अथातो गर्भव्यापदं शारीरं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

गर्भिण्याः परिहार्याणां सेवया रोगतो ऽथवा । (१।३)

पुष्पे दृष्टे ऽथवा शूले बाह्यान्तः स्निग्धशीतलम् ॥ (१।४)

सेव्याम्भोजहिमक्षीरिवल्ककल्काज्यलेपितान् । (२।१)

धारयेद् योनिवस्तिभ्याम् आर्द्रार्द्रान् पिचुनक्तकान् ॥ (२।२)

शतधौतघृताक्तां स्त्रीं तदम्भस्यवगाहयेत् । (३।१)

ससिताक्षौद्रकुमुदकमलोत्पलकेसरम् ॥ (३।२)

लिह्यात् क्षीरघृतं खादेच्छृङ्गाटककसेरुकम् । (४।१)

पिबेत् कान्ताब्जशालूकबालोदुम्बरवत् पयः ॥ (४।२)

शृतेन शालिकाकोलीद्विबलामधुकेक्षुभिः । (५।१)

पयसा रक्तशाल्यन्नम् अद्यात् समधुशर्करम् ॥ (५।२)

रसैर् वा जाङ्गलैः शुद्धिवर्जं चास्रोक्तम् आचरेत् । (६।१)

असंपूर्णत्रिमासायाः प्रत्याख्याय प्रसाधयेत् ॥ (६।२)

आमान्वये च तत्रेष्टं शीतं रूक्षोपसंहितम् । (७।१)

उपवासो घनोशीरगुडूच्यरलुधान्यकाः ॥ (७।२)

दुरालभापर्पटकचन्दनातिविषाबलाः । (८।१)

क्वथिताः सलिले पानं तृणधान्यानि भोजनम् ॥ (८।२)

मुद्गादियूषैरामे तु जिते स्निग्धादि पूर्ववत् । (९।१)

गर्भे निपतिते तीक्ष्णं मद्यं सामर्थ्यतः पिबेत् ॥ (९।२)

गर्भकोष्ठविशुद्ध्यर्थम् अर्तिविस्मरणाय च । (१०।१)

लघुना पञ्चमूलेन रूक्षां पेयां ततः पिबेत् ॥ (१०।२)

पेयाम् अमद्यपा कल्के साधितां पाञ्चकौलिके । (११।१)

बिल्वादिपञ्चकक्वाथे तिलोद्दालकतण्डुलैः ॥ (११।२)

मासतुल्यदिनान्येवं पेयादिः पतिते क्रमः । (१२।१)

लघुरस्नेहलवणो दीपनीययुतो हितः ॥ (१२।२)

दोषधातुपरिक्लेदशोषार्थं विधिरित्ययम् । (१३।१)

स्नेहान्नवस्तयश्चोर्ध्वं बल्यदीपनजीवनाः ॥ (१३।२)

संजातसारे महति गर्भे योनिपरिस्रवात् । (१४।१)

वृद्धिम् अप्राप्नुवन् गर्भः कोष्ठे तिष्ठति सस्फुरः ॥ (१४।२)

उपविष्टकम् आहुस् तं वर्धते तेन नोदरम् । (१५।१)

शोकोपवासरूक्षाद्यैरथवा योन्यतिस्रवात् ॥ (१५।२)

वाते क्रुद्धे कृशः शुष्येद् गर्भो नागोदरं तु तम् । (१६।१)

उदरं वृद्धम् अप्यत्र हीयते स्फुरणं चिरात् ॥ (१६।२)

तयोर् बृंहणवातघ्नमधुरद्रव्यसंस्कृतैः । (१७।१)

घृतक्षीररसैस् तृप्तिरामगर्भांश्च खादयेत् ॥ (१७।२)

तैरेव च सुभिक्षायाः क्षोभणं यानवाहनैः । (१८।१)

लीनाख्ये निस्फुरे श्येनगोमत्स्योत्क्रोशबर्हिजाः ॥ (१८।२)

रसा बहुघृता देया माषमूलकजा अपि । (१९।१)

बालबिल्वं तिलान् माषान् सक्तूंश्च पयसा पिबेत् ॥ (१९।२)

समेद्यमांसं मधु वा कट्यभ्यङ्गं च शीलयेत् । (२०।१)

हर्षयेत् सततं चैनाम् एवं गर्भः प्रवर्धते ॥ (२०।२)

पुष्टो ऽन्यथा वर्षगणैः कृच्छ्राज् जायेत नैव वा । (२१।१)

उदावर्तं तु गर्भिण्याः स्नेहैराशुतरां जयेत् ॥ (२१।२)

