MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 9, 1.2
Select a line for its word-by-word analysis.
अथशब्दश्चानन्तर्ये पाशपदार्थपरीक्षाधिकारे कर्मपाशविचारानन्तरं ग्रन्थ्यात्मनो मायाख्यस्य पाशस्य किंचित् संक्षिप्तं लक्षणं कथ्यते ॥ (१।०)
athaśabdaścānantarye pāśapadārthaparīkṣādhikāre karmapāśavicārānantaraṃ granthyātmano māyākhyasya pāśasya kiṃcit saṃkṣiptaṃ lakṣaṇaṃ kathyate ||
अस्य चानन्तरप्रकरणोपसंहारे मायाशब्दोपक्षेपात् पाटलिकः सम्बन्धो ज्ञेयः ॥ (२।०)
asya cānantaraprakaraṇopasaṃhāre māyāśabdopakṣepāt pāṭalikaḥ sambandho jñeyaḥ ||
पदार्थादिसम्बन्धचतुष्टयं तु प्राग् उक्तम् ॥ (३।०)
padārthādisambandhacatuṣṭayaṃ tu prāg uktam ||
सर्वज्ञवाक्येन प्रतिपन्नस्येति प्रावृतीशबले कर्म माया इत्यादिनोद्देशसूत्रेण वक्तुम् अभ्युपगतस्य किंचिद् इति नहि सकलं मायालक्षणं संक्षेपेणाप्यभिधातुं शक्यम् ॥ (४।०)
sarvajñavākyena pratipannasyeti prāvṛtīśabale karma māyā ityādinoddeśasūtreṇa vaktum abhyupagatasya kiṃcid iti nahi sakalaṃ māyālakṣaṇaṃ saṃkṣepeṇāpyabhidhātuṃ śakyam ||
अपि सर्वसिद्धिवाचः क्षीयेरन् दीर्घकालम् उद्गीर्णाः । (५।२)
api sarvasiddhivācaḥ kṣīyeran dīrghakālam udgīrṇāḥ |
मायायाम् आनन्त्यान् नोच्येत स्रोतसां संख्या ॥ (५।३)
māyāyām ānantyān nocyeta srotasāṃ saṃkhyā ||
युक्त्यापि लेशत इति नागममात्रेण केवलेन अपि तु स्तोकाद् अनुमानोपपन्नम् अपि तल्लक्षणम् उच्यत इत्यर्थः ॥ (७।०)
yuktyāpi leśata iti nāgamamātreṇa kevalena api tu stokād anumānopapannam api tallakṣaṇam ucyata ityarthaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.