MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 11, 17.1
Select a line for its word-by-word analysis.
केवलस्य कर्मणो नियतिसिद्धावेव दूषणं दर्शितम् ॥ (१।०)
kevalasya karmaṇo niyatisiddhāveva dūṣaṇaṃ darśitam ||
भोगोऽर्थः सर्वतत्त्वानां सोऽपि कर्मनिबन्धनः । (२।२)
bhogo'rthaḥ sarvatattvānāṃ so'pi karmanibandhanaḥ |
तस्मात् तनुकरणभोगादिवैचित्र्यमात्र एव चरितार्थत्वात् कार्यान्तरे प्रमाणाभावाच्च न कर्मणो रागकार्यसंपादकत्वम् अपि तु उक्तप्रयोजनः कलाजन्यो रागः सिद्धः ॥ (५।०)
tasmāt tanukaraṇabhogādivaicitryamātra eva caritārthatvāt kāryāntare pramāṇābhāvācca na karmaṇo rāgakāryasaṃpādakatvam api tu uktaprayojanaḥ kalājanyo rāgaḥ siddhaḥ ||
नच रागवद्द्वेषस्यापि तत्त्वान्तरत्वं द्वेषादीनां रागजनितप्रवृत्तिविशेषात्मकत्वात् ॥ (६।०)
naca rāgavaddveṣasyāpi tattvāntaratvaṃ dveṣādīnāṃ rāgajanitapravṛttiviśeṣātmakatvāt ||
कस्मिंश्चिदभिलषणीये वस्तुनि किल व्याहन्यमानेऽस्य द्वेषादयः संजायन्ते ॥ (७।०)
kasmiṃścidabhilaṣaṇīye vastuni kila vyāhanyamāne'sya dveṣādayaḥ saṃjāyante ||
नन्वितरेतरोपमर्देन रागद्वेषयोर्यतोऽवस्थितिस्तस्मादेकस्मिन्पुंसि सहानवस्थानदोषः प्राप्नोतीत्याह ॥ (८।०)
nanvitaretaropamardena rāgadveṣayoryato'vasthitistasmādekasminpuṃsi sahānavasthānadoṣaḥ prāpnotītyāha ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.