योग्यैश्च वस्तिभिर् हन्यात् सगर्भां स हि गर्भिणीम् । (२२।१)

गर्भे ऽतिदोषोपचयाद् अपथ्यैर् दैवतो ऽपि वा ॥ (२२।२)

मृते ऽन्तरुदरं शीतं स्तब्धं ध्मातं भृशव्यथम् । (२३।१)

गर्भास्पन्दो भ्रमतृष्णा कृच्छ्राद् उच्छ्वसनं क्लमः ॥ (२३।२)

अरतिः स्रस्तनेत्रत्वम् आवीनाम् असमुद्भवः । (२४।१)

तस्याः कोष्णाम्बुसिक्तायाः पिष्ट्वा योनिं प्रलेपयेत् ॥ (२४।२)

गुडं किण्वं सलवणं तथान्तः पूरयेन् मुहुः । (२५।१)

घृतेन कल्कीकृतया शाल्मल्यतसिपिच्छया ॥ (२५।२)

मन्त्रैर् योगैर् जरायूक्तैर् मूढगर्भो न चेत् पतेत् । (२६।१)

अथापृच्छ्येश्वरं वैद्यो यत्नेनाशु तम् आहरेत् ॥ (२६।२)

हस्तम् अभ्यज्य योनिं च साज्यशाल्मलिपिच्छया । (२७।१)

हस्तेन शक्यं तेनैव गात्रं च विषमं स्थितम् ॥ (२७।२)

आञ्छनोत्पीडसंपीडविक्षेपोत्क्षेपणादिभिः । (२८।१)

आनुलोम्य समाकर्षेद् योनिं प्रत्यार्जवागतम् ॥ (२८।२)

हस्तपादशिरोभिर् यो योनिं भुग्नः प्रपद्यते । (२९।१)

पादेन योनिम् एकेन भुग्नो ऽन्येन गुदं च यः ॥ (२९।२)

विष्कम्भौ नाम तौ मूढौ शस्त्रदारणम् अर्हतः । (३०।१)

मण्डलाङ्गुलिशस्त्राभ्यां तत्र कर्म प्रशस्यते ॥ (३०।२)

वृद्धिपत्त्रं हि तीक्ष्णाग्रं न योनाववचारयेत् । (३१।१)

पूर्वं शिरःकपालानि दारयित्वा विशोधयेत् ॥ (३१।२)

कक्षोरस्तालुचिबुकप्रदेशे ऽन्यतमे ततः । (३२।१)

समालम्ब्य दृढं कर्षेत् कुशलो गर्भशङ्कुना ॥ (३२।२)

अभिन्नशिरसं त्वक्षिकूटयोर् गण्डयोरपि । (३३।१)

बाहुं छित्त्वांससक्तस्य वाताध्मातोदरस्य तु ॥ (३३।२)

विदार्य कोष्ठम् अन्त्राणि बहिर् वा संनिरस्य च । (३४।१)

कटीसक्तस्य तद्वच्च तत्कपालानि दारयेत् ॥ (३४।२)

यद् यद् वायुवशाद् अङ्गं सजेद् गर्भस्य खण्डशः । (३५।१)

तत् तच्छित्त्वाहरेत् सम्यग् रक्षेन् नारीं च यत्नतः ॥ (३५।२)

गर्भस्य हि गतिं चित्रां करोति विगुणो ऽनिलः । (३६।१)

तत्रानल्पमतिस् तस्माद् अवस्थापेक्षम् आचरेत् ॥ (३६।२)

छिन्द्याद् गर्भं न जीवन्तं मातरं स हि मारयेत् । (३७।१)

सहात्मना न चोपेक्ष्यः क्षणम् अप्यस्तजीवितः ॥ (३७।२)

योनिसंवरणभ्रंशमक्कल्लश्वासपीडिताम् । (३८।१)

पूत्युद्गारां हिमाङ्गीं च मूढगर्भां परित्यजेत् ॥ (३८।२)

अथापतन्तीम् अपरां पातयेत् पूर्ववद् भिषक् । (३९।१)

एवं निर्हृतशल्यां तु सिञ्चेद् उष्णेन वारिणा ॥ (३९।२)

दद्याद् अभ्यक्तदेहायै योनौ स्नेहपिचुं ततः । (४०।१)

योनिर् मृदुर् भवेत् तेन शूलं चास्याः प्रशाम्यति ॥ (४०।२)

दीप्यकातिविषारास्नाहिङ्ग्वेलापञ्चकोलकात् । (४१।१)

चूर्णं स्नेहेन कल्कं वा क्वाथं वा पाययेत् ततः ॥ (४१।२)

कटुकातिविषापाठाशाकत्वग्घिङ्गुतेजिनीः । (४२।१)

