अथातो नासारोगप्रतिषेधं व्याख्यास्यामः । (१।१)

इति ह स्माहुर् आत्रेयादयो महर्षयः । (१।२)

सर्वेषु पीनसेष्वादौ निवातागारगो भजेत् । (१।३)

स्नेहनस्वेदवमनधूमगण्डूषधारणम् ॥ (१।४)

वासो गुरूष्णं शिरसः सुघनं परिवेष्टनम् । (२।१)

लघ्वम्ललवणं स्निग्धम् उष्णं भोजनम् अद्रवम् ॥ (२।२)

धन्वमांसगुडक्षीरचणकत्रिकटूत्कटम् । (३।१)

यवगोधूमभूयिष्ठं दधिदाडिमसारिकम् ॥ (३।२)

बालमूलकजो यूषः कुलत्थोत्थश्च पूजितः । (४।१)

कवोष्णं दशमूलाम्बु जीर्णां वा वारुणीं पिबेत् ॥ (४।२)

जिघ्रेच्चोरकतर्कारीवचाजाज्युपकुञ्चिकाः । (५।१)

व्योषतालीशचविकातिन्तिडीकाम्लवेतसम् ॥ (५।२)

साग्न्यजाजि द्विपलिकं त्वगेलापत्त्रपादिकम् । (६।१)

जीर्णाद् गुडात् तुलार्धेन पक्वेन वटकीकृतम् ॥ (६।२)

पीनसश्वासकासघ्नं रुचिस्वरकरं परम् । (७।१)

शताह्वात्वग्बला मूलं श्योणाकैरण्डबिल्वजम् ॥ (७।२)

सारग्वधं पिबेद्धूमं वसाज्यमदनान्वितम् । (८।१)

अथवा सघृतान् सक्तून् कृत्वा मल्लकसंपुटे ॥ (८।२)

त्यजेत् स्नानं शुचं क्रोधं भृशं शय्यां हिमं जलम् । (९।१)

पिबेद् वातप्रतिश्याये सर्पिर् वातघ्नसाधितम् ॥ (९।२)

पटुपञ्चकसिद्धं वा विदार्यादिगणेन वा । (१०।१)

स्वेदनस्यादिकां कुर्यात् चिकित्साम् अर्दितोदिताम् ॥ (१०।२)

पित्तरक्तोत्थयोः पेयं सर्पिर् मधुरकैः शृतम् । (११।१)

परिषेकान् प्रदेहांश्च शीतैः कुर्वीत शीतलान् ॥ (११।२)

धवत्वक्त्रिफलाश्यामाश्रीपर्णीयष्टितिल्वकैः । (१२।१)

क्षीरे दशगुणे तैलं नावनं सनिशैः पचेत् ॥ (१२।२)

कफजे लङ्घनं लेपः शिरसो गौरसर्षपैः । (१३।१)

सक्षारं वा घृतम् पीत्वा वमेत् पिष्टैस्तु नावनम् ॥ (१३।२)

बस्ताम्बुना पटुव्योषवेल्लवत्सकजीरकैः । (१४।१)

कटुतीक्ष्णैर् घृतैर् नस्यैः कवडैः सर्वजं जयेत् ॥ (१४।२)

यक्ष्मकृमिक्रमं कुर्वन् यापयेद् दुष्टपीनसम् । (१५।१)

व्योषोरुबूककृमिजिद्दारुमाद्रीगदेङ्गुदम् ॥ (१५।२)

वार्ताकबीजं त्रिवृता सिद्धार्थः पूतिमत्स्यकः । (१६।१)

अग्निमन्थस्य पुष्पाणि पीलुशिग्रुफलानि च ॥ (१६।२)

अश्वविड्रसमूत्राभ्यां हस्तिमूत्रेण चैकतः । (१७।१)

क्षौमगर्भां कृतां वर्तिं धूमं घ्राणास्यतः पिबेत् ॥ (१७।२)

क्षवथौ पुटकाख्ये च तीक्ष्णैः प्रधमनं हितम् । (१८।१)

शुण्ठीकुष्ठकणावेल्लद्राक्षाकल्ककषायवत् ॥ (१८।२)

साधितं तैलम् आज्यं वा नस्यं क्षवपुटप्रणुत् । (१९।१)

नासाशोषे बलातैलं पानादौ भोजनं रसैः ॥ (१९।२)

स्निग्धो धूमस्तथा स्वेदो नासानाहे ऽप्ययं विधिः । (२०।१)

पाके दीप्तौ च पित्तघ्नं तीक्ष्णं नस्यादि संस्रुतौ ॥ (२०।२)

कफपीनसवत् पूतिनासापीनसयोः क्रिया । (२१।१)

लाक्षाकरञ्जमरिचवेल्लहिङ्गुकणागुडैः ॥ (२१।२)

अविमूत्रद्रुतैर् नस्यं कारयेद् वमने कृते । (२२।१)

शिग्रुसिंहीनिकुम्भानां बीजैः सव्योषसैन्धवैः ॥ (२२।२)

सवेल्लसुरसैस्तैलं नावनं परमं हितम् । (२३।१)

पूयरक्ते नवे कुर्याद् रक्तपीनसवत् क्रमम् ॥ (२३।२)

अतिप्रवृद्धे नाडीवद् दग्धेष्वर्शोऽर्बुदेषु च । (२४।१)

निकुम्भकुम्भसिन्धूत्थमनोह्वालकणाग्निकैः ॥ (२४।२)

कल्कितैर् घृतमध्वक्तां घ्राणे वर्तिं प्रवेशयेत् । (२५।१)

शिग्र्वादिनावनं चात्र पूतिनासोदितं भजेत् ॥ (२५।२)