धन्वन्तरिरुवाच । (१।१)

क्रिमयश्च द्विधा प्रोक्ता बाह्याभ्यन्तरभेदतः । (१।२)

बहिर्मलकफासृग्विड्जन्मभेदाच् चतुर्विधाः ॥ (१।३)

नामतो विंशतिविधा बाह्यास्तत्र मलोद्भवाः । (२।१)

तिलप्रमाणसंस्थानवर्णाः केशाम्बराश्रयाः ॥ (२।२)

बहुपादाश्च सूक्ष्माश्च यूका लिक्षाश्च नामतः । (३।१)

द्विधा ते कोष्ठपिडिकाः कण्डूगण्डान्प्रकुर्वते ॥ (३।२)

कुष्ठैकहेतवो ऽन्तर्जाः श्लेष्मजा बाह्यसम्भवाः । (४।१)

मधुरान्नगुडक्षीरदधिमत्स्यनवौदनैः ॥ (४।२)

कफादामाशये जाता वृद्धाः सर्पन्ति सर्वतः । (५।१)

पृथुब्रध्ननिभाः केचित्केचिद्गण्डूपदोपमाः ॥ (५।२)

रूढधान्याङ्कुराकारास्तनुदीर्घास्तथाणवः । (६।१)

श्वेतास्ताम्रावभासाश्च नामतः सप्तधा तु ते ॥ (६।२)

अन्त्रादा उदरावेष्टा हृदयादा महागुदाः । (७।१)

च्युरवो दर्भकुसुमाः सुगन्धास्ते च कुर्वते ॥ (७।२)

हृल्लासमास्यश्रवणमविपाकमरोचकम् । (८।१)

मूर्छाछर्दिज्वरानाहकार्श्यक्षवथुपीनसान् ॥ (८।२)

रक्तवाहिशिरास्थानरक्तजा जन्तवो ऽणवः । (९।१)

अपादा वृत्तताम्राश्च सौक्ष्म्यात् केचिद् अदर्शनाः ॥ (९।२)

केशादा रोमविध्वंसा रोमद्वीपा उदुम्बराः । (१०।१)

षट्ते कुष्ठैककर्माणः सहसौरसमातरः ॥ (१०।२)

पक्वाशये पुरीषोत्था जायन्ते ऽथो विसर्पिणः । (११।१)

वृद्धास्ते स्युर्भवेयुश्च ते यदामाशयोन्मुखाः ॥ (११।२)

तदास्योद्गारनिःश्वासविड्गन्धानुविधायिनः । (१२।१)

पृथुवृत्ततनुस्थूलाः श्यावपीतसितासिताः ॥ (१२।२)

ते पञ्चनाम्ना क्रिमयः ककेरुकमकेरुकाः । (१३।१)

सौसुरादाः सशूलाख्या लेलिहा जनयन्ति हि ॥ (१३।२)

विड्भेदशूलविष्टम्भकार्श्यपारुष्यपाण्डुताः । (१४।१)

रोमहर्षाग्निसदनं गुदकण्डूं विमार्गगाः ॥ (१४।२)

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे क्रिमिनिदानं नाम पञ्चषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ (१५।१)