अथातो लिङ्गनाशप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

विध्येत् सुजातं निष्प्रेक्ष्यं लिङ्गनाशं कफोद्भवम् । (१।३)

आवर्तक्यादिभिः षड्भिर् विवर्जितम् उपद्रवैः ॥ (१।४)

सो ऽसंजातो हि विषमो दधिमस्तुनिभस्तनुः । (२।१)

शलाकयावकृष्टो ऽपि पुनरूर्ध्वं प्रपद्यते ॥ (२।२)

करोति वेदनां तीव्रां दृष्टिं च स्थगयेत् पुनः । (३।१)

श्लेष्मलैः पूर्यते चाशु सो ऽन्यैः सोपद्रवश्चिरात् ॥ (३।२)

श्लैष्मिको लिङ्गनाशो हि सितत्वाच्छ्लेष्मणः सितः । (४।१)

तस्यान्यदोषाभिभवाद् भवत्यानीलता गदः ॥ (४।२)

तत्रावर्तचला दृष्टिरावर्तक्यरुणासिता । (५।१)

शर्करार्कपयोलेशनिचितेव घनाति च ॥ (५।२)

राजीमती दृङ् निचिता शालिशूकाभराजिभिः । (६।१)

विषमच्छिन्नदग्धाभा सरुक् छिन्नांशुका स्मृता ॥ (६।२)

दृष्टिः कांस्यसमच्छाया चन्द्रकी चन्द्रकाकृतिः । (७।१)

छत्त्राभा नैकवर्णा च छत्त्रकी नाम नीलिका ॥ (७।२)

न विध्येद् असिरार्हाणां न तृट्पीनसकासिनाम् । (८।१)

नाजीर्णिभीरुवमितशिरःकर्णाक्षिशूलिनाम् ॥ (८।२)

अथ साधारणे काले शुद्धसंभोजितात्मनः । (९।१)

देशे प्रकाशे पूर्वाह्णे भिषग् जानूच्चपीठगः ॥ (९।२)

यन्त्रितस्योपविष्टस्य स्विन्नाक्षस्य मुखानिलैः । (१०।१)

अङ्गुष्ठमृदिते नेत्रे दृष्टौ दृष्ट्वोत्प्लुतं मलम् ॥ (१०।२)

स्वां नासां प्रेक्षमाणस्य निष्कम्पं मूर्ध्नि धारिते । (११।१)

कृष्णाद् अर्धाङ्गुलं मुक्त्वा तथार्धार्धम् अपाङ्गतः ॥ (११।२)

तर्जनीमध्यमाङ्गुष्ठैः शलाकां निश्चलं धृताम् । (१२।१)

दैवच्छिद्रं नयेत् पार्श्वाद् ऊर्ध्वम् आमन्थयन् इव ॥ (१२।२)

सव्यं दक्षिणहस्तेन नेत्रं सव्येन चेतरत् । (१३।१)

विध्येत् सुविद्धे शब्दः स्याद् अरुक् चाम्बुलवस्रुतिः ॥ (१३।२)

सान्त्वयन्न् आतुरं चानु नेत्रं स्तन्येन सेचयेत् । (१४।१)

शलाकायास्ततो ऽग्रेण निर्लिखेन् नेत्रमण्डलम् ॥ (१४।२)

अबाधमानः शनकैर् नासां प्रति नुदंस्ततः । (१५।१)

उच्छिङ्घनाच्चापहरेद् दृष्टिमण्डलगं कफम् ॥ (१५।२)

स्थिरे दोषे चले वाति स्वेदयेद् अक्षि बाह्यतः । (१६।१)

अथ दृष्टेषु रूपेषु शलाकाम् आहरेच्छनैः ॥ (१६।२)

घृताप्लुतं पिचुं दत्त्वा बद्धाक्षं शाययेत् ततः । (१७।१)

विद्धाद् अन्येन पार्श्वेन तम् उत्तानं द्वयोर् व्यधे ॥ (१७।२)

निवाते शयने ऽभ्यक्तशिरःपादं हिते रतम् । (१८।१)

क्षवथुं कासम् उद्गारं ष्ठीवनं पानम् अम्भसः ॥ (१८।२)

अधोमुखस्थितिं स्नानं दन्तधावनभक्षणम् । (१९।१)

सप्ताहं नाचरेत् स्नेहपीतवच्चात्र यन्त्रणा ॥ (१९।२)

शक्तितो लङ्घयेत् सेको रुजि कोष्णेन सर्पिषा । (२०।१)

सव्योषामलकं वाट्यम् अश्नीयात् सघृतं द्रवम् ॥ (२०।२)

विलेपीं वा त्र्यहाच्चास्य क्वाथैर् मुक्त्वाक्षि सेचयेत् । (२१।१)

वातघ्नैः सप्तमे त्वह्नि सर्वथैवाक्षि मोचयेत् ॥ (२१।२)

यन्त्रणाम् अनुरुध्येत दृष्टेर् आ स्थैर्यलाभतः । (२२।१)

रूपाणि सूक्ष्मदीप्तानि सहसा नावलोकयेत् ॥ (२२।२)

शोफरागरुजादीनाम् अधिमन्थस्य चोद्भवः । (२३।१)

अहितैर् वेधदोषाच्च यथास्वं तान् उपाचरेत् ॥ (२३।२)

कल्किताः सघृता दूर्वायवगैरिकशारिवाः । (२४।१)

मुखालेपे प्रयोक्तव्या रुजारागोपशान्तये ॥ (२४।२)

ससर्षपास्तिलास्तद्वन् मातुलुङ्गरसाप्लुताः । (२५।१)

पयस्याशारिवापत्त्रमञ्जिष्ठामधुयष्टिभिः ॥ (२५।२)

अजाक्षीरयुतैर् लेपः सुखोष्णः शर्मकृत् परम् । (२६।१)

लोध्रसैन्धवमृद्वीकामधुकैश्छागलं पयः ॥ (२६।२)

शृतम् आश्च्योतनं योज्यं रुजारागविनाशनम् । (२७।१)

मधुकोत्पलकुष्ठैर् वा द्राक्षालाक्षासितान्वितैः ॥ (२७।२)

वातघ्नसिद्धे पयसि शृतं सर्पिश्चतुर्गुणे । (२८।१)

पद्मकादिप्रतीवापं सर्वकर्मसु शस्यते ॥ (२८।२)

सिरां तथानुपशमे स्निग्धस्विन्नस्य मोक्षयेत् । (२९।१)

मन्थोक्तां च क्रियां कुर्याद् वेधे रूढे ऽञ्जनं मृदु ॥ (२९।२)

आढकीमूलमरिचहरितालरसाञ्जनैः । (३०।१)

विद्धे ऽक्ष्णि सगुडा वर्तिर् योज्या दिव्याम्बुपेषिता ॥ (३०।२)

जातीशिरीषधवमेषविषाणिपुष्पवैडूर्यमौक्तिकफलं पयसा सुपिष्टम् । (३१।१)

आजेन ताम्रम् अमुना प्रतनु प्रदिग्धं सप्ताहतः पुनरिदं पयसैव पिष्टम् ॥ (३१।२)

पिण्डाञ्जनं हितम् अनातपशुष्कम् अक्ष्णि विद्धे प्रसादजननं बलकृच्च दृष्टेः । (३२।१)

स्रोतोजविद्रुमशिलाम्बुधिफेनतीक्ष्णैरस्यैव तुल्यम् उदितं गुणकल्पनाभिः ॥ (३२।२)