जगतो जन्मवज् जन्तुचक्रस्य भोगोपयोगिपरिकरसहितस्य पौनःपुन्येन तत्तद्विविधयोनिषु उद्भावनं जन्म स्थितिस् तदिच्छानिरुद्धस्य सर्वलोकस्य स्वगोचरे नियोगः स्थापनं ध्वंस आदानं जगद्योनाव् उपसंहारः तिरोभावो यथानुरूपाद् भोगाद् अप्रच्यावः संरक्षणाख्ययान्य् अत्रोक्तः ॥ (१।१)

यद् आह वार्त्तिककारः ॥ (२।१)

स्वसंस्कारोचिताद् भोगाद् अप्रच्यावः शरीरिणाम् ॥ (३।१)

प्रोक्तं संरक्षणं नाम न्यायेन परिकल्पनम् इति ॥ (४।१)

विमुक्तिशब्देनात्रानुध्यानरूपो ऽनुग्रह इत्य् एतत् परमेश्वरस्य संबन्धि पञ्चविधं कृत्यं कारकैः शक्त्यादिभिः फलेन च भुक्तिमुक्त्यात्मना सहितं ज्ञेयम् अवबोद्धव्यम् ॥ (५।१)

एतच् च न मायादिभिः कर्मभिर् वा निर्वर्तयितुं शक्यम् आचैतन्यात् नापि पुरुषेणास्य मलनिरुद्धशक्तित्वात् ॥ (६।१)

न चानीश्वरो ऽत्र कर्ता युक्तः ॥ (७।१)

यश् चैतत् सृष्ट्यादि कर्तुं शक्नोति सो ऽवश्यं तद्विषयज्ञः चिकीर्षितकार्यविषयाणां ज्ञानविशेषाणाम् अंशेनापि वैकल्ये तत्तत्कार्यानिष्पत्तेः ॥ (८।१)

अतश् च सर्वकर्त्रा सर्वज्ञेन तेन च स्वभावसिद्धेन जगतः कर्त्रा भवितव्यम् ॥ (९।१)

अर्वाग् इति आदिमत्त्वेन सिद्धे तस्मिन्न् अभ्युपगम्यमाने यदि कारणात् कुतश्चित् तस्यासाव् अनुग्रहस् तस्यापि कारणं तत्कारणस्यापि कारणान्तरं मृग्यम् इत्य् अनवस्था ॥ (१०।१)

अथास्य विनैव कारणं स्वत एव तथाविधम् ऐश्वर्यं तद् अकस्माज् जातं तर्ह्य् एष निर्हेतुको मोक्षो ऽन्यान् अपेक्षणात् सर्वस्यैव स्यात् तस्यापि वा न स्यात् ॥ (११।१)

यद् आहुः । (१२।१)

नित्यं सत्त्वम् असत्त्वं वा हेतोर् अन्यान् अपेक्षणात् । (१२।२)

अपेक्षातो हि भावानां कादाचित्कत्वसंभवः इति ॥ (१२।३)

तस्मात् स्वभावसिद्धनित्यनिरतिशयनिर्मलसर्वार्थदृक्क्रियः पतिपदार्थः पूर्वम् उद्दिष्टो ऽनेन लक्षितः परीक्ष्यते पुरस्तात् ॥ (१३।०)

इदानीं पशुपदार्थं लक्षयितुम् आह ॥ (१४।०)