मृगेन्द्रटीकाMṛgendraṭīkā

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 10, 23.2

204 of 257 · 5 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

वक्ष्यमाणलक्षणा धर्मादयो भावास्तथा विपर्ययाशक्त्यादयः प्रत्ययाः त एव लिङ्गं सत्तागमकं यस्य तत् अभिधास्यमानैर् अर्थैर् विषयैः संस्कृतम् उपरक्तं बुद्धितत्त्वं परं प्रकृष्टम् अव्यवहितम् आत्मनो भोग्यं विषयाणां भोग्यत्वे ऽपि तत्प्रतिबिम्बितत्वेनासंनिकृष्टत्वाद् अपकृष्टत्वं यतः ॥ (१।०)

vakṣyamāṇalakṣaṇā dharmādayo bhāvāstathā viparyayāśaktyādayaḥ pratyayāḥ ta eva liṅgaṃ sattāgamakaṃ yasya tat abhidhāsyamānair arthair viṣayaiḥ saṃskṛtam uparaktaṃ buddhitattvaṃ paraṃ prakṛṣṭam avyavahitam ātmano bhogyaṃ viṣayāṇāṃ bhogyatve 'pi tatpratibimbitatvenāsaṃnikṛṣṭatvād apakṛṣṭatvaṃ yataḥ ||

2.1२.१

उक्तं च तत्रभवत्सद्योज्योतिःपादैः । (२।१)

uktaṃ ca tatrabhavatsadyojyotiḥpādaiḥ |

2.2२.२

बुद्धिर्विषयाकारा सुखादिरूपा समासतो भोग्या । (२।२)

buddhirviṣayākārā sukhādirūpā samāsato bhogyā |

2.3२.३

इति ॥ (२।३)

iti ||

3.0३.०

भावान् वक्तुम् आह ॥ (३।०)

bhāvān vaktum āha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 10, 23.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit