अथातो दिनचर्याध्यायं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

औड़्स्तेहेन्ब्राह्मे मुहूर्त उत्तिष्ठेत् स्वस्थो रक्षार्थम् आयुषः । (१।३)

शरीरचिन्तां निर्वर्त्य कृतशौचविधिस् ततः ॥ (१।४)

अर्कन्यग्रोधखदिरकरञ्जककुभादिजम् । (२।१)

ज़्￤ह्नेपुत्ज़ेन्प्रातर् भुक्त्वा च मृद्वग्रं कषायकटुतिक्तकम् ॥ (२।२)

कनीन्यग्रसमस्थौल्यं प्रगुणं द्वादशाङ्गुलम् । (३।१)

भक्षयेद् दन्तपवनं दन्तमांसान्य् अबाधयन् ॥ (३।२)

नाद्याद् अजीर्णवमथुश्वासकासज्वरार्दिती । (४।१)

तृष्णास्यपाकहृन्नेत्रशिरःकर्णामयी च तत् ॥ (४।२)

सल्बेन् देर् औगेन्सौवीरम् अञ्जनं नित्यं हितम् अक्ष्णोस् ततो भजेत् । (५।१)

चक्षुस् तेजोमयं तस्य विशेषाच्छ्लेष्मतो भयम् ॥ (५।२)

योजयेत् सप्तरात्रे ऽस्मात् स्रावणार्थं रसाञ्जनम् । (६।१)

बेतेल्ततो नावनगण्डूषधूमताम्बूलभाग् भवेत् ॥ (६।२)

ताम्बूलं क्षतपित्तास्ररूक्षोत्कुपितचक्षुषाम् । (७।१)

विषमूर्छामदार्तानाम् अपथ्यं शोषिणाम् अपि ॥ (७।२)

अभ्यङ्गम् आचरेन् नित्यं स जराश्रमवातहा । (८।१)

दृष्टिप्रसादपुष्ट्यायुःस्वप्नसुत्वक्त्वदार्ढ्यकृत् ॥ (८।२)

शिरःश्रवणपादेषु तं विशेषेण शीलयेत् । (९।१)

वर्ज्यो ऽभ्यङ्गः कफग्रस्तकृतसंशुद्ध्यजीर्णिभिः ॥ (९।२)

लाघवं कर्मसामर्थ्यं दीप्तो ऽग्निर् मेदसः क्षयः । (१०।१)

विभक्तघनगात्रत्वं व्यायामाद् उपजायते ॥ (१०।२)

वातपित्तामयी बालो वृद्धो ऽजीर्णश् च तं त्यजेत् । (११।१)

अर्धशक्त्या निषेव्यस् तु बलिभिः स्निग्धभोजिभिः ॥ (११।२)

शीतकाले वसन्ते च मन्दम् एव ततो ऽन्यदा । (१२।१)

तं कृत्वानुसुखं देहं मर्दयेच् च समन्ततः ॥ (१२।२)

तृष्णा क्षयः प्रतमको रक्तपित्तं श्रमः क्लमः । (१३।१)

अतिव्यायामतः कासो ज्वरश् छर्दिश् च जायते ॥ (१३।२)

व्यायामजागराध्वस्त्रीहास्यभाष्यादिसाहसम् । (१४।१)

गजं सिंह इवाकर्षन् भजन्न् अति विनश्यति ॥ (१४।२)

उद्वर्तनं कफहरं मेदसः प्रविलायनम् । (१५।१)

स्थिरीकरणम् अङ्गानां त्वक्प्रसादकरं परम् ॥ (१५।२)

स्नानदीपनं वृष्यम् आयुष्यं स्नानम् ऊर्जाबलप्रदम् । (१६।१)

कण्डूमलश्रमस्वेदतन्द्रातृड्दाहपाप्मजित् ॥ (१६।२)

उष्णाम्बुनाधःकायस्य परिषेको बलावहः । (१७।१)

तेनैव तूत्तमाङ्गस्य बलहृत् केशचक्षुषाम् ॥ (१७।२)

स्नानम् अर्दितनेत्रास्यकर्णरोगातिसारिषु । (१८।१)

आध्मानपीनसाजीर्णभुक्तवत्सु च गर्हितम् ॥ (१८।२)

जीर्णे हितं मितं चाद्यान् न वेगान् ईरयेद् बलात् । (१९।१)

न वेगितो ऽन्यकार्यः स्यान् नाजित्वा साध्यम् आमयम् ॥ (१९।२)

सुखार्थाः सर्वभूतानां मताः सर्वाः प्रवृत्तयः । (२०।१)

सुखं च न विना धर्मात् तस्माद् धर्मपरो भवेत् ॥ (२०।२)

भक्त्या कल्याणमित्राणि सेवेतेतरदूरगः । (२१।१)

१० स्छ्लेछ्ते हन्द्लुन्गेन्हिंसास्तेयान् यथाकामं पैशुन्यं परुषानृते ॥ (२१।२)

संभिन्नालापं व्यापादम् अभिध्यां दृग्विपर्ययम् । (२२।१)

पापं कर्मेति दशधा कायवाङ्मानसैस् त्यजेत् ॥ (२२।२)

अवृत्तिव्याधिशोकार्तान् अनुवर्तेत शक्तितः । (२३।१)

आत्मवत् सततं पश्येद् अपि कीटपिपीलिकम् ॥ (२३।२)

अर्चयेद् देवगोविप्रवृद्धवैद्यनृपातिथीन् । (२४।१)

विमुखान् नार्थिनः कुर्यान् नावमन्येत नाक्षिपेत् ॥ (२४।२)

उपकारप्रधानः स्याद् अपकारपरे ऽप्य् अरौ । (२५।१)

संपद्विपत्स्व् एकमना हेतावीर्ष्येत् फले न तु ॥ (२५।२)

काले हितं मितं ब्रूयाद् अविसंवादि पेशलम् । (२६।१)

पूर्वाभिभाषी सुमुखः सुशीलः करुणामृदुः ॥ (२६।२)

नैकः सुखी न सर्वत्र विश्रब्धो न च शङ्कितः । (२७।१)

न कंचिद् आत्मनः शत्रुं नात्मानं कस्यचिद् रिपुम् ॥ (२७।२)

प्रकाशयेन् नापमानं न च निःस्नेहतां प्रभोः । (२८।१)

जनस्याशयम् आलक्ष्य यो यथा परितुष्यति ॥ (२८।२)

तं तथैवानुवर्तेत पराराधनपण्डितः । (२९।१)

न पीडयेद् इन्द्रियाणि न चैतान्य् अतिलालयेत् ॥ (२९।२)

त्रिवर्गशून्यं नारम्भं भजेत् तं चाविरोधयन् । (३०।१)

अनुयायात् प्रतिपदं सर्वधर्मेषु मध्यमाम् ॥ (३०।२)

नीचरोमनखश्मश्रुर् निर्मलाङ्घ्रिमलायनः । (३१।१)

स्नानशीलः सुसुरभिः सुवेषो ऽनुल्बणोज्ज्वलः ॥ (३१।२)

धारयेत् सततं रत्नसिद्धमन्त्रमहौषधीः । (३२।१)

सातपत्रपदत्राणो विचरेद् युगमात्रदृक् ॥ (३२।२)

निशि चात्ययिके कार्ये दण्डी मौली सहायवान् । (३३।१)

चैत्यपूज्यध्वजाशस्तच्छायाभस्मतुषाशुचीन् ॥ (३३।२)

नाक्रामेच् छर्करालोष्टबलिस्नानभुवो न च । (३४।१)

नदीं तरेन् न बाहुभ्यां नाग्निस्कन्धम् अभिव्रजेत् ॥ (३४।२)

संदिग्धनावं वृक्षं च नारोहेद् दुष्टयानवत् । (३५।१)

नासंवृतमुखः कुर्यात् क्षुतिहास्यविजृम्भणम् ॥ (३५।२)

नासिकां न विकुष्णीयान् नाकस्माद् विलिखेद् भुवम् । (३६।१)

नाङ्गैश् चेष्टेत विगुणं नासीतोत्कटकश् चिरम् ॥ (३६।२)

देहवाक्चेतसां चेष्टाः प्राक् श्रमाद् विनिवर्तयेत् । (३७।१)

नोर्ध्वजानुश् चिरं तिष्ठेन् नक्तं सेवेत न द्रुमम् ॥ (३७।२)

तथा चत्वरचैत्यान्तश्चतुष्पथसुरालयान् । (३८।१)

सूनाटवीशून्यगृहश्मशानानि दिवापि न ॥ (३८।२)

सर्वथेक्षेत नादित्यं न भारं शिरसा वहेत् । (३९।१)

नेक्षेत प्रततं सूक्ष्मं दीप्तामेध्याप्रियाणि च ॥ (३९।२)

मद्यविक्रयसंधानदानादानानि नाचरेत् । (४०।१)

पुरोवातातपरजस्तुषारपरुषानिलान् ॥ (४०।२)

अनृजुः क्षवथूद्गारकासस्वप्नान्नमैथुनम् । (४१।१)

कूलच्छायां नृपद्विष्टं व्यालदंष्ट्रिविषाणिनः ॥ (४१।२)

हीनानार्यातिनिपुणसेवां विग्रहम् उत्तमैः । (४२।१)

संध्यास्व् अभ्यवहारस्त्रीस्वप्नाध्ययनचिन्तनम् ॥ (४२।२)

शत्रुसत्त्रगणाकीर्णगणिकापणिकाशनम् । (४३।१)

गात्रवक्त्रनखैर् वाद्यं हस्तकेशावधूननम् ॥ (४३।२)

तोयाग्निपूज्यमध्येन यानं धूमं शवाश्रयम् । (४४।१)

मद्यातिसक्तिं विश्रम्भस्वातन्त्र्ये स्त्रीषु च त्यजेत् ॥ (४४।२)

आचार्यः सर्वचेष्टासु लोक एव हि धीमतः । (४५।१)

अनुकुर्यात् तम् एवातो लौकिके ऽर्थे परीक्षकः ॥ (४५।२)

आर्द्रसंतानता त्यागः कायवाक्चेतसां दमः । (४६।१)

स्वार्थबुद्धिः परार्थेषु पर्याप्तम् इति सद्व्रतम् ॥ (४६।२)

नक्तन्दिनानि मे यान्ति कथंभूतस्य संप्रति । (४७।१)

दुःखभाङ् न भवत्य् एवं नित्यं संनिहितस्मृतिः ॥ (४७।२)

एवं कृत्स्नदिनं नीत्वा रात्रौ यामे गृहे गते । (४८।१)

देवान् ऋषीन् गुरून् स्मृत्वा ततः शयनम् आचरेत् ॥ (४८।२)

इत्य् आचारः समासेन यं प्राप्नोति समाचरन् । (४९।१)

आयुर् आरोग्यम् ऐश्वर्यं यशो लोकांश् च शाश्वतान् ॥ (४९।२)