मृगेन्द्रटीकाMṛgendraṭīkā

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 10, 10.2

190 of 257 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

तेन विद्याख्येन तत्त्वेन प्रकाशकत्वात् ज्ञानशक्त्यभिव्यञ्जकेन सर्वैर् बुद्धीन्द्रियैः कर्मेन्द्रियैर् यथास्वं निर्वर्त्यं परं कर्तृविषयात् कार्यात्मकविषयाद् अन्यत् ज्ञेयाख्यं यद्वा परम् इति अव्यवहितं विषयं प्रतिबिम्बितबाह्यविषयत्वेन संनिकृष्टं बुद्धितत्त्वम् अवैति जानाति ॥ (१।०)

tena vidyākhyena tattvena prakāśakatvāt jñānaśaktyabhivyañjakena sarvair buddhīndriyaiḥ karmendriyair yathāsvaṃ nirvartyaṃ paraṃ kartṛviṣayāt kāryātmakaviṣayād anyat jñeyākhyaṃ yadvā param iti avyavahitaṃ viṣayaṃ pratibimbitabāhyaviṣayatvena saṃnikṛṣṭaṃ buddhitattvam avaiti jānāti ||

2.0२.०

विद्याख्येन करणेन किल प्रतिबिम्बितस्रक्चन्दनादिबाह्यविषया भोग्यरूपा बुद्धिर् गृह्यते ॥ (२।०)

vidyākhyena karaṇena kila pratibimbitasrakcandanādibāhyaviṣayā bhogyarūpā buddhir gṛhyate ||

3.1३.१

यदाह खेटकनन्दनः । (३।१)

yadāha kheṭakanandanaḥ |

3.2३.२

बुद्धिर् विषयाकारा सुखादिरूपा समासतो भोग्या ॥ (३।२)

buddhir viṣayākārā sukhādirūpā samāsato bhogyā ||

4.0४.०

इति ॥ (४।०)

iti ||

5.1५.१

तथा । (५।१)

tathā |

5.2५.२

रविवत्प्रकाशरूपो यदि नाम महांस्तथापि कर्मत्वात् । (५।२)

ravivatprakāśarūpo yadi nāma mahāṃstathāpi karmatvāt |

5.3५.३

करणान्तरसापेक्षः शक्तो ग्राहयितुम् आत्मानम् ॥ (५।३)

karaṇāntarasāpekṣaḥ śakto grāhayitum ātmānam ||

6.0६.०

इति ॥ (६।०)

iti ||

7.0७.०

रागतत्त्वाभिव्यक्तिम् आह ॥ (७।०)

rāgatattvābhivyaktim āha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 10, 10.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit