मृगेन्द्रटीकाMṛgendraṭīkā

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 7, 8.2

141 of 257 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

तदावरणं चतुर्दशविधस्यापि भूतसर्गस्यैकम् एव ॥ (१।०)

tadāvaraṇaṃ caturdaśavidhasyāpi bhūtasargasyaikam eva ||

2.0२.०

कस्माद् इत्यत्रैव विशेषणद्वारेण हेतुमाह अनादीति यस्माद् वक्ष्यमाणयोपपत्त्या तत् सर्वभूतानाम् अनादि न मायीयबन्धनवद् आगन्तुकम् अत एवैकम् ॥ (२।०)

kasmād ityatraiva viśeṣaṇadvāreṇa hetumāha anādīti yasmād vakṣyamāṇayopapattyā tat sarvabhūtānām anādi na māyīyabandhanavad āgantukam ata evaikam ||

3.0३.०

अनेकत्वे हि तस्याचेतनत्वात् कारणान्तरपूर्वकत्वेनानादित्वानुपपत्तिः ॥ (३।०)

anekatve hi tasyācetanatvāt kāraṇāntarapūrvakatvenānāditvānupapattiḥ ||

4.1४.१

न च कारणान्तरपूर्वकत्वेऽपि कलादिवत् पारम्पर्येण बन्धकत्वाद् अनादित्वं भविष्यतीति वाच्यं यथोक्तं श्रीमत्किरणे । (४।१)

na ca kāraṇāntarapūrvakatve'pi kalādivat pāramparyeṇa bandhakatvād anāditvaṃ bhaviṣyatīti vācyaṃ yathoktaṃ śrīmatkiraṇe |

4.2४.२

यथानादिर् मलस् तस्य कर्माप्येवम् अनादिकम् । (४।२)

yathānādir malas tasya karmāpyevam anādikam |

4.3४.३

यद्यनादि न संसिद्धं वैचित्र्यं केन हेतुना ॥ (४।३)

yadyanādi na saṃsiddhaṃ vaicitryaṃ kena hetunā ||

5.0५.०

तस्मादनादिकं कर्म मायाप्येवं भवेत्तथा ॥ (५।०)

tasmādanādikaṃ karma māyāpyevaṃ bhavettathā ||

6.0६.०

इति तद्विरहिणः शिवस्येव पुनर्बन्धासंभवात् ॥ (६।०)

iti tadvirahiṇaḥ śivasyeva punarbandhāsaṃbhavāt ||

7.0७.०

तत्सद्भावे वा न मलरहितत्वमिति वक्ष्यामः ॥ (७।०)

tatsadbhāve vā na malarahitatvamiti vakṣyāmaḥ ||

8.0८.०

निबिडं घनमभेद्यमित्यर्थः ॥ (८।०)

nibiḍaṃ ghanamabhedyamityarthaḥ ||

9.0९.०

व्यापकानाम् आत्मनाम् आवारकत्वात् महत् ॥ (९।०)

vyāpakānām ātmanām āvārakatvāt mahat ||

10.0१०.०

प्रत्यात्मस्थेन स्वस्वपरिणामकालापसारिणा शक्तिव्रातेन युक्तम् ॥ (१०।०)

pratyātmasthena svasvapariṇāmakālāpasāriṇā śaktivrātena yuktam ||

11.1११.१

तथा चोक्तं तत्त्वत्रयनिर्णये । (११।१)

tathā coktaṃ tattvatrayanirṇaye |

11.2११.२

मलशक्तयो विभिन्नाः प्रत्यात्मं चैव तद्गुणावरिकाः । (११।२)

malaśaktayo vibhinnāḥ pratyātmaṃ caiva tadguṇāvarikāḥ |

11.3११.३

इति ॥ (११।३)

iti ||

12.0१२.०

तच् चाञ्जनम् ॥ (१२।०)

tac cāñjanam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MṛgṬīkā zu MṛgT, Vidyāpāda, 7, 8.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit