MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 6, 1.2

119 of 257 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

अथेदानीं पाश्चात्यपटलान्तसूचिताभिधानस्यात्मनो लक्षणमुच्यत इति पाटलिकप्राकरणिकौ सम्बन्धौ ज्ञेयौ ॥ (१।०)

athedānīṃ pāścātyapaṭalāntasūcitābhidhānasyātmano lakṣaṇamucyata iti pāṭalikaprākaraṇikau sambandhau jñeyau ||

सौत्रादयस्तु प्राग्वदुन्नेयाः प्रतिपटलमुच्यमाना अतिपौनरुक्त्यमावहन्ति ॥ (२।०)

sautrādayastu prāgvadunneyāḥ pratipaṭalamucyamānā atipaunaruktyamāvahanti ||

विश्वस्य जगतो निमित्तं प्रवर्तनहेतुरात्मा तद्भोगसाधनाय तनुकरणभुवनादीनामुत्पत्तेः ॥ (३।०)

viśvasya jagato nimittaṃ pravartanaheturātmā tadbhogasādhanāya tanukaraṇabhuvanādīnāmutpatteḥ ||

तस्यात्मनो लक्षणमीश्वरोक्त्यनन्तरम् अवसरप्राप्तं कथ्यते ॥ (४।०)

tasyātmano lakṣaṇamīśvaroktyanantaram avasaraprāptaṃ kathyate ||

तच् च यद्यपि । (५।१)

tac ca yadyapi |

तेन स्वभावसिद्धेन भवितव्यं जगत्कृता ॥ (५।२)

tena svabhāvasiddhena bhavitavyaṃ jagatkṛtā ||

इत्यत्र ईश्वरसिद्ध्यनुषङ्गेण ॥ (६।०)

ityatra īśvarasiddhyanuṣaṅgeṇa ||

चैतन्यं दृक्क्रियारूपं तदस्त्यात्मनि सर्वदा । (७।१)

caitanyaṃ dṛkkriyārūpaṃ tadastyātmani sarvadā |

सर्वतश्च यतो मुक्तौ श्रूयते सर्वतोमुखम् ॥ (७।२)

sarvataśca yato muktau śrūyate sarvatomukham ||

इत्यादिनोक्तप्रायं कथितकल्पं तथाप्युद्देशः सोपपत्तिकतत्स्वरूपसंक्षेप उच्यते ॥ (८।०)

ityādinoktaprāyaṃ kathitakalpaṃ tathāpyuddeśaḥ sopapattikatatsvarūpasaṃkṣepa ucyate ||