अथातः प्रमेहचिकित्सितं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

मेहिनो बलिनः कुर्याद् आदौ वमनरेचने । (१।३)

स्निग्धस्य सर्षपारिष्टनिकुम्भाक्षकरञ्जजैः ॥ (१।४)

तैलैस् त्रिकण्टकाद्येन यथास्वं साधितेन वा । (२।१)

स्नेहेन मुस्तदेवाह्वनागरप्रतिवापवत् ॥ (२।२)

सुरसादिकषायेण दद्याद् आस्थापनं ततः । (३।१)

न्यग्रोधादेस् तु पित्तार्तं रसैः शुद्धं च तर्पयेत् ॥ (३।२)

मूत्रग्रहरुजागुल्मक्षयाद्यास् त्वपतर्पणात् । (४।१)

ततो ऽनुबन्धरक्षार्थं शमनानि प्रयोजयेत् ॥ (४।२)

असंशोध्यस्य तान्येव सर्वमेहेषु पाययेत् । (५।१)

धात्रीरसप्लुतां प्राह्णे हरिद्रां माक्षिकान्विताम् ॥ (५।२)

दार्वीसुराह्वत्रिफलामुस्ता वा क्वथिता जले । (६।१)

चित्रकत्रिफलादार्वीकलिङ्गान् वा समाक्षिकान् ॥ (६।२)

मधुयुक्तं गुडूच्या वा रसम् आमलकस्य वा । (७।१)

लोध्राभयातोयदकट्फलानां पाठाविडङ्गार्जुनधन्वनानाम् । (७।२)

गायत्रिदार्वीकृमिहृद्धवानां कफे त्रयः क्षौद्रयुताः कषायाः ॥ (७।३)

उशीरलोध्रार्जुनचन्दनानां पटोलनिम्बामलकामृतानाम् । (८।१)

लोध्राम्बुकालीयकधातकीनां पित्ते त्रयः क्षौद्रयुताः कषायाः ॥ (८।२)

यथास्वम् एभिः पानान्नं यवगोधूमभावनाः ॥ (९।१)

वातोल्बणेषु स्नेहांश्च प्रमेहेषु प्रकल्पयेत् । (१०।१)

अपूपसक्तुवाट्यादिर् यवानां विकृतिर् हिता ॥ (१०।२)

गजाश्वगुदमुक्तानाम् अथवा वेणुजन्मनाम् । (११।१)

तृणधान्यानि मुद्गाद्याः शालिर् जीर्णः सषष्टिकः ॥ (११।२)

श्रीकुक्कुटो ऽम्लः खलकस् तिलसर्षपकिट्टजः । (१२।१)

कपित्थं तिन्दुकं जम्बूस् तत्कृता रागषाडवाः ॥ (१२।२)

तिक्तं शाकं मधु श्रेष्ठा भक्ष्याः शुष्काः ससक्तवः । (१३।१)

धन्वमांसानि शूल्यानि परिशुष्काण्ययस्कृतिः ॥ (१३।२)

मध्वरिष्टासवा जीर्णाः सीधुः पक्वरसोद्भवः । (१४।१)

तथासनादिसाराम्बु दर्भाम्भो माक्षिकोदकम् ॥ (१४।२)

वासितेषु वराक्वाथे शर्वरीं शोषितेष्वहः । (१५।१)

यवेषु सुकृतान् सक्तून् सक्षौद्रान् सीधुना पिबेत् ॥ (१५।२)

शालसप्ताह्वकम्पिल्लवृक्षकाक्षकपित्थजम् । (१६।१)

रोहीतकं च कुसुमं मधुनाद्यात् सुचूर्णितम् ॥ (१६।२)

कफपित्तप्रमेहेषु पिबेद्धात्रीरसेन वा । (१७।१)

त्रिकण्टकनिशालोध्रसोमवल्कवचार्जुनैः ॥ (१७।२)

पद्मकाश्मन्तकारिष्टचन्दनागुरुदीप्यकैः । (१८।१)

पटोलमुस्तमञ्जिष्ठामाद्रीभल्लातकैः पचेत् ॥ (१८।२)

तैलं वातकफे पित्ते घृतं मिश्रेषु मिश्रकम् । (१९।१)

दशमूलशठीदन्तीसुराह्वं द्विपुनर्नवम् ॥ (१९।२)

मूलं स्नुगर्कयोः पथ्यां भूकदम्बम् अरुष्करम् । (२०।१)

करञ्जौ वरुणान् मूलं पिप्पल्याः पौष्करं च यत् ॥ (२०।२)

पृथग् दशपलं प्रस्थान् यवकोलकुलत्थतः । (२१।१)

त्रींश्चाष्टगुणिते तोये विपचेत् पादवर्तिना ॥ (२१।२)

तेन द्विपिप्पलीचव्यवचानिचुलरोहिषैः । (२२।१)

