हरिरुवाच । (१।१)

अग्नीध्रश्चाग्निबाहुश्च वपुष्मान् द्युतिमांस्तथा । (१।२)

मेधामेधातिथिर्भव्यः शबलः पुत्र एव च ॥ (१।३)

ज्योतिष्मान्दशमो जातः पुत्रा ह्येते प्रियव्रतात् । (२।१)

मेधाग्निबाहुपुत्रास्तु त्रयो योगपरायणाः ॥ (२।२)

जातिस्मरा महाभागा नैराज्याय ममोदषुः । (३।१)

विभज्य सप्त द्वीपानि सप्तानां प्रददौ नृपः ॥ (३।२)

योजनानां प्रमाणेन पञ्चाशत्कोटिराप्लुता । (४।१)

जलोपरि मही याता नौरिवास्ते सरिज्जले ॥ (४।२)

जम्बूप्लक्षाह्वयौ द्वीपौ शाल्मलश्चापरो हर । (५।१)

कुशः क्रौञ्चस्तथा शाकः पुष्करश्चैव सप्तमः ॥ (५।२)

एते द्वीपाः समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः । (६।१)

लवणेक्षुसुरासर्पिर्दधिदुग्धजलैः समम् ॥ (६।२)

द्वीपात्तु द्विगुणो द्वीपः समुद्रश्च वृषध्वज । (७।१)

जम्बूद्वीपे स्थितो मेरुर्लक्षयोजनविस्तृतः ॥ (७।२)

चतुरशीतिसाहस्रैर् योजनैरस्य चोच्छ्रयः । (८।१)

प्रविष्टः षोडशाधस्ताद् द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः ॥ (८।२)

अधः षोडशसाहस्रः कर्णिकाकारसंस्थितः । (९।१)

हिमवान्हेमकूटश्च निषधश्चास्य दक्षिणे ॥ (९।२)

नीलः श्वेतश्च शृङ्गी च उत्तरे वर्षपर्वताः । (१०।१)

प्लक्षादिषु नरा रुद्र ये वसन्ति सनातनाः ॥ (१०।२)

शङ्कराथ न तेष्वस्ति युगावस्था कथञ्चन । (११।१)

जम्बूद्वीपेश्वरात्पुत्रा ह्यग्नीध्राद् अभवन्नव ॥ (११।२)

नाभिः किंपुरुषश्चैव हरिवर्षमिला वृतः । (१२।१)

रम्यो हिरण्मयाख्यश्च कुरुर्भद्राश्व एव च ॥ (१२।२)

केतुमालो नृपस्तेभ्यस्तत्संज्ञान् खण्डकान्ददौ । (१३।१)

नाभेस्तु मेरुदेव्यां तु पुत्रो ऽभूदृषभो हर ॥ (१३।२)

तत्पुत्रो भरतो नाम शालग्रामे स्थितो व्रती । (१४।१)

सुमतिर्भरतस्याभूत्तत्पुत्रस्तैजसो ऽभवत् ॥ (१४।२)

इन्द्रद्युम्नश्च तत्पुत्रः परमेष्ठी ततः स्मृतः । (१५।१)

प्रतीहारश्चतत्पुत्रः प्रतिहर्ता तदात्मजः ॥ (१५।२)

सुतस्तस्माद् अथै जातः प्रस्तारस्तत्सुतो विभुः । (१६।१)

पृथुश्च तत्सुतो नक्तो नक्तस्यापि गयः स्मृतः ॥ (१६।२)

नरो गयस्य तनयस्तत्पुत्रो ऽभूद् विराडगतः । (१७।१)

ततो धीमान्महातेजा भौवनस्तस्य चात्मजः ॥ (१७।२)

त्वष्टा त्वष्टुश्च विरजा रजस्तस्याप्यभूत्सुतः । (१८।१)

शतजिद्रजसस्तस्य विष्वग्ज्योतिः सुतः स्मृतः ॥ (१८।२)

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे भुवनकोशवर्णनोपयोगिप्रियव्रतवंशनिरूपणं नाम चतुःपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ॥ (१९।१)