हरिरुवाच । (१।१)

सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरस्य च । (१।२)

ज्येष्ठः शान्तभवो नाम शिशिरस्तदन्तरः ॥ (१।३)

सुखोदयस्तथा नन्दः शिवः क्षेमक एव च । (२।१)

ध्रुवश्च सप्तमस्तेषां प्लक्षद्वीपेश्वरा हि ते ॥ (२।२)

गोमेदश्चैव चन्द्रश्च नारदो दुन्दुभिस्तथा । (३।१)

सोमकः सुमनाः शैलो वैभ्राजश्चात्र सप्तमः ॥ (३।२)

अनुतप्ता शिखी चैव विपाशा त्रिदिवा क्रमुः । (४।१)

अमृता सुकृता चैव सप्तैतास्तत्र निम्नगाः ॥ (४।२)

वपुष्माञ्छाल्मलस्येशस्तत्सुता वर्षनामकाः । (५।१)

श्वेतो ऽथ हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा ॥ (५।२)

वैद्युतो मानसश्चैव सप्रभश्चापि सप्तमः । (६।१)

कुमुदश्चोन्नतो द्रोणो महिषो ऽथ बलाहकः ॥ (६।२)

क्रौञ्चः ककुद्मान्ह्येते वै गिरयः सरितस्त्विमाः । (७।१)

योनितोया वितृष्णा च चन्द्रा शुक्ला विमोचनी ॥ (७।२)

विधृतिः सप्तमी तासां स्मृताः पापप्रशान्तिदाः । (८।१)

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्त पुत्राः शृणुष्वतान् ॥ (८।२)

उद्भिदो वेणुमांश्चैव द्वैरथो लम्बनो धृतिः । (९।१)

प्रभाकरो ऽथ कपिलस्तन्नामा वर्षपद्धतिः ॥ (९।२)

विद्रुमो हेमशैलश्च द्युतिमान्पुष्पवांस्तथा । (१०।१)

कुशेशयो हरिश्चैव सप्तमो मन्दराचलः ॥ (१०।२)

धूतपापा शिवा चैव पवित्रा संमतिस्तथा । (११।१)

विद्युदभ्रा मही चान्या सर्वपापहरास्त्विमाः ॥ (११।२)

क्रौञ्चद्वीपे द्युतिमतः पुत्राः सप्त महात्मनः । (१२।१)

कुशलो मन्दगश्चोष्णः पीवरो ऽथो ऽन्धकारकः ॥ (१२।२)

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सप्तैते तत्सुता हर । (१३।१)

क्रौञ्चश्च वामनश्चैव तृतीयश्चान्धकारकः ॥ (१३।२)

दिवावृत्पञ्चमश्चान्यो दुन्दुभिः पुण्डरीकवान् । (१४।१)

गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा ॥ (१४।२)

ख्यातिश्च पुण्डरीका च सप्तैता वर्षनिम्नगाः । (१५।१)

शाकद्वीपेश्वराद्भव्यात्सप्त पुत्राः प्रजज्ञिरे ॥ (१५।२)

जलदश्च कुमारश्च सुकुमारोरुणी बकः । (१६।१)

कुसुमोदः समोदार्किः सप्तमश्च महाद्रुमः ॥ (१६।२)

सुकुमारी कुमारी च नलिनी धेनुका च या । (१७।१)

इक्षुश्च वेणुका चैव गभस्ती सप्तमी तथा ॥ (१७।२)

शबलात्पुष्करेशाच्च महावीरश्च धातकिः । (१८।१)

अभूद्वर्षद्वयं चैव मानसोत्तरपर्वतः ॥ (१८।२)

योजनानां सहस्राणि ऊर्ध्वं पञ्चाशदुच्छ्रितः । (१९।१)

तावच्चैव च विस्तीर्णः सर्वतः परिमण्डलः ॥ (१९।२)

स्वादूदकेनोदधिना पुष्करः परिवेष्टितः । (२०।१)

स्वादूदकस्य पुरतो दृश्यते लोकसंस्थितिः ॥ (२०।२)

द्विगुणा काञ्चनी भूमिः सर्वजन्तुविवर्जिता । (२१।१)

लोकालोकस्ततः शैलो योजनायुताविस्तृतः । (२१।२)

तमसा पर्वतो व्याप्तस्तमो ऽप्यण्डकटाहतः ॥ (२१।३)

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशवर्णनं नाम षट्पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ॥ (२२।१)