त्रिवृद्विडङ्गकम्पिल्लभार्गीविश्वैश्च साधयेत् ॥ (२२।२)

प्रस्थं घृताज् जयेत् सर्वांस् तन् मेहान् पिटिका विषम् । (२३।१)

पाण्डुविद्रधिगुल्मार्शःशोषशोफगरोदरम् ॥ (२३।२)

श्वासं कासं वमिं वृद्धिं प्लीहानं वातशोणितम् । (२४।१)

कुष्ठोन्मादावपस्मारं धान्वन्तरम् इदं घृतम् ॥ (२४।२)

लोध्रमूर्वाशठीवेल्लभार्गीनतनखप्लवान् । (२५।१)

कलिङ्गकुष्ठक्रमुकप्रियङ्ग्वतिविषाग्निकान् ॥ (२५।२)

द्वे विशाले चतुर्जातं भूनिम्बं कटुरोहिणीम् । (२६।१)

यवानीं पौष्करं पाठां ग्रन्थिं चव्यं फलत्रयम् ॥ (२६।२)

कर्षांशम् अम्बुकलशे पादशेषे स्रुते हिमे । (२७।१)

द्वौ प्रस्थौ माक्षिकात् क्षिप्त्वा रक्षेत् पक्षम् उपेक्षया ॥ (२७।२)

लोध्रासवो ऽयं मेहार्शःश्वित्रकुष्ठारुचिकृमीन् । (२८।१)

पाण्डुत्वं ग्रहणीदोषं स्थूलतां च नियच्छति ॥ (२८।२)

साधयेद् असनादीनां पलानां विंशतिं पृथक् । (२९।१)

द्विवहे ऽपां क्षिपेत् तत्र पादस्थे द्वे शते गुडात् ॥ (२९।२)

क्षौद्राढकार्धं पलिकं वत्सकादिं च कल्कितम् । (३०।१)

तत् क्षौद्रपिप्पलीचूर्णप्रदिग्धे घृतभाजने ॥ (३०।२)

स्थितं दृढे जतुसृते यवराशौ निधापयेत् । (३१।१)

खदिराङ्गारतप्तानि बहुशो ऽत्र निमज्जयेत् ॥ (३१।२)

तनूनि तीक्ष्णलोहस्य पत्त्राण्य् आ लोहसंक्षयात् । (३२।१)

अयस्कृतिः स्थिता पीता पूर्वस्माद् अधिका गुणैः ॥ (३२।२)

रूक्षम् उद्वर्तनं गाढं व्यायामो निशि जागरः । (३३।१)

यच्चान्यच्छ्लेष्ममेदोघ्नं बहिरन्तश्च तद्धितम् ॥ (३३।२)

सुभावितां सारजलैस् तुलां पीत्वा शिलोद्भवात् । (३४।१)

साराम्बुनैव भुञ्जानः शालीञ् जाङ्गलजै रसैः ॥ (३४।२)

सर्वान् अभिभवेन् मेहान् सुबहूपद्रवान् अपि । (३५।१)

गण्डमालार्बुदग्रन्थिस्थौल्यकुष्ठभगन्दरान् ॥ (३५।२)

कृमिश्लीपदशोफांश्च परं चैतद् रसायनम् । (३६।१)

अधनश्छत्त्रपादत्ररहितो मुनिवर्तनः ॥ (३६।२)

योजनानां शतं यायात् खनेद् वा सलिलाशयान् । (३७।१)

गोशकृन्मूत्रवृत्तिर् वा गोभिरेव सह भ्रमेत् ॥ (३७।२)

बृंहयेद् औषधाहारैर् अमेदोमूत्रलैः कृशम् । (३८।१)

शराविकाद्याः पिटिकाः शोफवत् समुपाचरेत् ॥ (३८।२)

अपक्वा व्रणवत् पक्वास् तासां प्राग्रूपम् एव च । (३९।१)

क्षीरिवृक्षाम्बु पानाय बस्तमूत्रं च शस्यते ॥ (३९।२)

तीक्ष्णं च शोधनं प्रायो दुर्विरेच्या हि मेहिनः । (४०।१)

तैलम् एलादिना कुर्याद् गणेन व्रणरोपणम् ॥ (४०।२)

उद्वर्तने कषायं तु वर्गेणारग्वधादिना । (४१।१)

परिषेको ऽसनाद्येन पानान्ने वत्सकादिना ॥ (४१।२)

पाठाचित्रकशार्ङ्गष्टाशारिवाकण्टकारिकाः । (४२।१)

सप्ताह्वं कौटजं मूलं सोमवल्कं नृपद्रुमम् ॥ (४२।२)

संचूर्ण्य मधुना लिह्यात् तद्वच्चूर्णं नवायसम् । (४३।१)

मधुमेहित्वम् आपन्नो भिषग्भिः परिवर्जितः । (४३।२)

शिलाजतुतुलाम् अद्यात् प्रमेहार्तः पुनर्नवः ॥ (४३।३)