MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 10, 25.2
Select a line for its word-by-word analysis.
ते धर्मादय उपादानम् उत्पत्तिहेतुर् येषां ते संसार्यणोः प्रत्यायनात्प्रत्यया इष्टाः ॥ (१।०)
te dharmādaya upādānam utpattihetur yeṣāṃ te saṃsāryaṇoḥ pratyāyanātpratyayā iṣṭāḥ ||
कियन्त इत्याह अष्टौ नवेत्यादि अष्टविधा सिद्धिर्नवविधा तुष्टिर् वक्ष्यमाणलक्षणा ॥ (२।०)
kiyanta ityāha aṣṭau navetyādi aṣṭavidhā siddhirnavavidhā tuṣṭir vakṣyamāṇalakṣaṇā ||
ऊहः शब्दोऽध्ययनं दुःखविघातत्रयं सुहृत्प्राप्तिः । (३।२)
ūhaḥ śabdo'dhyayanaṃ duḥkhavighātatrayaṃ suhṛtprāptiḥ |
आध्यात्मिक्यश् चतस्रः प्रकृत्युपादानकालभाग्याख्याः । (५।२)
ādhyātmikyaś catasraḥ prakṛtyupādānakālabhāgyākhyāḥ |
बाह्या विषयोपरमात् पञ्च च नव तुष्टयो ऽभिहिताः ॥ (५।३)
bāhyā viṣayoparamāt pañca ca nava tuṣṭayo 'bhihitāḥ ||
चतुर्गुणाः सप्त अष्टाविंशतिसंख्या भवन्ति तावत्संख्यसंख्याता शक्तिः ॥ (७।०)
caturguṇāḥ sapta aṣṭāviṃśatisaṃkhyā bhavanti tāvatsaṃkhyasaṃkhyātā śaktiḥ ||
कर्मेन्द्रियबुद्धीन्द्रियमनसां विघाता एकादश । (८।१)
karmendriyabuddhīndriyamanasāṃ vighātā ekādaśa |
बाधिर्यम् आन्ध्यम् अघ्रत्वं मूकता जडता च या । (८।२)
bādhiryam āndhyam aghratvaṃ mūkatā jaḍatā ca yā |
उन्मादकौष्ठ्यकौण्यानि क्लैब्योदावर्तपङ्गुताः ॥ (८।३)
unmādakauṣṭhyakauṇyāni klaibyodāvartapaṅgutāḥ ||
बुद्धिवधाश्च प्रागुक्तानां तुष्टिसिद्धीनां विपर्ययाः सप्तदशेत्यष्टाविंशतिः ॥ (१०।०)
buddhivadhāśca prāguktānāṃ tuṣṭisiddhīnāṃ viparyayāḥ saptadaśetyaṣṭāviṃśatiḥ ||
एकादशेन्द्रियवधाः सह बुद्धिवधैर् अशक्तिर् उद्दिष्टा । (११।२)
ekādaśendriyavadhāḥ saha buddhivadhair aśaktir uddiṣṭā |
सप्तदश वधा बुद्धेर्विपर्ययात् तुष्टिसिद्धीनाम् ॥ (११।३)
saptadaśa vadhā buddherviparyayāt tuṣṭisiddhīnām ||
पञ्च च विख्याता इति विपर्ययभेदास् तमोमोहमहामोहतामिस्रान्धतामिस्राख्याः ॥ (१३।०)
pañca ca vikhyātā iti viparyayabhedās tamomohamahāmohatāmisrāndhatāmisrākhyāḥ ||
एते पञ्च सिद्धयो ऽष्टौ तुष्टयो नव अशक्तयो ऽष्टाविंशतिर् इत्येवं वर्गशः वर्गक्रमेण पञ्चाशत् प्रत्ययाः ॥ (१४।०)
ete pañca siddhayo 'ṣṭau tuṣṭayo nava aśaktayo 'ṣṭāviṃśatir ityevaṃ vargaśaḥ vargakrameṇa pañcāśat pratyayāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.