अथातः श्वयथुचिकित्सितं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

सर्वत्र सर्वाङ्गसरे दोषजे श्वयथौ पुरा । (१।३)

सामे विशोषितो भुक्त्वा लघु कोष्णाम्भसा पिबेत् ॥ (१।४)

नागरातिविषादारुविडङ्गेन्द्रयवोषणम् । (२।१)

अथवा विजयाशुण्ठीदेवदारुपुनर्नवम् ॥ (२।२)

नवायसं वा दोषाढ्यः शुद्ध्यै मूत्रहरीतकीः । (३।१)

वराक्वाथेन कटुकाकुम्भायस्त्र्यूषणानि च ॥ (३।२)

अथवा गुग्गुलुं तद्वज्जतु वा शैलसंभवम् । (४।१)

मन्दाग्निः शीलयेद् आमगुरुभिन्नविबन्धविट् ॥ (४।२)

तक्रं सौवर्चलव्योषक्षौद्रयुक्तं गुडाभयाम् । (५।१)

तक्रानुपानाम् अथवा तद्वद् वा गुडनागरम् ॥ (५।२)

आर्द्रकं वा समगुडं प्रकुञ्चार्धविवर्धितम् । (६।१)

परं पञ्चपलं मासं यूषक्षीररसाशनः ॥ (६।२)

सकामलाशोषमनोविकारान् कासं कफं चैव जयेत् प्रयोगः ॥ (७।२)

घृतम् आर्द्रकनागरस्य कल्कस्वरसाभ्यां पयसा च साधयित्वा । (८।१)

श्वयथुक्षवथूदराग्निसादैरभिभूतो ऽपि पिबन् भवत्यरोगः ॥ (८।२)

निरामो बद्धशमलः पिबेच्छ्वयथुपीडितः । (९।१)

त्रिकटुत्रिवृतादन्तीचित्रकैः साधितं पयः ॥ (९।२)

मूत्रं गोर् वा महिष्या वा सक्षीरं क्षीरभोजनः । (१०।१)

सप्ताहं मासं अथवा स्याद् उष्ट्रक्षीरवर्तनः ॥ (१०।२)

यवानकं यवक्षारं यवानीं पञ्चकोलकम् । (११।१)

मरिचं दाडिमं पाठां धानकाम् अम्लवेतसम् ॥ (११।२)

बालबिल्वं च कर्षांशं साधयेत् सलिलाढके । (१२।१)

तेन पक्वो घृतप्रस्थः शोफार्शोगुल्ममेहहा ॥ (१२।२)

दध्नश्चित्रकगर्भाद् वा घृतं तत्तक्रसंयुतम् । (१३।१)

पक्वं सचित्रकं तद्वद् गुणैर् युञ्ज्याच्च कालवित् ॥ (१३।२)

धान्वन्तरं महातिक्तं कल्याणम् अभयाघृतम् । (१४।१)

दशमूलकषायस्य कंसे पथ्याशतं पचेत् ॥ (१४।२)

दत्त्वा गुडतुलां तस्मिन् लेहे दद्याद् विचूर्णितम् । (१५।१)

त्रिजातकं त्रिकटुकं किंचिच्च यवशूकजम् ॥ (१५।२)

प्रस्थार्धं च हिमे क्षौद्रात् तन् निहन्त्युपयोजितम् । (१६।१)

प्रवृद्धशोफज्वरमेहगुल्मकार्श्यामवाताम्लकरक्तपित्तम् । (१६।२)

वैवर्ण्यमूत्रानिलशुक्रदोषश्वासारुचिप्लीहगरोदरं च ॥ (१६।३)

पुराणयवशाल्यन्नं दशमूलाम्बुसाधितम् ॥ (१७।१)

अल्पम् अल्पपटुस्नेहं भोजनं श्वयथोर् हितम् । (१८।१)

क्षारव्योषान्वितैर् मौद्गैः कौलत्थैः सकणै रसैः ॥ (१८।२)

तथा जाङ्गलजैः कूर्मगोधाशल्यकजैरपि । (१९।१)

अनम्लं मथितं पाने मद्यान्यौषधवन्ति च ॥ (१९।२)

अजाजीशठीजीवन्तीकारवीपौष्कराग्निकैः । (२०।१)

बिल्वमध्ययवक्षारवृक्षाम्लैर् बदरोन्मितैः ॥ (२०।२)

कृता पेयाज्यतैलाभ्यां युक्तिभृष्टा परं हिता । (२१।१)

शोफातीसारहृद्रोगगुल्मार्शोऽल्पाग्निमेहिनाम् ॥ (२१।२)

गुणैस् तद्वच्च पाठायाः पञ्चकोलेन साधिता । (२२।१)

शैलेयकुष्ठस्थौणेयरेणुकागुरुपद्मकैः ॥ (२२।२)

श्रीवेष्टकनखस्पृक्कादेवदारुप्रियङ्गुभिः । (२३।१)

मांसीमागधिकावन्यधान्यध्यामकवालकैः ॥ (२३।२)

चतुर्जातकतालीशमुस्तागन्धपलाशकैः । (२४।१)

कुर्याद् अभ्यञ्जनं तैलं लेपं स्नानाय तूदकम् ॥ (२४।२)

स्नानं वा निम्बवर्षाभूनक्तमालार्कवारिणा । (२५।१)

एकाङ्गशोफे वर्षाभूकरवीरककिंशुकैः ॥ (२५।२)

विशालात्रिफलालोध्रनलिकादेवदारुभिः । (२६।१)

हिंस्राकोशातकीमाद्रीतालपर्णीजयन्तिभिः ॥ (२६।२)

स्थूलकाकादनीशालनाकुलीवृषपर्णिभिः । (२७।१)

वृद्ध्यर्द्धिहस्तिकर्णैश्च सुखोष्णैर् लेपनं हितम् ॥ (२७।२)

अथानिलोत्थे श्वयथौ मासार्धं त्रिवृतं पिबेत् । (२८।१)

तैलम् एरण्डजं वातविड्विबन्धे तद् एव तु ॥ (२८।२)

प्राग्भक्तं पयसा युक्तं रसैर् वा कारयेत् तथा । (२९।१)

स्वेदाभ्यङ्गान् समीरघ्नान् लेपम् एकाङ्गगे पुनः ॥ (२९।२)

मातुलुङ्गाग्निमन्थेन शुण्ठीहिंस्रामराह्वयैः । (३०।१)

पैत्ते तिक्तं पिबेत् सर्पिर् न्यग्रोधाद्येन वा शृतम् ॥ (३०।२)

क्षीरं तृड्दाहमोहेषु लेपाभ्यङ्गाश्च शीतलाः । (३१।१)

पटोलमूलत्रायन्तीयष्ट्याह्वकटुकाभयाः ॥ (३१।२)

दारु दार्वी हिमं दन्ती विशाला निचुलं कणा । (३२।१)

तैः क्वाथः सघृतः पीतो हन्त्यन्तस्तापतृड्भ्रमान् ॥ (३२।२)

ससंनिपातवीसर्पशोफदाहविषज्वरान् । (३३।१)

आरग्वधादिना सिद्धं तैलं श्लेष्मोद्भवे पिबेत् ॥ (३३।२)

स्रोतोविबन्धे मन्दे ऽग्नावरुचौ स्तिमिताशयः । (३४।१)

क्षारचूर्णासवारिष्टमूत्रतक्राणि शीलयेत् ॥ (३४।२)

कृष्णापुराणपिण्याकशिग्रुत्वक्सिकतातसीः । (३५।१)

प्रलेपोन्मर्दने युञ्ज्यात् सुखोष्णा मूत्रकल्किताः ॥ (३५।२)

स्नानं मूत्राम्भसी सिद्धे कुष्ठतर्कारिचित्रकैः । (३६।१)

कुलत्थनागराभ्यां वा चण्डागुरु विलेपने ॥ (३६।२)

कालाजशृङ्गीसरलबस्तगन्धाहयाह्वयाः । (३७।१)

एकैषीका च लेपः स्याच्छ्वयथावेकगात्रगे ॥ (३७।२)

यथादोषं यथासन्नं शुद्धिं रक्तावसेचनम् । (३८।१)

कुर्वीत मिश्रदोषे तु दोषोद्रेकबलात् क्रियाम् ॥ (३८।२)

अजाजिपाठाघनपञ्चकोलव्याघ्रीरजन्यः सुखतोयपीताः । (३९।१)

शोफं त्रिदोषं चिरजं प्रवृद्धं निघ्नन्ति भूनिम्बमहौषधे च ॥ (३९।२)

अमृताद्वितयं सिवातिका सुरकाष्ठं सपुरं सगोजलम् । (४०।१)

श्वयथूदरकुष्ठपाण्डुताकृमिमेहोर्ध्वकफानिलापहम् ॥ (४०।२)

इति निजम् अधिकृत्य पथ्यम् उक्तं क्षतजनिते क्षतजं विशोधनीयम् । (४१।१)

स्रुतिहिमघृतलेपसेकरेकैर् विषजनिते विषजिच्च शोफ इष्टम् ॥ (४१।२)

ग्राम्याब्जानूपं पिशितम् अबलं शुष्कशाकं तिलान्नं । (४२।१)

गौडं पिष्टान्नं दधि सलवणं विज्जलं मद्यम् अम्लम् । (४२।२)

धाना वल्लूरं समशनम् अथो गुर्वसात्म्यं विदाहि । (४२।३)

स्वप्नं चारात्रौ श्वयथुगदवान् वर्जयेन् मैथुनं च ॥ (४२।४)