MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 1, 24.2
Select a line for its word-by-word analysis.
मन्त्रोद्धारप्रकरणाभिधास्यमानज्ञानमध्यवर्तिनो वाचकव्रातस्य मन्त्रगणस्य ये वाच्या अनन्तादयो ऽष्टौ विद्येशास् तांस् तथा मायीयस्याशुद्धस्याध्वनस् तत्कालम् अनाविर्भावाच् छुद्धविद्याभुवने कृतस्थितीन् सप्तकोटिसंख्यातान् मन्त्रान् परमेश्वरो विधत्त इति पूर्वेण सम्बन्धः ॥ (१।०)
mantroddhāraprakaraṇābhidhāsyamānajñānamadhyavartino vācakavrātasya mantragaṇasya ye vācyā anantādayo 'ṣṭau vidyeśās tāṃs tathā māyīyasyāśuddhasyādhvanas tatkālam anāvirbhāvāc chuddhavidyābhuvane kṛtasthitīn saptakoṭisaṃkhyātān mantrān parameśvaro vidhatta iti pūrveṇa sambandhaḥ ||
कालसामान्ये ऽपि प्रथमलकारस्य स्पष्टत्वात् सृष्टिकाले व्यधाद् इत्य् अर्थः प्रतिसर्गकालं वा तथा करोतीति वर्तमानतैव ॥ (२।०)
kālasāmānye 'pi prathamalakārasya spaṣṭatvāt sṛṣṭikāle vyadhād ity arthaḥ pratisargakālaṃ vā tathā karotīti vartamānataiva ||
तत्र विद्येश्वराणां वामादिशक्तियोगित्वेन स्वसमप्रभावाविर्भावनं नाम करणं मन्त्राणां त्व् आगमापगमात् प्रकटीकृतदृक्क्रियत्वम् ॥ (३।०)
tatra vidyeśvarāṇāṃ vāmādiśaktiyogitvena svasamaprabhāvāvirbhāvanaṃ nāma karaṇaṃ mantrāṇāṃ tv āgamāpagamāt prakaṭīkṛtadṛkkriyatvam ||
उभयेषाम् अप्य् एषां परमेश्वराज् ज्ञानक्रियाशक्त्योर् उद्दीपनं ज्ञेयम् न पुनर् मुक्ताणुवन् निर्मलीकरणम् अधिकारमलेनापरत्वान् मुक्तेर् अस्या इति वक्ष्यामः ॥ (४।०)
ubhayeṣām apy eṣāṃ parameśvarāj jñānakriyāśaktyor uddīpanaṃ jñeyam na punar muktāṇuvan nirmalīkaraṇam adhikāramalenāparatvān mukter asyā iti vakṣyāmaḥ ||
तद् एवं मन्त्रमहेश्वरान् मन्त्रांश् चोक्त्वा मन्त्रेश्वरान् वक्तुम् आह ॥ (५।०)
tad evaṃ mantramaheśvarān mantrāṃś coktvā mantreśvarān vaktum āha ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.