नुम् । ई॒म॒हे॒ ।
    तव॑ । प्रऽश॑स्तयः । म॒हीः ॥

    तम् । त्वा । मदाय । घृष्वये । ऊं इति । लोकऽकृत्नुम् । ईमहे ।
    तव । प्रऽशस्तयः । महीः ॥

    tám ǀ tvā ǀ mádāya ǀ ghṛ́ṣvaye ǀ ūṃ íti ǀ loka-kṛtnúm ǀ īmahe ǀ
    táva ǀ prá-śastayaḥ ǀ mahī́ḥ ǁ

    tam ǀ tvā ǀ madāya ǀ ghṛṣvaye ǀ ūṃ iti ǀ loka-kṛtnum ǀ īmahe ǀ
    tava ǀ pra-śastayaḥ ǀ mahīḥ ǁ

    9.2.8 Aṣṭaka 6.7.19.3Anuvāka 9.1.18

  9. Ṛk 9

    अ॒स्मभ्य॑मिंदविंद्र॒युर्मध्वः॑ पवस्व॒ धार॑या ।
    प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒माँ इ॑व ॥

    अस्मभ्यम् इन्दव् इन्द्रयुर् मध्वः पवस्व धारया |
    पर्जन्यो वृष्टिमां इव ||

    asmábhyamindavindrayúrmádhvaḥ pavasva dhā́rayā ǀ
    parjányo vṛṣṭimā́m̐ iva ǁ

    asmabhyam indav indrayur madhvaḥ pavasva dhārayā |
    parjanyo vṛṣṭimāṃ iva ||

    अ॒स्मभ्य॑म् । इ॒न्दो॒ इति॑ । इ॒न्द्र॒ऽयुः । मध्वः॑ । प॒व॒स्व॒ । धार॑या ।
    प॒र्जन्यः॑ । वृ॒ष्टि॒मान्ऽइ॑व ॥

    अस्मभ्यम् । इन्दो इति । इन्द्रऽयुः । मध्वः । पवस्व । धारया ।
    पर्जन्यः । वृष्टिमान्ऽइव ॥

    asmábhyam ǀ indo íti ǀ indra-yúḥ ǀ mádhvaḥ ǀ pavasva ǀ dhā́rayā ǀ
    parjányaḥ ǀ vṛṣṭimā́n-iva ǁ

    asmabhyam ǀ indo iti ǀ indra-yuḥ ǀ madhvaḥ ǀ pavasva ǀ dhārayā ǀ
    parjanyaḥ ǀ vṛṣṭimān-iva ǁ

    9.2.9 Aṣṭaka 6.7.19.4Anuvāka 9.1.19

  10. Ṛk 10

    गो॒षा इं॑दो नृ॒षा अ॑स्यश्व॒सा वा॑ज॒सा उ॒त ।
    आ॒त्मा य॒ज्ञस्य॑ पू॒र्व्यः ॥

    गोषा इन्दो नृषा अस्य् अश्वसा वाजसा उत |
    आत्मा यज्ञस्य पूर्व्यः ||

    goṣā́ indo nṛṣā́ asyaśvasā́ vājasā́ utá ǀ
    ātmā́ yajñásya pūrvyáḥ ǁ

    goṣā indo nṛṣā asy aśvasā vājasā uta |
    ātmā yajñasya pūrvyaḥ ||

    गो॒ऽसाः । इ॒न्दो॒ इति॑ । नृ॒ऽसाः । अ॒सि॒ । अ॒श्व॒ऽसाः । वा॒ज॒ऽसाः । उ॒त ।
    आ॒त्मा । य॒ज्ञस्य॑ । पू॒र्व्यः ॥

    गोऽसाः । इन्दो इति । नृऽसाः । असि । अश्वऽसाः । वाजऽसाः । उत ।
    आत्मा । यज्ञस्य । पूर्व्यः ॥

    go-sā́ḥ ǀ indo íti ǀ nṛ-sā́ḥ ǀ asi ǀ aśva-sā́ḥ ǀ vāja-sā́ḥ ǀ utá ǀ
    ātmā́ ǀ yajñásya ǀ pūrvyáḥ ǁ

    go-sāḥ ǀ indo iti ǀ nṛ-sāḥ ǀ asi ǀ aśva-sāḥ ǀ vāja-sāḥ ǀ uta ǀ
    ātmā ǀ yajñasya ǀ pūrvyaḥ ǁ

    9.2.10 Aṣṭaka 6.7.19.5Anuvāka 9.1.20

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 9.2 · Soma Pavamāna

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

Disclosing the godhead do thou flow out of the sheath of the purifying and beyond, O Delight, rushing swiftly. Enter in thy masterful abundance,1 O Lord of sweetness, into the god in the mind.

Ṛk 2

Masterful in thy abundance and full of a luminous Energy express thy form as a vast enjoying; take thy seat as our firm upholder in the womb whence thou wast born.

Ṛk 3

The streams of the Disposer of things when he is pressed out milk for us this honey of Love and he becomes perfected in the will and wears the waters of our being for his robe.

Ṛk 4

Wide those waters as they flow and move to thy wideness, because thou shalt clothe thyself with the Light.

Ṛk 5

In the waters is purified the Ocean within that is the support and upholder of our heavens; it becomes that wine of Delight that desires us in the place of its purifying.

Ṛk 6

That bright bay and masterful embracer of our energies shouts aloud becoming vast like Love that has the vision; it shines out brilliant with the light of that Sun.

Ṛk 7

By energy of that joy, O Power in the mind, thy Words are cleansed of soil and become powerful for the work, by them thou becomest happy and ready for rapture.

Ṛk 8

Even such we desire thee for that rapture fiery bright who buildest in us that wider world; for all that thou expressest of thy self is wide and great.

Ṛk 9

Seeking that Mind, O Sweetness, flow pure for us with the stream of thy honey even as the Lord of abundance with all his rains.

Ṛk 10

O Bliss, the Light thou winnest for us and winnest the Powers of the soul and plenties thou winnest and winnest the swift steed of Life; thou art the self of the world-sacrifice highest and first.