मृगेन्द्रटीकाMṛgendraṭīkā

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 1, 6.2

9 of 257 · 21 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

रुद्रो देवतास्या इति रौद्री संहिता ऋग्यजुःसामलक्षणे चाथर्वणे च वेदे ऽस्ति । (१।१)

rudro devatāsyā iti raudrī saṃhitā ṛgyajuḥsāmalakṣaṇe cātharvaṇe ca vede 'sti |

1.2१.२

यजुर्वेदे हि रुद्रैकादशिनी संहिता श्रूयते यस्यां भगवन्तो रुद्राः सर्वाभिप्रेतसाधकाः पठ्यन्ते । (१।२)

yajurvede hi rudraikādaśinī saṃhitā śrūyate yasyāṃ bhagavanto rudrāḥ sarvābhipretasādhakāḥ paṭhyante |

1.3१.३

ऋग्वेदे ऽपि । (१।३)

ṛgvede 'pi |

1.4१.४

त्र्यम्बकं यजामहे ॥ (१।४)

tryambakaṃ yajāmahe ||

2.0२.०

इमा रुद्राय तवसे कपर्दिने ॥ (२।०)

imā rudrāya tavase kapardine ||

3.0३.०

इमा रुद्राय स्थिरधन्वने गिरः ॥ (३।०)

imā rudrāya sthiradhanvane giraḥ ||

4.1४.१

इत्यादिका ऋग्विधानाम्नातास् तत्तद्विशिष्टविधानफला विद्यन्त एव । (४।१)

ityādikā ṛgvidhānāmnātās tattadviśiṣṭavidhānaphalā vidyanta eva |

4.2४.२

सामवेदे ऽप्य् अस्ति । (४।२)

sāmavede 'py asti |

4.3४.३

श्रूयते हि साम्नां विधाने । (४।३)

śrūyate hi sāmnāṃ vidhāne |

4.4४.४

आ वो राजा तद् वो वर्ग आज्यदोहानि देवव्रतानि चैषा रौद्री नाम संहितैतां प्रयुञ्जानो रुद्रं प्रीणाति ॥ (४।४)

ā vo rājā tad vo varga ājyadohāni devavratāni caiṣā raudrī nāma saṃhitaitāṃ prayuñjāno rudraṃ prīṇāti ||

5.1५.१

इति । (५।१)

iti |

5.2५.२

एवम् आथर्वणे ऽपि रुद्राराधनविधयः तन्मन्त्रसंहिताश् च सम्भवन्ति ॥ (५।२)

evam ātharvaṇe 'pi rudrārādhanavidhayaḥ tanmantrasaṃhitāś ca sambhavanti ||

6.0६.०

न च केवलं संहितामात्रम् एवास्ति ॥ (६।०)

na ca kevalaṃ saṃhitāmātram evāsti ||

7.1७.१

तत्र तत्र रुद्र एव देवता वाच्यरूपतया श्रूयते यम् उद्दिश्य । (७।१)

tatra tatra rudra eva devatā vācyarūpatayā śrūyate yam uddiśya |

7.2७.२

एष ते रुद्र भागः सह स्वस्राम्बिकया तं जुषस्व स्वाहा । (७।२)

eṣa te rudra bhāgaḥ saha svasrāmbikayā taṃ juṣasva svāhā |

7.3७.३

इति श्रुतिः ॥ (७।३)

iti śrutiḥ ||

8.0८.०

न चैतावत् यावत्काल्पिक इति कल्पो वेदाङ्गं तदुक्तो विधिः भगवतः सांनिध्यकल्पनाय श्रूयते ॥ (८।०)

na caitāvat yāvatkālpika iti kalpo vedāṅgaṃ tadukto vidhiḥ bhagavataḥ sāṃnidhyakalpanāya śrūyate ||

9.1९.१

तथा हि काठके सूत्रपरिशिष्टीये रुद्रकल्पे । (९।१)

tathā hi kāṭhake sūtrapariśiṣṭīye rudrakalpe |

9.2९.२

त्रिषवणम् उदकोपस्पर्शनम् इत्य् उक्त्वोक्तं दर्भेष्व् आसीनो दर्भमुष्टिं धारयमाणो रक्षोभ्यो ऽप्यविज्ञेयो भवति शाकयावकपयोभैक्षभक्षः षड्भिर् मासैः प्रत्यक्षीभवन्तं भगवन्तं पश्यति । (९।२)

triṣavaṇam udakopasparśanam ity uktvoktaṃ darbheṣv āsīno darbhamuṣṭiṃ dhārayamāṇo rakṣobhyo 'pyavijñeyo bhavati śākayāvakapayobhaikṣabhakṣaḥ ṣaḍbhir māsaiḥ pratyakṣībhavantaṃ bhagavantaṃ paśyati |

9.3९.३

इति ॥ (९।३)

iti ||

10.0१०.०

एवं च श्रद्दधानमनसां जैमिनीयच्छायाश्रयिणाम् अपि चोदनाप्रदर्शितो ऽयम् अस्तीव प्रसिद्धः पन्थाः किं पुनः परमेश्वरप्रकाशनविहतमहामोहतिमिरतया विस्पष्टदृष्टीनाम् अन्येषाम् ॥ (१०।०)

evaṃ ca śraddadhānamanasāṃ jaiminīyacchāyāśrayiṇām api codanāpradarśito 'yam astīva prasiddhaḥ panthāḥ kiṃ punaḥ parameśvaraprakāśanavihatamahāmohatimiratayā vispaṣṭadṛṣṭīnām anyeṣām ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 1, 6.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit