प्रमाणप्रमेयव्यवहाराङ्गीकरणे सति अद्वैतहानिर् अतः स्वाभ्युपगमविरोधः तदपह्नवे तु निष्प्रमाणकत्वम् किंच भोगसाम्यम् अविमोक्षश् चात्मवादिभिर् अनभ्युपगतौ दोषौ प्रसज्येते ॥ (१।१)

सर्वैर् एवात्मवादिभिः प्रत्यक्षविरोधभीरुभिर् दृश्यमानं भोगवैचित्र्यम् अवश्याभ्युपेयम् आत्मनां च मुक्तिर् एष्टव्या निःश्रेयसहेतुतयैव शास्त्राणां प्रवृत्तेः ॥ (२।१)

तद् इह । (३।१)

नादत्ते कस्यचित् पापं न चैव सुकृतं विभुः ॥ (३।२)

तथा न कर्तृत्वं न कर्माणीत्य् अभ्युपगमात् विचित्रफलदायिनां प्रतिनियतजन्तुकृतत्वेन भोगप्रतिनियमकारिणां कर्मणाम् एवाभावाद् भोगसाम्यप्रसङ्गो दुर्निवारः ॥ (४।१)

आत्मनानात्वे हि कश्चित् दुःखितः कश्चित् सुखित इति भोगवैचित्र्यम् उपपन्नं नान्यथा ॥ (५।१)

यत एव संसारितायाः प्रभवस् तत्रैव निरंशे परमात्मनि यदि लयो मोक्षस् तत् पुनर् अपि तत एव प्रादुर्भावः पुनश् च मोक्ष इति सेयं गतानुगतिका न तु मोक्षः ॥ (६।१)

तथाह तत्रभवान् अवधूताचार्यः । (७।१)

त्वन्मतेश्वरविज्ञाननिष्पन्ना अपि मुक्तयः ॥ (७।२)

भजन्ते नाविसंवादम् आम्भसा इव कृष्टयः इति ॥ (८।१)

ततश् च मोक्षाभावात् तदुपायानाम् आत्मा वा अरे ज्ञातव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यः ॥ (९।१)

इत्यादीनाम् आनर्थक्यम् ॥ (१०।१)

अपि चास्य परमात्मनश् चेतनाचेतनविश्वोत्पत्तिहेतुत्वे चेतनाचेतनत्वं प्राप्तं कार्याणां कारणस्वभावान्वयात् ॥ (११।१)

यद् आहुः । (१२।१)

तदतद्रूपिणो भावास् तदतद्रूपहेतुजाः इति ॥ (१२।२)

ततश् च विरुद्धयोर् अन्योन्याभिभवेनैवात्मलाभाद् भावाभावयोर् इवैकस्मिन् काले चेतनाचेतनस्वभावयोः परमात्मनि अवस्थानं नोपपद्यते ॥ (१३।१)

यथाह तत्रभवान् खेटकनन्दनः । (१४।१)

विरुद्धाव् एककालस्थौ धर्माव् एकाश्रयं गतौ ॥ (१४।२)

इतरेतरनाशात् तौ कुरुतो लोपम् आत्मनः इति ॥ (१५।०)

न चास्यानङ्गत्वात् केनचिद् अङ्गेन चेतनत्वं केनचिच् चाचेतनत्वं युक्तं साङ्गत्वाभ्युपगमे तु कुसूलादिवत् कार्यत्वात् परमकारणताहानिः ॥ (१६।०)

यथा किंच यद् यद् उपादानकारणं तत् तद् अचेतनं यथा मृदादि अचेतनश् चायं तत्तद् अचेतनं परमात्मोपादानकारणत्वात् चेतनत्वे नास्योपादानकारणत्वम् ॥ (१७।०)

अस्त्व् अचेतनः को दोष इति चेत् चेतनानां कारणं स्वयम् अचेतन इति विचित्रेयम् उक्तिः ॥ (१८।०)

आचैतन्याभ्युपगमे चास्य बुद्धिमत्कर्त्रनधिष्ठितस्य मृत्पिण्डादेर् इव न स्वकार्यजनने सामर्थ्यम् ॥ (१९।०)

ये ऽपि च ग्राहकत्वेन स्वसंवेदनसिद्धा आत्मानो भोक्तारस् तत उत्पन्ना इत्य् उच्यन्ते ते ऽप्य् उत्पाद्यत्वात् घटादिवद् अचेतनाः प्रसज्यन्त इत्य् अनेकदोषाश्रयस्य परमात्माद्वैतस्यानुपपत्तिः ॥ (२०।०)

अथैवं वेदान्तवादिनां मते निराकृते कापिलोक्तात् प्रकृतिपुरुषविवेकज्ञानान् निःश्रेयसावाप्तिर् भविष्यति ॥ (२१।०)

यथा चाहुः ॥ (२२।०)

एवं तत्त्वाभ्यासान् नास्मि न मे नाहम् इत्य् अपरिशेषात् ॥ (२३।०)

एकान्तिकम् आत्यन्तिकम् उभयं कैवल्यम् आप्नोतीति ॥ (२४।०)

श्रुतिर् अप्य् आह अजाम् एकां लोहितशुक्लकृष्णां बह्वीः प्रजा जनयन्तीं सरूपाः । (२५।१)

अजो ह्य् एको जुषमाणो ऽनुशेते जहात्य् एनां भुक्तभोगाम् अजो ऽन्य इति ॥ (२५।२)

एतद् अपि निराकर्तुम् आह ॥ (२६।०)