GarPur, 1, 81
Select a line for its word-by-word analysis.
सर्वतीर्थानि वक्ष्यामि गङ्गा तीर्थोत्तमोत्तमा । (१।२)
sarvatīrthāni vakṣyāmi gaṅgā tīrthottamottamā |
सर्वत्र सुलभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा ॥ (१।३)
sarvatra sulabhā gaṅgā triṣu sthāneṣu durlabhā ||
प्रयागं परमं तीर्थं मृतानां भुक्तिमुक्तिदम् ॥ (२।२)
prayāgaṃ paramaṃ tīrthaṃ mṛtānāṃ bhuktimuktidam ||
कुरुक्षेत्रं परं तीर्थं दानाद्यैर्भुक्तिमुक्तिदम् । (४।१)
kurukṣetraṃ paraṃ tīrthaṃ dānādyairbhuktimuktidam |
द्वारका च पुरी रम्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिका । (५।१)
dvārakā ca purī ramyā bhuktimuktipradāyikā |
श्वेतद्वीपं पुरी माया नैमिषं पुष्करं परम् । (७।१)
śvetadvīpaṃ purī māyā naimiṣaṃ puṣkaraṃ param |
अयोध्या चार्घ्यतीर्थं तु चित्रकूटं च गोमती ॥ (७।२)
ayodhyā cārghyatīrthaṃ tu citrakūṭaṃ ca gomatī ||
काञ्चीपुरी तुङ्गभद्रा श्रीशैलं सेतुबन्धनम् ॥ (८।२)
kāñcīpurī tuṅgabhadrā śrīśailaṃ setubandhanam ||
रामेश्वरं परं तीर्थं कार्त्तिकेयं तथोत्तमम् । (९।१)
rāmeśvaraṃ paraṃ tīrthaṃ kārttikeyaṃ tathottamam |
भृगुतुङ्गं कामतीर्थं तीर्थं चामरकण्टकम् ॥ (९।२)
bhṛgutuṅgaṃ kāmatīrthaṃ tīrthaṃ cāmarakaṇṭakam ||
उज्जयिन्यां महाकालः कुब्जके श्रीधरो हरिः । (१०।१)
ujjayinyāṃ mahākālaḥ kubjake śrīdharo hariḥ |
कुब्जाम्रकं महातीर्थं कालसर्पिश्च कामदम् ॥ (१०।२)
kubjāmrakaṃ mahātīrthaṃ kālasarpiśca kāmadam ||
एकाम्रं च तथा तीर्थं ब्रह्मेशं देवकोटकम् ॥ (११।२)
ekāmraṃ ca tathā tīrthaṃ brahmeśaṃ devakoṭakam ||
जम्बूसरो महातीर्थं तानि तीर्थानि विद्धि च ॥ (१२।२)
jambūsaro mahātīrthaṃ tāni tīrthāni viddhi ca ||
सूर्यः शिवो गणो देवी हरिर्यत्र च तिष्ठति । (१३।१)
sūryaḥ śivo gaṇo devī hariryatra ca tiṣṭhati |
एतेषु च यथान्येषु स्नानं दानं जपस्तपः ॥ (१३।२)
eteṣu ca yathānyeṣu snānaṃ dānaṃ japastapaḥ ||
पूजा श्राद्धं पिण्डदानं सर्वं भवति चाक्षयम् । (१४।१)
pūjā śrāddhaṃ piṇḍadānaṃ sarvaṃ bhavati cākṣayam |
शालग्रामं सर्वदं स्यात्तीर्थं पशुपतेः परम् ॥ (१४।२)
śālagrāmaṃ sarvadaṃ syāttīrthaṃ paśupateḥ param ||
कोकामुखं च वाराहं भाण्डीरं स्वामिसंज्ञकम् । (१५।१)
kokāmukhaṃ ca vārāhaṃ bhāṇḍīraṃ svāmisaṃjñakam |
कामरूपं महातीर्थं कामाख्या यत्र तिष्ठति । (१६।१)
kāmarūpaṃ mahātīrthaṃ kāmākhyā yatra tiṣṭhati |
पुण्ड्रवर्धनकं तीर्थं कार्तिकेयश्च यत्र च ॥ (१६।२)
puṇḍravardhanakaṃ tīrthaṃ kārtikeyaśca yatra ca ||
विरजस्तु महातीर्थं तीर्थं श्रीपुरुषोत्तमम् । (१७।१)
virajastu mahātīrthaṃ tīrthaṃ śrīpuruṣottamam |
महेन्द्रपर्वतस्तीर्थं कावेरी च नदी परा ॥ (१७।२)
mahendraparvatastīrthaṃ kāverī ca nadī parā ||
विन्ध्यः पापहरं तीर्थं नर्मदाभेद उत्तमः ॥ (१८।२)
vindhyaḥ pāpaharaṃ tīrthaṃ narmadābheda uttamaḥ ||
