अथातो मूत्राघातचिकित्सितं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

कृच्छ्रे वातघ्नतैलाक्तम् अधो नाभेः समीरजे । (१।३)

सुस्निग्धैः स्वेदयेद् अङ्गं पिण्डसेकावगाहनैः ॥ (१।४)

दशमूलबलैरण्डयवाभीरुपुनर्नवैः । (२।१)

कुलत्थकोलपत्तूरवृश्चीवोपलभेदकैः ॥ (२।२)

तैलसर्पिर्वराहर्क्षवसाः क्वथितकल्कितैः । (३।१)

सपञ्चलवणाः सिद्धाः पीताः शूलहराः परम् ॥ (३।२)

द्रव्याण्येतानि पानान्ने तथा पिण्डोपनाहने । (४।१)

सह तैलफलैर् युञ्ज्यात् साम्लानि स्नेहवन्ति च ॥ (४।२)

सौवर्चलाढ्यां मदिरां पिबेन् मूत्ररुजापहाम् । (५।१)

पैत्ते युञ्जीत शिशिरं सेकलेपावगाहनम् ॥ (५।२)

पिबेद् वरीं गोक्षुरकं विदारीं सकसेरुकाम् । (६।१)

तृणाख्यं पञ्चमूलं च पाक्यं समधुशर्करम् ॥ (६।२)

वृषकं त्रपुसैर्वारुलट्वाबीजानि कुङ्कुमम् । (७।१)

द्राक्षाम्भोभिः पिबन् सर्वान् मूत्राघातान् अपोहति ॥ (७।२)

एर्वारुबीजयष्ट्याह्वदार्वीर् वा तण्डुलाम्बुना । (८।१)

तोयेन कल्कं द्राक्षायाः पिबेत् पर्युषितेन वा ॥ (८।२)

कफजे वमनं स्वेदं तीक्ष्णोष्णकटुभोजनम् । (९।१)

यवानां विकृतीः क्षारं कालशेयं च शीलयेत् ॥ (९।२)

पिबेन् मद्येन सूक्ष्मैलां धात्रीफलरसेन वा । (१०।१)

सारसास्थिश्वदंष्ट्रैलाव्योषं वा मधुमूत्रवत् ॥ (१०।२)

स्वरसं कण्टकार्या वा पाययेन् माक्षिकान्वितम् । (११।१)

शितिवारकबीजं वा तक्रेण श्लक्ष्णचूर्णितम् ॥ (११।२)

धवसप्ताह्वकुटजगुडूचीचतुरङ्गुलम् । (१२।१)

केम्बुकैलाकरञ्जं च पाक्यं समधु साधितम् ॥ (१२।२)

तैर् वा पेयां प्रवालं वा चूर्णितं तण्डुलाम्बुना । (१३।१)

सतैलं पाटलाक्षारं सप्तकृत्वो ऽथवा स्रुतम् ॥ (१३।२)

पाटलीयावशूकाभ्यां पारिभद्रात् तिलाद् अपि । (१४।१)

क्षारोदकेन मदिरां त्वगेलोषणसंयुताम् ॥ (१४।२)

पिबेद् गुडोपदंशान् वा लिह्याद् एतान् पृथक् पृथक् । (१५।१)

संनिपातात्मके सर्वं यथावस्थम् इदं हितम् ॥ (१५।२)

अश्मन्यप्यचिरोत्थाने वातवस्त्यादिकेषु च । (१६।१)

अश्मरी दारुणो व्याधिरन्तकप्रतिमो मतः ॥ (१६।२)

तरुणो भेषजैः साध्यः प्रवृद्धश्छेदम् अर्हति । (१७।१)

तस्य पूर्वेषु रूपेषु स्नेहादिक्रम इष्यते ॥ (१७।२)

पाषाणभेदो वसुको वशिरो ऽश्मन्तको वरी । (१८।१)

कपोतवङ्कातिबलाभल्लूकोशीरकच्छकम् ॥ (१८।२)

वृक्षादनी शाकफलं व्याघ्र्यौ गुण्ठस् त्रिकण्टकः । (१९।१)

यवाः कुलत्थाः कोलानि वरुणः कतकात् फलम् ॥ (१९।२)

ऊषकादिप्रतीवापम् एषां क्वाथे शृतं घृतम् । (२०।१)

भिनत्ति वातसम्भूतां तत् पीतं शीघ्रम् अश्मरीम् ॥ (२०।२)

गन्धर्वहस्तबृहतीव्याघ्रीगोक्षुरकेक्षुरात् । (२१।१)

मूलकल्कं पिबेद् दध्ना मधुरेणाश्मभेदनम् ॥ (२१।२)

कुशः काशः शरो गुण्ठ इत्कटो मोरटो ऽश्मभित् । (२२।१)

दर्भो विदारी वाराही शालिमूलं त्रिकण्टकः ॥ (२२।२)

भल्लूकः पाटली पाठा पत्तूरः सकुरण्टकः । (२३।१)

पुनर्नवे शिरीषश्च तेषां क्वाथे पचेद् घृतम् ॥ (२३।२)

पिष्टेन त्रपुसादीनां बीजेनेन्दीवरेण च । (२४।१)

मधुकेन शिलाजेन तत् पित्ताश्मरिभेदनम् ॥ (२४।२)

वरुणादिः समीरघ्नौ गणावेला हरेणुका । (२५।१)

गुग्गुलुर् मरिचं कुष्ठं चित्रकः ससुराह्वयः ॥ (२५।२)

तैः कल्कितैः कृतावापम् ऊषकादिगणेन च । (२६।१)

भिनत्ति कफजाम् आशु साधितं घृतम् अश्मरीम् ॥ (२६।२)

क्षारक्षीरयवाग्वादिद्रव्यैः स्वैः स्वैश्च कल्पयेत् । (२७।१)

पिचुकाङ्कोल्लकतकशाकेन्दीवरजैः फलैः ॥ (२७।२)

पीतम् उष्णाम्बु सगुडं शर्करापातनं परम् । (२८।१)

क्रौञ्चोष्ट्ररासभास्थीनि श्वदंष्ट्रा तालपत्त्रिका ॥ (२८।२)

अजमोदा कदम्बस्य मूलं विश्वस्य चौषधम् । (२९।१)

पीतानि शर्करां भिन्द्युः सुरयोष्णोदकेन वा ॥ (२९।२)

नृत्यकुण्डकबीजानां चूर्णं माक्षिकसंयुतम् । (३०।१)

अविक्षीरेण सप्ताहं पीतम् अश्मरिपातनः ॥ (३०।२)

क्वाथश्च शिग्रुमूलोत्थः कदुष्णो ऽश्मरीपातनः । (३१।१)

तिलापामार्गकदलीपलाशयवसंभवः ॥ (३१।२)

क्षारः पेयो ऽविमूत्रेण शर्करास्वश्मरीषु च । (३२।१)

कपोतवङ्कामूलं वा पिबेद् एकं सुरादिभिः ॥ (३२।२)

तत्सिद्धं वा पिबेत् क्षीरं वेदनाभिरुपद्रुतः । (३३।१)

हरीतक्यस्थिसिद्धं वा साधितं वा पुनर्नवैः ॥ (३३।२)

क्षीरान्नभुग् बर्हिशिखामूलं वा तण्डुलाम्बुना । (३४।१)

मूत्राघातेषु विभजेद् अतः शेषेष्वपि क्रियाम् ॥ (३४।२)

बृहत्यादिगणे सिद्धं द्विगुणीकृतगोक्षुरे । (३५।१)

तोयं पयो वा सर्पिर् वा सर्वमूत्रविकारजित् ॥ (३५।२)

देवदारुं घनं मूर्वां यष्टीमधु हरीतकीम् । (३६।१)

मूत्राघातेषु सर्वेषु सुराक्षीरजलैः पिबेत् ॥ (३६।२)

रसं वा धन्वयासस्य कषायं ककुभस्य वा । (३७।१)

सुखाम्भसा वा त्रिफलां पिष्टां सैन्धवसंयुताम् ॥ (३७।२)

व्याघ्रीगोक्षुरकक्वाथे यवागूं वा सफाणिताम् । (३८।१)

क्वाथे वीरतरादेर् वा ताम्रचूडरसे ऽपि वा ॥ (३८।२)

अद्याद् वीरतराद्येन भावितं वा शिलाजतु । (३९।१)

मद्यं वा निगदं पीत्वा रथेनाश्वेन वा व्रजेत् ॥ (३९।२)

शीघ्रवेगेन संक्षोभात् तथास्य च्यवते ऽश्मरी । (४०।१)

सर्वथा चोपयोक्तव्यो वर्गो वीरतरादिकः ॥ (४०।२)

रेकार्थं तैल्वकं सर्पिर् वस्तिकर्म च शीलयेत् । (४१।१)

विशेषाद् उत्तरान् वस्तीञ्छुक्राश्मर्यां तु शोधिते ॥ (४१।२)

तैर् मूत्रमार्गे बलवान् शुक्राशयविशुद्धये । (४२।१)

पुमान् सुतृप्तो वृष्याणां मांसानां कुक्कुटस्य च ॥ (४२।२)

कामं सकामः सेवेत प्रमदा मददायिनीः । (४३।१)

सिद्धैरुपक्रमैरेभिर् न चेच्छान्तिस् तदा भिषक् ॥ (४३।२)

