MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 2, 19.1
Select a line for its word-by-word analysis.
यद् अपि सदसच्छब्दाभिधेयं श्रेष्ठाश्रेष्ठरूपं वस्तु तद् अपि तद्विदो नैकत्राभिदधति तस्यापि भिन्नविषयत्वात् ॥ (१।०)
yad api sadasacchabdābhidheyaṃ śreṣṭhāśreṣṭharūpaṃ vastu tad api tadvido naikatrābhidadhati tasyāpi bhinnaviṣayatvāt ||
न हि यद् एवाश्रेष्ठं तद् एव श्रेष्ठम् इति वक्तुं शक्यम् ॥ (२।०)
na hi yad evāśreṣṭhaṃ tad eva śreṣṭham iti vaktuṃ śakyam ||
अयम् एव हि भावानां भेदः यद् विरुद्धधर्माध्यासः ॥ (३।०)
ayam eva hi bhāvānāṃ bhedaḥ yad viruddhadharmādhyāsaḥ ||
अथ मतं यत् तच् छ्रेष्ठाश्रेष्ठत्वं तद् एकत्र सम्भवत्य् एव अपेक्षावशात् ॥ (४।०)
atha mataṃ yat tac chreṣṭhāśreṣṭhatvaṃ tad ekatra sambhavaty eva apekṣāvaśāt ||
यथायं देवदत्तो यज्ञदत्तसकाशाद् अभिरूपः चैत्रापेक्षया तु नीरूप इति ॥ (५।०)
yathāyaṃ devadatto yajñadattasakāśād abhirūpaḥ caitrāpekṣayā tu nīrūpa iti ||
एवं तर्हि यज्ञदत्तस्याश्रेष्ठत्वं चैत्रस्य च श्रेष्ठत्वम् इत्य् उभयं तत इत्य् अपेक्षातः ॥ (६।०)
evaṃ tarhi yajñadattasyāśreṣṭhatvaṃ caitrasya ca śreṣṭhatvam ity ubhayaṃ tata ity apekṣātaḥ ||
एवं भिन्नं लब्धं यद् अपि द्वयं तदापेक्षिकत्वाद् असत्यम् ॥ (७।०)
evaṃ bhinnaṃ labdhaṃ yad api dvayaṃ tadāpekṣikatvād asatyam ||
तस्याः किल वस्तुनः सति सद्भावे किं प्रयोजनं सिद्धसत्ताकत्वेनानपेक्षत्वात् ॥ (९।०)
tasyāḥ kila vastunaḥ sati sadbhāve kiṃ prayojanaṃ siddhasattākatvenānapekṣatvāt ||
तथा चाहुः संश् च सर्वो निराशंसो भावः कथम् अपेक्षते ॥ (१०।०)
tathā cāhuḥ saṃś ca sarvo nirāśaṃso bhāvaḥ katham apekṣate ||
न चालब्धसत्ताके वस्तुन्य् अपेक्षायाः किम् अपि करणीयम् अस्ति तस्यासत्त्वाद् एव तदपेक्षानुपपत्तेः ॥ (११।०)
na cālabdhasattāke vastuny apekṣāyāḥ kim api karaṇīyam asti tasyāsattvād eva tadapekṣānupapatteḥ ||
तद् इदम् उक्तम् अपेक्षा न सतां सिद्धेर् असिद्धेर् अपि नासताम् इति ॥ (१२।०)
tad idam uktam apekṣā na satāṃ siddher asiddher api nāsatām iti ||
तद् एवं न कथंचिद् अपि सदसतोर् अभेदोपपत्तिः ॥ (१३।०)
tad evaṃ na kathaṃcid api sadasator abhedopapattiḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.