MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 8, 6.2
Select a line for its word-by-word analysis.
इत्थंप्रतिपादितस्वरूपम् एतत् कर्म मायादिकालाग्न्यन्ताध्ववर्तिदेहेन्द्रियार्थप्रवर्तकम् इत्यत्रैवास्य प्रभविष्णुता मायोर्ध्वं प्रशमनात् ॥ (१।०)
itthaṃpratipāditasvarūpam etat karma māyādikālāgnyantādhvavartidehendriyārthapravartakam ityatraivāsya prabhaviṣṇutā māyordhvaṃ praśamanāt ||
तच्चैतद् यद्यपि व्यापारजन्यं तथापि प्रवाहनित्यत्वाद् आदिमत्त्वं नास्योपपद्यत इति चर्चितप्रायम् ॥ (२।०)
taccaitad yadyapi vyāpārajanyaṃ tathāpi pravāhanityatvād ādimattvaṃ nāsyopapadyata iti carcitaprāyam ||
किंच एतत् कर्म शुभस्वरूपत्वात् पुण्यव्यञ्जकम् अपि सत् रोधि रोधकं संसारकारणम् इत्यर्थः ॥ (३।०)
kiṃca etat karma śubhasvarūpatvāt puṇyavyañjakam api sat rodhi rodhakaṃ saṃsārakāraṇam ityarthaḥ ||
कुत इत्याह सद्यन्न मुक्तये यस्मात् पुण्यात्मकम् अपि कर्म सत् विद्यमानं न मुक्तये नापवर्गाय अपि तु तत्प्रतिबन्धायैव कल्पते यत् कर्मक्षयात् तत्साम्याद् वा शक्तिपातानुसारसमासादितानुग्रहाणाम् एव कैवल्यम् ॥ (४।०)
kuta ityāha sadyanna muktaye yasmāt puṇyātmakam api karma sat vidyamānaṃ na muktaye nāpavargāya api tu tatpratibandhāyaiva kalpate yat karmakṣayāt tatsāmyād vā śaktipātānusārasamāsāditānugrahāṇām eva kaivalyam ||
ननु सद्यन्न मुक्तये इत्ययुक्तम् उक्तं सत्यपि कर्मणि तत्साम्यान्मुक्तेर् आम्नातत्वात् ॥ (५।०)
nanu sadyanna muktaye ityayuktam uktaṃ satyapi karmaṇi tatsāmyānmukter āmnātatvāt ||
नैष दोषस्तथाविधस्य कर्मणः सतो ऽप्यसत्त्वं परस्परप्रतिबद्धशक्तित्वेनाफलत्वात् दीक्षोत्तरकालकृतकर्मवत् ॥ (८।०)
naiṣa doṣastathāvidhasya karmaṇaḥ sato 'pyasattvaṃ parasparapratibaddhaśaktitvenāphalatvāt dīkṣottarakālakṛtakarmavat ||
कृतम् अपि फलाय न स्याद् दीक्षोपर्यूषरोप्तबीजम् इव । (९।२)
kṛtam api phalāya na syād dīkṣoparyūṣaroptabījam iva |
बलवद्विशेषशास्त्रव्यतिकरजातं विहाय कर्मैकम् ॥ (९।३)
balavadviśeṣaśāstravyatikarajātaṃ vihāya karmaikam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.