तद्वच्च दोषस्यन्दार्थं वेदनोपशमाय च ॥ (४२।२)

त्रिरात्रम् एवं सप्ताहं स्नेहम् एव ततः पिबेत् । (४३।१)

सायं पिबेद् अरिष्टं च तथा सुकृतम् आसवम् ॥ (४३।२)

शिरीषककुभक्वाथपिचून् योनौ विनिक्षिपेत् । (४४।१)

उपद्रवाश्च ये ऽन्ये स्युस् तान् यथास्वम् उपाचरेत् ॥ (४४।२)

पयो वातहरैः सिद्धं दशाहं भोजने हितम् । (४५।१)

रसो दशाहं च परं लघुपथ्याल्पभोजना ॥ (४५।२)

स्वेदाभ्यङ्गपरा स्नेहान् बलातैलादिकान् भजेत् । (४६।१)

ऊर्ध्वं चतुर्भ्यो मासेभ्यः सा क्रमेण सुखानि च ॥ (४६।२)

बलामूलकषायस्य भागाः षट् पयसस् तथा । (४७।१)

यवकोलकुलत्थानां दशमूलस्य चैकतः ॥ (४७।२)

निःक्वाथभागो भागश्च तैलस्य तु चतुर्दशः । (४८।१)

द्विमेदादारुमञ्जिष्ठाकाकोलीद्वयचन्दनैः ॥ (४८।२)

शारिवाकुष्ठतगरजीवकर्षभसैन्धवैः । (४९।१)

कालानुसार्याशैलेयवचागुरुपुनर्नवैः ॥ (४९।२)

अश्वगन्धावरीक्षीरशुक्लायष्टीवरारसैः । (५०।१)

शताह्वाशूर्पपर्ण्येलात्वक्पत्त्रैः श्लक्ष्णकल्कितैः ॥ (५०।२)

पक्वं मृद्वग्निना तैलं सर्ववातविकारजित् । (५१।१)

सूतिकाबालमर्मास्थिहतक्षीणेषु पूजितम् ॥ (५१।२)

ज्वरगुल्मग्रहोन्मादमूत्राघातान्त्रवृद्धिजित् । (५२।१)

धन्वन्तरेरभिमतं योनिरोगक्षयापहम् ॥ (५२।२)

प्रोलप्सुस् उतेरिवस्तिद्वारे विपन्नायाः कुक्षिः प्रस्पन्दते यदि । (५३।१)

जन्मकाले ततः शीघ्रं पाटयित्वोद्धरेच्छिशुम् ॥ (५३।२)

मधुकं शाकबीजं च पयस्या सुरदारु च । (५४।१)

अश्मन्तकः कृष्णतिलास् ताम्रवल्ली शतावरी ॥ (५४।२)

वृक्षादनी पयस्या च लता सोत्पलशारिवा । (५५।१)

अनन्ता शारिवा रास्ना पद्मा च मधुयष्टिका ॥ (५५।२)

बृहतीद्वयकाश्मर्यक्षीरिशुङ्गत्वचा घृतम् । (५६।१)

पृश्निपर्णी बला शिग्रुः श्वदंष्ट्रा मधुपर्णिका ॥ (५६।२)

शृङ्गाटकं बिसं द्राक्षा कशेरु मधुकं सिता । (५७।१)

सप्तैतान् पयसा योगान् अर्धश्लोकसमापनान् ॥ (५७।२)

क्रमात् सप्तसु मासेषु गर्भे स्रवति योजयेत् । (५८।१)

कपित्थबिल्वबृहतीपटोलेक्षुनिदिग्धिकात् ॥ (५८।२)

मूलैः शृतं प्रयुञ्जीत क्षीरं मासे तथाष्टमे । (५९।१)

नवमे शारिवानन्तापयस्यामधुयष्टिभिः ॥ (५९।२)

योजयेद् दशमे मासि सिद्धं क्षीरं पयस्यया । (६०।१)

अथवा यष्टिमधुकनागरामरदारुभिः ॥ (६०।२)

अवस्थितं लोहितम् अङ्गनाया वातेन गर्भं ब्रुवते ऽनभिज्ञाः । (६१।१)

गर्भाकृतित्वात् कटुकोष्णतीक्ष्णैः स्रुते पुनः केवल एव रक्ते ॥ (६१।२)

गर्भं जडा भूतहृतं वदन्ति मूर्तेर् न दृष्टं हरणं यतस् तैः । (६२।१)

ओजोऽशनत्वाद् अथवाव्यवस्थैर् भूतैर् उपेक्ष्येत न गर्भमाता ॥ (६२।२)