MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 12, 16.1
Select a line for its word-by-word analysis.
भवत्पक्षे येनेन्द्रियेण यो गन्धाद्याश्रयः पृथिव्यादिरुपलभ्यते स पृथिव्यादिस्तस्य कारणम् इत्यभ्युपगमः ॥ (१।०)
bhavatpakṣe yenendriyeṇa yo gandhādyāśrayaḥ pṛthivyādirupalabhyate sa pṛthivyādistasya kāraṇam ityabhyupagamaḥ ||
तथाच सति भूतेषु तद्गुणेष्वेव चेन्द्रियेभ्यः प्रतीतयः स्युः ॥ (२।०)
tathāca sati bhūteṣu tadguṇeṣveva cendriyebhyaḥ pratītayaḥ syuḥ ||
कर्मसामान्यसमवायादि तत् द्रव्येभ्यो गुणेभ्यश्च पदार्थान्तरम् ॥ (३।०)
karmasāmānyasamavāyādi tat dravyebhyo guṇebhyaśca padārthāntaram ||
भौतिकत्वाच्च नियमे कर्मसामान्ययोः स्फुटम् । (६।२)
bhautikatvācca niyame karmasāmānyayoḥ sphuṭam |
देवेभ्यो बुद्धयो न स्युः समवाये च देहिनाम् ॥ (६।३)
devebhyo buddhayo na syuḥ samavāye ca dehinām ||
सेयं प्रकृतिनियमगमके विषयनियमे ऽङ्गीक्रियमाणे निष्फला क्लेशपरम्परा प्रसज्यते ॥ (८।०)
seyaṃ prakṛtiniyamagamake viṣayaniyame 'ṅgīkriyamāṇe niṣphalā kleśaparamparā prasajyate ||
तस्माद्विषयाणामिन्द्रियाणां च भवदभिमतग्राह्यग्राहकनियमासंभवात् न क्षित्यादिप्रकृतिनियमसिद्धिर् इत्याहङ्कारिकाण्येवेन्द्रियाणीति सिद्धम् ॥ (९।०)
tasmādviṣayāṇāmindriyāṇāṃ ca bhavadabhimatagrāhyagrāhakaniyamāsaṃbhavāt na kṣityādiprakṛtiniyamasiddhir ityāhaṅkārikāṇyevendriyāṇīti siddham ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.