मृगेन्द्रटीकाMṛgendraṭīkā

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 8, 6.2

161 of 257 · 15 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

इत्थंप्रतिपादितस्वरूपम् एतत् कर्म मायादिकालाग्न्यन्ताध्ववर्तिदेहेन्द्रियार्थप्रवर्तकम् इत्यत्रैवास्य प्रभविष्णुता मायोर्ध्वं प्रशमनात् ॥ (१।०)

itthaṃpratipāditasvarūpam etat karma māyādikālāgnyantādhvavartidehendriyārthapravartakam ityatraivāsya prabhaviṣṇutā māyordhvaṃ praśamanāt ||

2.0२.०

तच्चैतद् यद्यपि व्यापारजन्यं तथापि प्रवाहनित्यत्वाद् आदिमत्त्वं नास्योपपद्यत इति चर्चितप्रायम् ॥ (२।०)

taccaitad yadyapi vyāpārajanyaṃ tathāpi pravāhanityatvād ādimattvaṃ nāsyopapadyata iti carcitaprāyam ||

3.0३.०

किंच एतत् कर्म शुभस्वरूपत्वात् पुण्यव्यञ्जकम् अपि सत् रोधि रोधकं संसारकारणम् इत्यर्थः ॥ (३।०)

kiṃca etat karma śubhasvarūpatvāt puṇyavyañjakam api sat rodhi rodhakaṃ saṃsārakāraṇam ityarthaḥ ||

4.0४.०

कुत इत्याह सद्यन्न मुक्तये यस्मात् पुण्यात्मकम् अपि कर्म सत् विद्यमानं न मुक्तये नापवर्गाय अपि तु तत्प्रतिबन्धायैव कल्पते यत् कर्मक्षयात् तत्साम्याद् वा शक्तिपातानुसारसमासादितानुग्रहाणाम् एव कैवल्यम् ॥ (४।०)

kuta ityāha sadyanna muktaye yasmāt puṇyātmakam api karma sat vidyamānaṃ na muktaye nāpavargāya api tu tatpratibandhāyaiva kalpate yat karmakṣayāt tatsāmyād vā śaktipātānusārasamāsāditānugrahāṇām eva kaivalyam ||

5.0५.०

ननु सद्यन्न मुक्तये इत्ययुक्तम् उक्तं सत्यपि कर्मणि तत्साम्यान्मुक्तेर् आम्नातत्वात् ॥ (५।०)

nanu sadyanna muktaye ityayuktam uktaṃ satyapi karmaṇi tatsāmyānmukter āmnātatvāt ||

6.1६.१

यदुक्तं श्रीमत्किरणे । (६।१)

yaduktaṃ śrīmatkiraṇe |

6.2६.२

समे कर्मणि संजाते कालान्तरवशात्ततः । (६।२)

same karmaṇi saṃjāte kālāntaravaśāttataḥ |

6.3६.३

तीव्रशक्तिनिपातेन गुरुणा दीक्षितो यदा ॥ (६।३)

tīvraśaktinipātena guruṇā dīkṣito yadā ||

7.1७.१

सर्वज्ञः स शिवो यद्वत् । (७।१)

sarvajñaḥ sa śivo yadvat |

7.2७.२

इति ॥ (७।२)

iti ||

8.0८.०

नैष दोषस्तथाविधस्य कर्मणः सतो ऽप्यसत्त्वं परस्परप्रतिबद्धशक्तित्वेनाफलत्वात् दीक्षोत्तरकालकृतकर्मवत् ॥ (८।०)

naiṣa doṣastathāvidhasya karmaṇaḥ sato 'pyasattvaṃ parasparapratibaddhaśaktitvenāphalatvāt dīkṣottarakālakṛtakarmavat ||

9.1९.१

यदुक्तं खेटकनन्दनेन । (९।१)

yaduktaṃ kheṭakanandanena |

9.2९.२

कृतम् अपि फलाय न स्याद् दीक्षोपर्यूषरोप्तबीजम् इव । (९।२)

kṛtam api phalāya na syād dīkṣoparyūṣaroptabījam iva |

9.3९.३

बलवद्विशेषशास्त्रव्यतिकरजातं विहाय कर्मैकम् ॥ (९।३)

balavadviśeṣaśāstravyatikarajātaṃ vihāya karmaikam ||

10.0१०.०

इति ॥ (१०।०)

iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 8, 6.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit