GarPur, 1, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
तत्रादौ कर्मकाण्डाख्यः पूर्वखण्डः प्रारभ्यते । (१।४)
tatrādau karmakāṇḍākhyaḥ pūrvakhaṇḍaḥ prārabhyate |
ॐ अजमजरमनन्तं ज्ञानरूपं महान्तं शिवममलमनादिं भूतदेहादिहीनम् । (१।७)
oṃ ajamajaramanantaṃ jñānarūpaṃ mahāntaṃ śivamamalamanādiṃ bhūtadehādihīnam |
सकलकरणहीनं सर्वभूतस्थितं तं हरिम् अमलम् अमायं सर्वगं वन्द एकम् ॥ (१।८)
sakalakaraṇahīnaṃ sarvabhūtasthitaṃ taṃ harim amalam amāyaṃ sarvagaṃ vanda ekam ||
नमस्यामि हरिं रुद्रं ब्रह्माणं च गणाधिपम् । (२।१)
namasyāmi hariṃ rudraṃ brahmāṇaṃ ca gaṇādhipam |
सूतं पौराणिकं शान्तं सर्वशास्त्रविशारदम् । (३।१)
sūtaṃ paurāṇikaṃ śāntaṃ sarvaśāstraviśāradam |
विष्णुभक्तं महात्मानं नैमिषारण्यम् आगतम् ॥ (३।२)
viṣṇubhaktaṃ mahātmānaṃ naimiṣāraṇyam āgatam ||
ध्यायन्तं विष्णुमनघं तमभ्यर्च्यास्तुवन्कविम् ॥ (४।२)
dhyāyantaṃ viṣṇumanaghaṃ tamabhyarcyāstuvankavim ||
सूत जानासि सर्वं त्वं पृच्छामस्त्वामतो वयम् । (६।२)
sūta jānāsi sarvaṃ tvaṃ pṛcchāmastvāmato vayam |
को ध्येयः को जगत्स्रष्टा जगत् पाति च हन्ति कः । (७।१)
ko dhyeyaḥ ko jagatsraṣṭā jagat pāti ca hanti kaḥ |
कस्मात्प्रवर्तते धर्मो दुष्टहन्ता च कः स्मृतः ॥ (७।२)
kasmātpravartate dharmo duṣṭahantā ca kaḥ smṛtaḥ ||
तस्य देवस्य किं रूपं जगत्सर्गः कथं मतः । (८।१)
tasya devasya kiṃ rūpaṃ jagatsargaḥ kathaṃ mataḥ |
कैर्व्रतैः स तु तुष्टः स्यात्केन योगेन वाप्यते ॥ (८।२)
kairvrataiḥ sa tu tuṣṭaḥ syātkena yogena vāpyate ||
वर्णाश्रमादिधर्माणां कः पाता कः प्रवर्तकः ॥ (९।२)
varṇāśramādidharmāṇāṃ kaḥ pātā kaḥ pravartakaḥ ||
पुराणं गारुडं वक्ष्ये सारं विष्णुकथाश्रयम् । (११।२)
purāṇaṃ gāruḍaṃ vakṣye sāraṃ viṣṇukathāśrayam |
गरुडोक्तं कश्यपाय पुरा व्यासाच्छ्रुतं मया ॥ (११।३)
garuḍoktaṃ kaśyapāya purā vyāsācchrutaṃ mayā ||
परमात्मा परं ब्रह्म जन्माद्यस्य यतो भवेत् ॥ (१२।२)
paramātmā paraṃ brahma janmādyasya yato bhavet ||
हरिः स प्रथमं देवः कौमारं सर्गमास्थितः । (१४।१)
hariḥ sa prathamaṃ devaḥ kaumāraṃ sargamāsthitaḥ |
चचार दुश्चरं ब्रह्मन् ब्रह्मचर्यमखण्डितम् ॥ (१४।२)
cacāra duścaraṃ brahman brahmacaryamakhaṇḍitam ||
उद्धरिष्यन्नुपादत्ते यज्ञेशः सौकरं वपुः ॥ (१५।२)
uddhariṣyannupādatte yajñeśaḥ saukaraṃ vapuḥ ||
तन्त्रं सात्वतमाचष्टे नैष्कर्म्यं कर्मणां यतः ॥ (१६।२)
tantraṃ sātvatamācaṣṭe naiṣkarmyaṃ karmaṇāṃ yataḥ ||
धर्मसंरक्षणार्थाय पूजितः स सुरासुरैः ॥ (१७।२)
dharmasaṃrakṣaṇārthāya pūjitaḥ sa surāsuraiḥ ||
पञ्चमः कपिलो नाम सिद्धेशः कालविप्लुतम् । (१८।१)
pañcamaḥ kapilo nāma siddheśaḥ kālaviplutam |
प्रोवाच सूरये सांख्यं तत्त्वग्रामविनिर्णयम् ॥ (१८।२)
provāca sūraye sāṃkhyaṃ tattvagrāmavinirṇayam ||
षष्ठमत्रेरपत्यत्वं दत्तः प्राप्तो ऽनसूयया । (१९।१)
ṣaṣṭhamatrerapatyatvaṃ dattaḥ prāpto 'nasūyayā |
आन्वीक्षिकीमलर्काय प्रह्लादादिभ्य ऊचिवान् ॥ (१९।२)
ānvīkṣikīmalarkāya prahlādādibhya ūcivān ||
सुत्रामाद्यैः सुरगणैर् यष्ट्वा स्वायम्भुवान्तरे ॥ (२०।२)
sutrāmādyaiḥ suragaṇair yaṣṭvā svāyambhuvāntare ||
अष्टमे मेरुदेव्यां तु नाभेर्जात उरुक्रमः । (२१।१)
aṣṭame merudevyāṃ tu nābherjāta urukramaḥ |
दर्शयन्वर्त्म नारीणां सर्वाश्रमनमस्कृतम् ॥ (२१।२)
darśayanvartma nārīṇāṃ sarvāśramanamaskṛtam ||
दुग्धैर्महौषधैर्विप्रास्तेन संजीविताः प्रजाः ॥ (२२।२)
dugdhairmahauṣadhairviprāstena saṃjīvitāḥ prajāḥ ||
रूपं स जगृहे मात्स्यं चाक्षुषान्तरसंप्लवे । (२३।१)
rūpaṃ sa jagṛhe mātsyaṃ cākṣuṣāntarasaṃplave |
नाव्यारोप्य महीमय्यामपाद् वैवस्वतं मनुम् ॥ (२३।२)
nāvyāropya mahīmayyāmapād vaivasvataṃ manum ||
आप्यायत् सुरान् अन्यान् मोहिन्या मोहयन् स्त्रिया ॥ (२५।२)
āpyāyat surān anyān mohinyā mohayan striyā ||
चतुर्दशं नारसिंहं चैत्य दैत्येन्द्रमूर्जितम् । (२६।१)
caturdaśaṃ nārasiṃhaṃ caitya daityendramūrjitam |
पादत्रयं याचमानः प्रत्यादित्सुस्त्रिविष्टपम् ॥ (२७।२)
pādatrayaṃ yācamānaḥ pratyāditsustriviṣṭapam ||
त्रिः सप्तकृत्वः कुपितो निःक्षत्त्राम् अकरोन्महीम् ॥ (२८।२)
triḥ saptakṛtvaḥ kupito niḥkṣattrām akaronmahīm ||
चक्रे वेदतरोः शाखां दृष्ट्वा पुंसो ऽल्पमेधसः ॥ (२९।२)
cakre vedataroḥ śākhāṃ dṛṣṭvā puṃso 'lpamedhasaḥ ||
समुद्रनिग्रहादीनि चक्रे कार्याण्यतः परम् ॥ (३०।२)
samudranigrahādīni cakre kāryāṇyataḥ param ||
एकोनविंशे विंशतिमे वृष्णिषु प्राप्य जन्मनी । (३१।१)
ekonaviṃśe viṃśatime vṛṣṇiṣu prāpya janmanī |
ततः कलेस्तु सन्ध्यान्ते संमोहाय सुरद्विषाम् । (३२।१)
tataḥ kalestu sandhyānte saṃmohāya suradviṣām |
बुद्धो नाम्ना जिनसुतः कीकटेषु भविष्यति ॥ (३२।२)
buddho nāmnā jinasutaḥ kīkaṭeṣu bhaviṣyati ||
अथ सो ऽष्टमसन्ध्यायां नष्टप्रायेषु राञ्जसु । (३३।१)
atha so 'ṣṭamasandhyāyāṃ naṣṭaprāyeṣu rāñjasu |
भविता विष्णुयशसो नाम्ना कल्की जगत्पतिः ॥ (३३।२)
bhavitā viṣṇuyaśaso nāmnā kalkī jagatpatiḥ ||
अवतारा ह्यसंख्येया हरेः सत्त्वनिधेर्द्विजाः । (३४।१)
avatārā hyasaṃkhyeyā hareḥ sattvanidherdvijāḥ |
मनुवेदविदो ह्याद्याः सर्वे विष्णुकलाः स्मृताः ॥ (३४।२)
manuvedavido hyādyāḥ sarve viṣṇukalāḥ smṛtāḥ ||
तस्मात्सर्गादयो जाताः संपूज्याश्च व्रतादिना । (३५।१)
tasmātsargādayo jātāḥ saṃpūjyāśca vratādinā |
पुराणं गारुडं व्यासः पुरासौ मे ऽब्रवीदिदम् ॥ (३५।२)
purāṇaṃ gāruḍaṃ vyāsaḥ purāsau me 'bravīdidam ||
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये कर्मकाण्डे एतत्पुराणप्रवृत्तिहेतुनिरूपणं नाम प्रथमो ऽध्यायः ॥ (३६।१)
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye karmakāṇḍe etatpurāṇapravṛttihetunirūpaṇaṃ nāma prathamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.