अथातो मदात्ययादिचिकित्सितं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

यं दोषम् अधिकं पश्येत् तस्यादौ प्रतिकारयेत् । (१।३)

कफस्थानानुपूर्व्या च तुल्यदोषे मदात्यये ॥ (१।४)

पित्तमारुतपर्यन्तः प्रायेण हि मदात्ययः । (२।१)

हीनमिथ्यातिपीतेन यो व्याधिरुपजायते ॥ (२।२)

समपीतेन तेनैव स मद्येनोपशाम्यति । (३।१)

मद्यस्य विषसादृश्याद् विषं तूत्कर्षवृत्तिभिः ॥ (३।२)

तीक्ष्णादिभिर् गुणैर् योगाद् विषान्तरम् अपेक्षते । (४।१)

तीक्ष्णोष्णेनातिमात्रेण पीतेनाम्लविदाहिना ॥ (४।२)

मद्येनान्नरसक्लेदो विदग्धः क्षारतां गतः । (५।१)

यान् कुर्यान् मदतृण्मोहज्वरान्तर्दाहविभ्रमान् ॥ (५।२)

मद्योत्क्लिष्टेन दोषेण रुद्धः स्रोतःसु मारुतः । (६।१)

सुतीव्रा वेदना याश्च शिरस्यस्थिषु संधिषु ॥ (६।२)

जीर्णाममद्यदोषस्य प्रकाङ्क्षालाघवे सति । (७।१)

यौगिकं विधिवद् युक्तं मद्यम् एव निहन्ति तान् ॥ (७।२)

क्षारो हि याति माधुर्यं शीघ्रम् अम्लोपसंहितः । (८।१)

मद्यम् अम्लेषु च श्रेष्ठं दोषविष्यन्दनाद् अलम् ॥ (८।२)

तीक्ष्णोष्णाद्यैः पुरा प्रोक्तैर् दीपनाद्यैस् तथा गुणैः । (९।१)

सात्म्यत्वाच्च तद् एवास्य धातुसाम्यकरं परम् ॥ (९।२)

सप्ताहम् अष्टरात्रं वा कुर्यात् पानात्ययौषधम् । (१०।१)

जीर्यत्येतावता पानं कालेन विपथाश्रितम् ॥ (१०।२)

परं ततो ऽनुबध्नाति यो रोगस् तस्य भेषजम् । (११।१)

यथायथं प्रयुञ्जीत कृतपानात्ययौषधः ॥ (११।२)

तत्र वातोल्बणे मद्यं दद्यात् पिष्टकृतं युतम् । (१२।१)

बीजपूरकवृक्षाम्लकोलदाडिमदीप्यकैः ॥ (१२।२)

यवानीहपुषाजाजीव्योषत्रिलवणार्द्रकैः । (१३।१)

शूल्यमांसैर् हरीतकैः स्नेहवद्भिश्च सक्तुभिः ॥ (१३।२)

उष्णस्निग्धाम्ललवणा मेद्यमांसरसा हिताः । (१४।१)

आम्राम्रातकपेशीभिः संस्कृता रागषाडवाः ॥ (१४।२)

गोधूममाषविकृतिर् मृदुश्चित्रा मुखप्रिया । (१५।१)

आर्द्रिकार्द्रककुल्माषशुक्तमांसादिगर्भिणी ॥ (१५।२)

सुरभिर् लवणा शीता निर्गदा वाच्छवारुणी । (१६।१)

स्वरसो दाडिमात् क्वाथः पञ्चमूलात् कनीयसः ॥ (१६।२)

शुण्ठीधान्यात् तथा मस्तु शुक्ताम्भोऽच्छाम्लकाञ्जिकम् । (१७।१)

अभ्यङ्गोद्वर्तनस्नानम् उष्णं प्रावरणं घनम् ॥ (१७।२)

घनश्चागुरुजो धूपः पङ्कश्चागुरुकुङ्कुमः । (१८।१)

कुचोरुश्रोणिशालिन्यो यौवनोष्णाङ्गयष्टयः ॥ (१८।२)

हर्षेणालिङ्गने युक्ताः प्रियाः संवाहनेषु च । (१९।१)

पित्तोल्बणे बहुजलं शार्करं मधु वा युतम् ॥ (१९।२)

रसैर् दाडिमखर्जूरभव्यद्राक्षापरूषजैः । (२०।१)

सुशीतं ससितासक्तु योज्यं तादृक् च पानकम् ॥ (२०।२)

स्वादुवर्गकषायैर् वा युक्तं मद्यं समाक्षिकम् । (२१।१)

शालिषष्टिकम् अश्नीयाच्छशाजैणकपिञ्जलैः ॥ (२१।२)

सतीनमुद्गामलकपटोलीदाडिमै रसैः । (२२।१)

कफपित्तं समुत्क्लिष्टम् उल्लिखेत् तृड्विदाहवान् ॥ (२२।२)

पीत्वाम्बु शीतं मद्यं वा भूरीक्षुरससंयुतम् । (२३।१)

द्राक्षारसं वा संसर्गी तर्पणादिः परं हितः ॥ (२३।२)

तथाग्निर् दीप्यते तस्य दोषशेषान्नपाचनः । (२४।१)

कासे सरक्तनिष्ठीवे पार्श्वस्तनरुजासु च ॥ (२४।२)

तृष्णायां सविदाहायां सोत्क्लेशे हृदयोरसि । (२५।१)

गुडूचीभद्रमुस्तानां पटोलस्याथवा रसम् ॥ (२५।२)

सशृङ्गवेरं युञ्जीत तित्तिरिप्रतिभोजनम् । (२६।१)

तृष्यते चाति बलवद् वातपित्ते समुद्धते ॥ (२६।२)

दद्याद् द्राक्षारसं पानं शीतं दोषानुलोमनम् । (२७।१)

जीर्णे ऽद्यान्मधुराम्लेन छागमांसरसेन च ॥ (२७।२)

तृष्यल्पशः पिबेन् मद्यं मदं रक्षन् बहूदकम् । (२८।१)

मुस्तदाडिमलाजाम्बु जलं वा पर्णिनीशृतम् ॥ (२८।२)

पाटल्युत्पलकन्दैर् वा स्वभावाद् एव वा हिमम् । (२९।१)

मद्यातिपानाद् अब्धातौ क्षीणे तेजसि चोद्धते ॥ (२९।२)

यः शुष्कगलताल्वोष्ठो जिह्वां निष्कृष्य चेष्टते । (३०।१)

पाययेत् कामतो ऽम्भस् तं निशीथपवनाहतम् ॥ (३०।२)

कोलदाडिमवृक्षाम्लचुक्रीकाचुक्रिकारसः । (३१।१)

पञ्चाम्लको मुखालेपः सद्यस् तृष्णां नियच्छति ॥ (३१।२)

त्वचं प्राप्तश्च पानोष्मा पित्तरक्ताभिमूर्छितः । (३२।१)

दाहं प्रकुरुते घोरं तत्रातिशिशिरो विधिः ॥ (३२।२)

अशाम्यति रसैस् तृप्ते रोहिणीं व्यधयेत् सिराम् । (३३।१)

उल्लेखनोपवासाभ्यां जयेच्छ्लेष्मोल्बणं पिबेत् ॥ (३३।२)

शीतं शुण्ठीस्थिरोदीच्यदुःस्पर्शान्यतमोदकम् । (३४।१)

निरामं क्षुधितं काले पाययेद् बहुमाक्षिकम् ॥ (३४।२)

शार्करं मधु वा जीर्णम् अरिष्टं सीधुम् एव वा । (३५।१)

रूक्षतर्पणसंयुक्तं यवानीनागरान्वितम् ॥ (३५।२)

यूषेण यवगोधूमं तनुनाल्पेन भोजयेत् । (३६।१)

उष्णाम्लकटुतिक्तेन कौलत्थेनाल्पसर्पिषा ॥ (३६।२)

शुष्कमूलकजैश्छागै रसैर् वा धन्वचारिणाम् । (३७।१)

साम्लवेतसवृक्षाम्लपटोलीव्योषदाडिमैः ॥ (३७।२)

प्रभूतशुण्ठीमरिचहरितार्द्रकपेशिकम् । (३८।१)

बीजपूररसाद्यम्लभृष्टनीरसवर्तितम् ॥ (३८।२)

करीरकरमर्दादि रोचिष्णु बहुशालनम् । (३९।१)

प्रव्यक्ताष्टाङ्गलवणं विकल्पितनिमर्दकम् ॥ (३९।२)

यथाग्नि भक्षयन् मांसं माधवं निगदं पिबेत् । (४०।१)

सितासौवर्चलाजाजीतिन्तिडीकाम्लवेतसम् ॥ (४०।२)

त्वगेलामरिचार्धांशम् अष्टाङ्गलवणं हितम् । (४१।१)

स्रोतोविशुद्ध्यग्निकरं कफप्राये मदात्यये ॥ (४१।२)

रूक्षोष्णोद्वर्तनोद्घर्षस्नानभोजनलङ्घनैः । (४२।१)

सकामाभिः सह स्त्रीभिर् युक्त्या जागरणेन च ॥ (४२।२)

मदात्ययः कफप्रायः शीघ्रं समुपशाम्यति । (४३।१)

यद् इदं कर्म निर्दिष्टं पृथग् दोषबलं प्रति ॥ (४३।२)

संनिपाते दशविधे तच्छेषे ऽपि विकल्पयेत् । (४४।१)

त्वङ्नागपुष्पमगधामरिचाजाजिधान्यकैः ॥ (४४।२)

परूषकमधूकैलासुराह्वैश्च सितान्वितैः । (४५।१)

सकपित्थरसं हृद्यं पानकं शशिबोधितम् ॥ (४५।२)

मदात्ययेषु सर्वेषु पेयं रुच्यग्निदीपनम् । (४६।१)

नाविक्षोभ्य मनो मद्यं शरीरम् अविहन्य वा ॥ (४६।२)

कुर्यान् मदात्ययं तस्माद् इष्यते हर्षणी क्रिया । (४७।१)

संशुद्धिशमनाद्येषु मददोषः कृतेष्वपि ॥ (४७।२)

न चेच्छाम्येत् कफे क्षीणे जाते दौर्बल्यलाघवे । (४८।१)

तस्य मद्यविदग्धस्य वातपित्ताधिकस्य च ॥ (४८।२)

ग्रीष्मोपतप्तस्य तरोर् यथा वर्षं तथा पयः । (४९।१)

मद्यक्षीणस्य हि क्षीणं क्षीरम् आश्वेव पुष्यति ॥ (४९।२)

ओजस् तुल्यं गुणैः सर्वैर् विपरीतं च मद्यतः । (५०।१)

पयसा विहते रोगे बले जाते निवर्तयेत् ॥ (५०।२)

क्षीरप्रयोगं मद्यं च क्रमेणाल्पाल्पम् आचरेत् । (५१।१)

न विक्षयध्वंसकोत्थैः स्पृशेतोपद्रवैर् यथा ॥ (५१।२)

तयोस् तु स्याद् घृतं क्षीरं वस्तयो बृंहणाः शिवाः । (५२।१)

अभ्यङ्गोद्वर्तनस्नानान्यन्नपानं च वातजित् ॥ (५२।२)

युक्तमद्यस्य मद्योत्थो न व्याधिरुपजायते । (५३।१)

अतो ऽस्य वक्ष्यते योगो यः सुखायैव केवलम् ॥ (५३।२)

आश्विनं या महत् तेजो बलं सारस्वतं च या । (५४।१)

दधात्यैन्द्रं च या वीर्यं प्रभावं वैष्णवं च या ॥ (५४।२)

अस्त्रं मकरकेतोर् या पुरुषार्थो बलस्य या । (५५।१)

सौत्रामण्यां द्विजमुखे या हुताशे च ह्वयते ॥ (५५।२)

या सर्वौषधिसम्पूर्णान् मथ्यमानात् सुरासुरैः । (५६।१)

महोदधेः समुद्भूता श्रीशशाङ्कामृतैः सह ॥ (५६।२)

मधुमाधवमैरेयसीधुगौडासवादिभिः । (५७।१)

मदशक्तिम् अनुज्झन्ती या रूपैर् बहुभिः स्थिता ॥ (५७।२)

याम् आस्वाद्य विलासिन्यो यथार्थं नाम बिभ्रति । (५८।१)

कुलाङ्गनापि यां पीत्वा नयत्युद्धतमानसा ॥ (५८।२)

अनङ्गालिङ्गितैरङ्गैः क्वापि चेतो मुनेरपि । (५९।१)

तरङ्गभङ्गभ्रूकुटीतर्जनैर् मानिनीमनः ॥ (५९।२)

एकं प्रसाद्य कुरुते या द्वयोरपि निर्वृतिम् । (६०।१)

यथाकामं भटावाप्तिपरिहृष्टाप्सरोगणे ॥ (६०।२)

तृणवत् पुरुषा युद्धे याम् आस्वाद्य त्यजन्त्यसून् । (६१।१)

यां शीलयित्वापि चिरं बहुधा बहुविग्रहाम् ॥ (६१।२)

नित्यं हर्षातिवेगेन तत्पूर्वम् इव सेवते । (६२।१)

शोकोद्वेगारतिभयैर् यां दृष्ट्वा नाभिभूयते ॥ (६२।२)

गोष्ठीमहोत्सवोद्यानं न यस्याः शोभते विना । (६३।१)

स्मृत्वा स्मृत्वा च बहुशो वियुक्तः शोचते यया ॥ (६३।२)

अप्रसन्नापि या प्रीत्यै प्रसन्ना स्वर्ग एव या । (६४।१)

अपीन्द्रं मन्यते दुःस्थं हृदयस्थितया यया ॥ (६४।२)

अनिर्देश्यसुखास्वादा स्वयंवेद्यैव या परम् । (६५।१)

इति चित्रास्ववस्थासु प्रियाम् अनुकरोति या ॥ (६५।२)

प्रियातिप्रियतां याति यत् प्रियस्य विशेषतः । (६६।१)

या प्रीतिर् या रतिर् वा वाग् या पुष्टिरिति च स्तुता ॥ (६६।२)

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसमानुषैः । (६७।१)

पानप्रवृत्तौ सत्यां तु तां सुरां विधिना पिबेत् ॥ (६७।२)

सम्भवन्ति न ते रोगा मेदोऽनिलकफोद्भवाः । (६८।१)

विधियुक्ताद् ऋते मद्याद् ये न सिध्यन्ति दारुणाः ॥ (६८।२)

अस्ति देहस्य सावस्था यस्यां पानं निवार्यते । (६९।१)

अन्यत्र मद्यान् निगदाद् विविधौषधसंस्कृतात् ॥ (६९।२)

आनूपं जाङ्गलं मांसं विधिनाप्युपकल्पितम् । (७०।१)

मद्यं सहायम् अप्राप्य सम्यक् परिणमेत् कथम् ॥ (७०।२)

सुतीव्रमारुतव्याधिघातिनो लशुनस्य च । (७१।१)

मद्यमांसवियुक्तस्य प्रयोगे स्यात् कियान् गुणः ॥ (७१।२)

निगूढशल्याहरणे शस्त्रक्षाराग्निकर्मणि । (७२।१)

पीतमद्यो विषहते सुखं वैद्यविकत्थनाम् ॥ (७२।२)

अनलोत्तेजनं रुच्यं शोकश्रमविनोदकम् । (७३।१)

न चातः परम् अस्त्यन्यद् आरोग्यबलपुष्टिकृत् ॥ (७३।२)

रक्षता जीवितं तस्मात् पेयम् आत्मवता सदा । (७४।१)

आश्रितोपाश्रितहितं परमं धर्मसाधनम् ॥ (७४।२)

स्नातः प्रणम्य सुरविप्रगुरून् यथास्वं वृत्तिं विधाय च समस्तपरिग्रहस्य । (७५।१)

आपानभूमिम् अथ गन्धजलाभिषिक्ताम् आहारमण्डपसमीपगतां श्रयेत् ॥ (७५।२)

स्वास्तृते ऽथ शयने कमनीये मित्रभृत्यरमणीसमवेतः । (७६।१)

स्वं यशः कथकचारणसंघैरुद्धतं निशमयन्न् अतिलोकम् ॥ (७६।२)

विलासिनीनां च विलासशोभि गीतं सनृत्यं कलतूर्यघोषैः । (७७।१)

काञ्चीकलापैश्चलकिङ्किणीकैः क्रीडाविहङ्गैश्च कृतानुनादम् ॥ (७७।२)

मणिकनकसमुत्थैरावनेयैर् विचित्रैः सजलविविधलेखक्षौमवस्त्रावृताङ्गैः । (७८।१)

अपि मुनिजनचित्तक्षोभसंपादिनीभिश् चकितहरिणलोलप्रेक्षणीभिः प्रियाभिः ॥ (७८।२)

स्तननितम्बकृताद् अतिगौरवाद् अलसम् आकुलम् ईश्वरसंभ्रमात् । (७९।१)

इति गतं दधतीभिरसंस्थितं तरुणचित्तविलोभनकार्मणम् ॥ (७९।२)

यौवनासवमत्ताभिर् विलासाधिष्ठितात्मभिः । (८०।१)

संचार्यमाणं युगपत् तन्वङ्गीभिरितस्ततः ॥ (८०।२)

तालवृन्तनलिनीदलानिलैः शीतलीकृतम् अतीव शीतलैः । (८१।१)

दर्शने ऽपि विदधद् वशानुगम् स्वादितं किम् उत चित्तजन्मनः ॥ (८१।२)

चूतरसेन्दुमृगैः कृतवासं मल्लिकयोज्ज्वलया च सनाथम् । (८२।१)

स्फाटिकशुक्तिगतं सतरङ्गं कान्तम् अनङ्गम् इवोद्वहद् अङ्गम् ॥ (८२।२)

तालीशाद्यं चूर्णम् एलादिकं वा हृद्यं प्राश्य प्राग् वयःस्थापनं वा । (८३।१)

तत्प्रार्थिभ्यो भूमिभागे सुमृष्टे तोयोन्मिश्रं दापयित्वा ततश्च ॥ (८३।२)

धृतिमान् स्मृतिमान् नित्यम् अनूनाधिकम् आचरन् । (८४।१)

उचितेनोपचारेण सर्वम् एवोपपादयन् ॥ (८४।२)

जितविकसितासितसरोजनयनसंक्रान्तिवर्धितश्रीकम् । (८५।१)

कान्तामुखम् इव सौरभहृतमधुपगणं पिबेन् मद्यम् ॥ (८५।२)

पीत्वैवं चषकद्वयं परिजनं संमान्य सर्वं ततो गत्वाहारभुवं पुरः सुभिषजो भुञ्जीत भूयो ऽत्र च । (८६।१)

मांसापूपघृतार्द्रकादिहरितैर् युक्तं ससौवर्चलैर् द्विस् त्रिर् वा निशि चाल्पम् एव वनितासंवल्गनार्थं पिबेत् ॥ (८६।२)

रहसि दयिताम् अङ्के कृत्वा भुजान्तरपीडनात् पुलकिततनुं जातस्वेदां सकम्पपयोधराम् । (८७।१)

यदि सरभसं सीधोर् वारं न पाययते कृती किम् अनुभवति क्लेशप्रायं ततो गृहतन्त्रताम् ॥ (८७।२)

वरतनुवक्त्रसंगतिसुगन्धितरं सरकम् । (८८।१)

द्रुतम् इव पद्मरागमणिम् आसवरूपधरम् । (८८।२)

भवति रतिश्रमेण च मदः पिबतो ऽल्पम् अपि । (८८।३)

क्षयम् अत ओजसः परिहरन् स शयीत परम् ॥ (८८।४)

इत्थं युक्त्या पिबन् मद्यं न त्रिवर्गाद् विहीयते । (८९।१)

असारसंसारसुखं परमं चाधिगच्छति ॥ (८९।२)

ऐश्वर्यस्योपभोगो ऽयं स्पृहणीयः सुरैरपि । (९०।१)

अन्यथा हि विपत्सु स्यात् पश्चात् तापेन्धनं धनम् ॥ (९०।२)

उपभोगेन रहितो भोगवान् इति निन्द्यते । (९१।१)

निर्मितो ऽतिकदर्यो ऽयं विधिना निधिपालकः ॥ (९१।२)

तस्माद् व्यवस्थया पानं पानस्य सततं हितम् । (९२।१)

जित्वा विषयलुब्धानाम् इन्द्रियाणां स्वतन्त्रताम् ॥ (९२।२)

विधिर् वसुमताम् एष भविष्यद्वसवस् तु ये । (९३।१)

यथोपपत्ति तैर् मद्यं पातव्यं मात्रया हितम् ॥ (९३।२)

यावद् दृष्टेर् न संभ्रान्तिर् यावन् न क्षोभते मनः । (९४।१)

तावद् एव विरन्तव्यं मद्याद् आत्मवता सदा ॥ (९४।२)

अभ्यङ्गोद्वर्तनस्नानवासधूपानुलेपनैः । (९५।१)

स्निग्धोष्णैर् भावितश्चान्नैः पानं वातोत्तरः पिबेत् ॥ (९५।२)

शीतोपचारैर् विविधैर् मधुरस्निग्धशीतलैः । (९६।१)

पैत्तिको भावितश्चान्नैः पिबन् मद्यं न सीदति ॥ (९६।२)

उपचारैरशिशिरैर् यवगोधूमभुक् पिबेत् । (९७।१)

श्लैष्मिको धन्वजैर् मांसैर् मद्यं मारिचिकैः सह ॥ (९७।२)

तत्र वाते हितं मद्यं प्रायः पैष्टिकगौडिकम् । (९८।१)

पित्ते साम्भो मधु कफे मार्द्वीकारिष्टमाधवम् ॥ (९८।२)

प्राक् पिबेच्छ्लैष्मिको मद्यं भुक्तस्योपरि पैत्तिकः । (९९।१)

वातिकस् तु पिबेन् मध्ये समदोषो यथेच्छया ॥ (९९।२)

मदेषु वातपित्तघ्नं प्रायो मूर्छासु चेष्यते । (१००।१)

सर्वत्रापि विशेषेण पित्तम् एवोपलक्षयेत् ॥ (१००।२)

शीताः प्रदेहा मणयः सेका व्यजनमारुताः । (१०१।१)

सिता द्राक्षेक्षुखर्जूरकाश्मर्यस्वरसाः पयः ॥ (१०१।२)

सिद्धं मधुरवर्गेण रसा यूषाः सदाडिमाः । (१०२।१)

षष्टिकाः शालयो रक्ता यवाः सर्पिश्च जीवनम् ॥ (१०२।२)

कल्याणकं महातिक्तं षट्पलं पयसाग्निकः । (१०३।१)

पिप्पल्यो वा शिलाह्वं वा रसायनविधानतः ॥ (१०३।२)

त्रिफला वा प्रयोक्तव्या सघृतक्षौद्रशर्करा । (१०४।१)

प्रसक्तवेगेषु हितं मुखनासावरोधनम् ॥ (१०४।२)

पिबेद् वा मानुषीक्षीरं तेन दद्याच्च नावनम् । (१०५।१)

मृणालबिसकृष्णा वा लिह्यात् क्षौद्रेण साभयाः ॥ (१०५।२)

दुरालभां वा मुस्तं वा शीतेन सलिलेन वा । (१०६।१)

पिबेन् मरिचकोलास्थिमज्जोशीराहिकेसरम् ॥ (१०६।२)

धात्रीफलरसे सिद्धं पथ्याक्वाथेन वा घृतम् । (१०७।१)

कुर्यात् क्रियां यथोक्तां च यथादोषबलोदयम् ॥ (१०७।२)

पञ्च कर्माणि चेष्टानि सेचनं शोणितस्य च । (१०८।१)

सत्त्वस्यालम्बनं ज्ञानम् अगृद्धिर् विषयेषु च ॥ (१०८।२)

मदेष्वतिप्रवृद्धेषु मूर्छायेषु च योजयेत् । (१०९।१)

तीक्ष्णं संन्यासविहितं विषघ्नं विषजेषु च ॥ (१०९।२)

आशु प्रयोज्यं संन्यासे सुतीक्ष्णं नस्यम् अञ्जनम् । (११०।१)

धूमः प्रधमनं तोदः सूचीभिश्च नखान्तरे ॥ (११०।२)

केशानां लुञ्चनं दाहो दंशो दशनवृश्चिकैः । (१११।१)

कट्वम्लगालनं वक्त्रे कपिकच्छ्ववघर्षणम् ॥ (१११।२)

उत्थितो लब्धसंज्ञश्च लशुनस्वरसं पिबेत् । (११२।१)

खादेत् सव्योषलवणं बीजपूरककेसरम् ॥ (११२।२)

लघ्वन्नप्रति तीक्ष्णोष्णम् अद्यात् स्रोतोविशुद्धये । (११३।१)

विस्मापनैः संस्मरणैः प्रियश्रवणदर्शनैः ॥ (११३।२)

पटुभिर् गीतवादित्रशब्दैर् व्यायामशीलनैः । (११४।१)

स्रंसनोल्लेखनैर् धूमैः शोणितस्यावसेचनैः ॥ (११४।२)

उपाचरेत् तं प्रततम् अनुबन्धभयात् पुनः । (११५।१)

तस्य संरक्षितव्यं च मनः प्रलयहेतुतः ॥ (११५।२)