इति राजानम् आपृच्छ्य शस्त्रं साध्ववचारयेत् । (४४।१)

अक्रियायां ध्रुवो मृत्युः क्रियायां संशयो भवेत् ॥ (४४।२)

निश्चितस्यापि वैद्यस्य बहुशः सिद्धकर्मणः । (४५।१)

अथातुरम् उपस्निग्धशुद्धम् ईषच्च कर्शितम् ॥ (४५।२)

अभ्यक्तस्विन्नवपुषम् अभुक्तं कृतमङ्गलम् । (४६।१)

आजानुफलकस्थस्य नरस्याङ्के व्यपाश्रितम् ॥ (४६।२)

पूर्वेण कायेनोत्तानं निषण्णं वस्त्रचुम्भले । (४७।१)

ततो ऽस्याकुञ्चिते जानुकूर्परे वाससा दृढम् ॥ (४७।२)

सहाश्रयमनुष्येण बद्धस्याश्वासितस्य च । (४८।१)

नाभेः समन्ताद् अभ्यज्याद् अधस् तस्याश्च वामतः ॥ (४८।२)

मृदित्वा मुष्टिनाक्रामेद् यावद् अश्मर्यधोगता । (४९।१)

तैलाक्ते वर्धितनखे तर्जनीमध्यमे ततः ॥ (४९।२)

अदक्षिणे गुदे ऽङ्गुल्यौ प्रणिधायानुसेवनि । (५०।१)

आसाद्य बलयत्नाभ्याम् अश्मरीं गुदमेढ्रयोः ॥ (५०।२)

कृत्वान्तरे तथा वस्तिं निर्वलीकम् अनायतम् । (५१।१)

उत्पीडयेद् अङ्गुलीभ्यां यावद् ग्रन्थिरिवोन्नतम् ॥ (५१।२)

शल्यं स्यात् सेवनीं मुक्त्वा यवमात्रेण पाटयेत् । (५२।१)

अश्ममानेन न यथा भिद्यते सा तथाहरेत् ॥ (५२।२)

समग्रं सर्पवक्त्रेण स्त्रीणां वस्तिस् तु पार्श्वगः । (५३।१)

गर्भाशयाश्रयस् तासां शस्त्रम् उत्सङ्गवत् ततः ॥ (५३।२)

न्यसेद् अतो ऽन्यथा ह्यासां मूत्रस्रावी व्रणो भवेत् । (५४।१)

मूत्रप्रसेकक्षणनान् नरस्याप्यपि चैकधा ॥ (५४।२)

वस्तिभेदो ऽश्मरीहेतुः सिद्धिं याति न तु द्विधा । (५५।१)

विशल्यम् उष्णपानीयद्रोण्यां तम् अवगाहयेत् ॥ (५५।२)

तथा न पूर्यते ऽस्रेण वस्तिः पूर्णे तु पीडयेत् । (५६।१)

मेढ्रान्तः क्षीरिवृक्षाम्बु मूत्रसंशुद्धये ततः ॥ (५६।२)

कुर्याद् गुडस्य सौहित्यं मध्वाज्याक्तव्रणः पिबेत् । (५७।१)

द्वौ कालौ सघृतां कोष्णां यवागूं मूत्रशोधनैः ॥ (५७।२)

त्र्यहं दशाहं पयसा गुडाढ्येनाल्पम् ओदनम् । (५८।१)

भुञ्जीतोर्ध्वं फलाम्लैश्च रसैर् जाङ्गलचारिणाम् ॥ (५८।२)

क्षीरिवृक्षकषायेण व्रणं प्रक्षाल्य लेपयेत् । (५९।१)

प्रपौण्डरीकमञ्जिष्ठायष्ट्याह्वनयनौषधैः ॥ (५९।२)

व्रणाभ्यङ्गे पचेत् तैलम् एभिरेव निशान्वितैः । (६०।१)

दशाहं स्वेदयेच्चैनं स्वमार्गं सप्तरात्रतः ॥ (६०।२)

मूत्रे त्वगच्छति दहेद् अश्मरीव्रणम् अग्निना । (६१।१)

स्वमार्गप्रतिपत्तौ तु स्वादुप्रायैरुपाचरेत् ॥ (६१।२)

तं वस्तिभिर् न चारोहेद् वर्षं रूढव्रणो ऽपि सः । (६२।१)

नगनागाश्ववृक्षस्त्रीरथान् नाप्सु प्लवेत च ॥ (६२।२)

मूत्रशुक्रवहौ वस्तिवृषणौ सेवनीं गुदम् । (६३।१)

मूत्रप्रसेकं योनिं च शस्त्रेणाष्टौ विवर्जयेत् ॥ (६३।२)