गोकर्णं परमं तीर्थं तीर्थं माहिष्मती पुरी । (१९।१)
gokarṇaṃ paramaṃ tīrthaṃ tīrthaṃ māhiṣmatī purī |
कालञ्जरं महीतीर्थं शुक्लतीर्थमनुत्तमम् ॥ (१९।२)
kālañjaraṃ mahītīrthaṃ śuklatīrthamanuttamam ||
कृते शौचे मुक्तिदं च शार्ङ्गधारी तदन्तिके । (२०।१)
kṛte śauce muktidaṃ ca śārṅgadhārī tadantike |
विरजं सर्वदं तीर्थं स्वर्णाक्षं तीर्थमुत्तमम् ॥ (२०।२)
virajaṃ sarvadaṃ tīrthaṃ svarṇākṣaṃ tīrthamuttamam ||
नन्दितीर्थं मुक्तिदं च कोटितीर्थफलप्रदम् । (२१।१)
nanditīrthaṃ muktidaṃ ca koṭitīrthaphalapradam |
नासिक्यं च महातीर्थं गोवर्धनमतः परम् ॥ (२१।२)
nāsikyaṃ ca mahātīrthaṃ govardhanamataḥ param ||
तीर्थं बिन्दुसरः पुण्यं विष्णुपादोदकं परम् ॥ (२२।२)
tīrthaṃ bindusaraḥ puṇyaṃ viṣṇupādodakaṃ param ||
ब्रह्मध्यानं परं तीर्थं तीर्थम् इन्द्रियनिग्रहः । (२३।१)
brahmadhyānaṃ paraṃ tīrthaṃ tīrtham indriyanigrahaḥ |
दमस्तीर्थं तु परमं भवशुद्धिः परं तथा ॥ (२३।२)
damastīrthaṃ tu paramaṃ bhavaśuddhiḥ paraṃ tathā ||
यः स्नाति मानसे तीर्थे स याति परमां गतिम् ॥ (२४।२)
yaḥ snāti mānase tīrthe sa yāti paramāṃ gatim ||
तेषां विधीयते तीर्थगमनं तत्फलं च यत् ॥ (२५।२)
teṣāṃ vidhīyate tīrthagamanaṃ tatphalaṃ ca yat ||
सर्वं ब्रह्मेतियो ऽवैति नातीर्थं तस्य किंचन । (२६।१)
sarvaṃ brahmetiyo 'vaiti nātīrthaṃ tasya kiṃcana |
एतेषु स्नानदानानि श्राद्धं पिण्डमथाक्षयम् ॥ (२६।२)
eteṣu snānadānāni śrāddhaṃ piṇḍamathākṣayam ||
सर्वा नद्यः सर्वशैलाः तीर्थं देवादिसेवितम् । (२७।१)
sarvā nadyaḥ sarvaśailāḥ tīrthaṃ devādisevitam |
श्रीरङ्गं च हरेस्तीर्थं तापी श्रेष्ठा महानदी ॥ (२७।२)
śrīraṅgaṃ ca harestīrthaṃ tāpī śreṣṭhā mahānadī ||
सप्तगोदावरं तीर्थं तीर्थं कोणगिरिः परम् । (२८।१)
saptagodāvaraṃ tīrthaṃ tīrthaṃ koṇagiriḥ param |
गङ्गाद्वारे कुशावर्ते विन्ध्यके नीलपर्वते ॥ (२९।२)
gaṅgādvāre kuśāvarte vindhyake nīlaparvate ||
स्नात्वा कनखले तीर्थे स भवेन्न पुनर्भवे । (३०।१)
snātvā kanakhale tīrthe sa bhavenna punarbhave |
एतान्यन्यानि तीर्थानि स्नानाद्यैः सर्वदानि हि ॥ (३०।३)
etānyanyāni tīrthāni snānādyaiḥ sarvadāni hi ||
श्रुत्वाब्रवीद्धरेर्ब्रह्मा व्यासं दक्षादिसंयुतम् । (३१।१)
śrutvābravīddharerbrahmā vyāsaṃ dakṣādisaṃyutam |
एतान्युक्त्वा च तीर्थानि पुनस् तीर्थोत्तमोत्तमम् । (३१।२)
etānyuktvā ca tīrthāni punas tīrthottamottamam |
गयाख्यं प्राह सर्वेषामक्षयं ब्रह्मलोकदम् ॥ (३१।३)
gayākhyaṃ prāha sarveṣāmakṣayaṃ brahmalokadam ||
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे सर्वतीर्थमाहात्म्यं नामैकाशीतितमो ऽध्यायः ॥ (३२।१)
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe sarvatīrthamāhātmyaṃ nāmaikāśītitamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.