मृगेन्द्रटीकाMṛgendraṭīkā

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 10, 25.2

206 of 257 · 23 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

ते धर्मादय उपादानम् उत्पत्तिहेतुर् येषां ते संसार्यणोः प्रत्यायनात्प्रत्यया इष्टाः ॥ (१।०)

te dharmādaya upādānam utpattihetur yeṣāṃ te saṃsāryaṇoḥ pratyāyanātpratyayā iṣṭāḥ ||

2.0२.०

कियन्त इत्याह अष्टौ नवेत्यादि अष्टविधा सिद्धिर्नवविधा तुष्टिर् वक्ष्यमाणलक्षणा ॥ (२।०)

kiyanta ityāha aṣṭau navetyādi aṣṭavidhā siddhirnavavidhā tuṣṭir vakṣyamāṇalakṣaṇā ||

3.1३.१

उक्तं च सांख्यैः । (३।१)

uktaṃ ca sāṃkhyaiḥ |

3.2३.२

ऊहः शब्दोऽध्ययनं दुःखविघातत्रयं सुहृत्प्राप्तिः । (३।२)

ūhaḥ śabdo'dhyayanaṃ duḥkhavighātatrayaṃ suhṛtprāptiḥ |

3.3३.३

दानं च सिद्धयोऽष्टौ ॥ (३।३)

dānaṃ ca siddhayo'ṣṭau ||

4.0४.०

इति ॥ (४।०)

iti ||

5.1५.१

तथा । (५।१)

tathā |

5.2५.२

आध्यात्मिक्यश् चतस्रः प्रकृत्युपादानकालभाग्याख्याः । (५।२)

ādhyātmikyaś catasraḥ prakṛtyupādānakālabhāgyākhyāḥ |

5.3५.३

बाह्या विषयोपरमात् पञ्च च नव तुष्टयो ऽभिहिताः ॥ (५।३)

bāhyā viṣayoparamāt pañca ca nava tuṣṭayo 'bhihitāḥ ||

6.0६.०

इति ॥ (६।०)

iti ||

7.0७.०

चतुर्गुणाः सप्त अष्टाविंशतिसंख्या भवन्ति तावत्संख्यसंख्याता शक्तिः ॥ (७।०)

caturguṇāḥ sapta aṣṭāviṃśatisaṃkhyā bhavanti tāvatsaṃkhyasaṃkhyātā śaktiḥ ||

8.1८.१

कर्मेन्द्रियबुद्धीन्द्रियमनसां विघाता एकादश । (८।१)

karmendriyabuddhīndriyamanasāṃ vighātā ekādaśa |

8.2८.२

बाधिर्यम् आन्ध्यम् अघ्रत्वं मूकता जडता च या । (८।२)

bādhiryam āndhyam aghratvaṃ mūkatā jaḍatā ca yā |

8.3८.३

उन्मादकौष्ठ्यकौण्यानि क्लैब्योदावर्तपङ्गुताः ॥ (८।३)

unmādakauṣṭhyakauṇyāni klaibyodāvartapaṅgutāḥ ||

9.0९.०

इति ॥ (९।०)

iti ||

10.0१०.०

बुद्धिवधाश्च प्रागुक्तानां तुष्टिसिद्धीनां विपर्ययाः सप्तदशेत्यष्टाविंशतिः ॥ (१०।०)

buddhivadhāśca prāguktānāṃ tuṣṭisiddhīnāṃ viparyayāḥ saptadaśetyaṣṭāviṃśatiḥ ||

11.1११.१

तथा चाहुः कापिलाः । (११।१)

tathā cāhuḥ kāpilāḥ |

11.2११.२

एकादशेन्द्रियवधाः सह बुद्धिवधैर् अशक्तिर् उद्दिष्टा । (११।२)

ekādaśendriyavadhāḥ saha buddhivadhair aśaktir uddiṣṭā |

11.3११.३

सप्तदश वधा बुद्धेर्विपर्ययात् तुष्टिसिद्धीनाम् ॥ (११।३)

saptadaśa vadhā buddherviparyayāt tuṣṭisiddhīnām ||

12.0१२.०

इति ॥ (१२।०)

iti ||

13.0१३.०

पञ्च च विख्याता इति विपर्ययभेदास् तमोमोहमहामोहतामिस्रान्धतामिस्राख्याः ॥ (१३।०)

pañca ca vikhyātā iti viparyayabhedās tamomohamahāmohatāmisrāndhatāmisrākhyāḥ ||

14.0१४.०

एते पञ्च सिद्धयो ऽष्टौ तुष्टयो नव अशक्तयो ऽष्टाविंशतिर् इत्येवं वर्गशः वर्गक्रमेण पञ्चाशत् प्रत्ययाः ॥ (१४।०)

ete pañca siddhayo 'ṣṭau tuṣṭayo nava aśaktayo 'ṣṭāviṃśatir ityevaṃ vargaśaḥ vargakrameṇa pañcāśat pratyayāḥ ||

15.0१५.०

ये चैवं संख्यातः प्रतिपादिताः ॥ (१५।०)

ye caivaṃ saṃkhyātaḥ pratipāditāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 10, 25.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit