मृगेन्द्रटीकाMṛgendraṭīkā

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 12, 9.2

250 of 257 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

आत्मनो भोक्तुरिन्द्रियैर् भोगसाधनैरर्थैश्च शब्दादिभिर्भोग्यैः संनिकर्षे सत्यपि सर्वेषां देवानामिन्द्रियाणां यस्मान्न प्रवृत्तिः अपितु कस्यचिदेव अतो यत्तदिन्द्रियं प्रवृत्तं तस्य प्रवृत्तौ कारकमस्तीति युक्तितोऽनुमानादवसीयते ॥ (१।०)

ātmano bhokturindriyair bhogasādhanairarthaiśca śabdādibhirbhogyaiḥ saṃnikarṣe satyapi sarveṣāṃ devānāmindriyāṇāṃ yasmānna pravṛttiḥ apitu kasyacideva ato yattadindriyaṃ pravṛttaṃ tasya pravṛttau kārakamastīti yuktito'numānādavasīyate ||

2.1२.१

यदाहुः । (२।१)

yadāhuḥ |

2.2२.२

युगपज् ज्ञानानुत्पत्तिर् मनसो लिङ्गम् । (२।२)

yugapaj jñānānutpattir manaso liṅgam |

2.3२.३

इति ॥ (२।३)

iti ||

3.0३.०

सर्वदैवेति पाठे इन्द्रियार्थसंनिकर्षे सत्यपि कदाचिदेवेन्द्रियाणि अर्थग्रहे प्रवर्तन्ते न सर्वदा ॥ (३।०)

sarvadaiveti pāṭhe indriyārthasaṃnikarṣe satyapi kadācidevendriyāṇi arthagrahe pravartante na sarvadā ||

4.0४.०

ततो नूनमेषां प्रवर्तकं किमप्यस्ति ॥ (४।०)

tato nūnameṣāṃ pravartakaṃ kimapyasti ||

5.0५.०

यद्विना न प्रवर्तन्ते इति व्याख्येयम् ॥ (५।०)

yadvinā na pravartante iti vyākhyeyam ||

6.0६.०

अपिः समुच्चये ॥ (६।०)

apiḥ samuccaye ||

7.0७.०

न परमागमो मनःसत्तावेदकः यावद्युक्तिरपीत्यर्थः ॥ (७।०)

na paramāgamo manaḥsattāvedakaḥ yāvadyuktirapītyarthaḥ ||

8.0८.०

एवंच सति ॥ (८।०)

evaṃca sati ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 12, 9.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit