याज्ञवल्क्य उवाच । (१।१)

गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे ब्राह्मणस्योपनायनम् । (१।२)

राज्ञाम् एकादशे सैके विशामेके यथाकुलम् ॥ (१।३)

उपनीय कुरुः शिष्यं महाव्याहृतिपूर्वकम् । (२।१)

वेदमध्यापयेदेनं शौचाचारांश्च शिक्षयेत् ॥ (२।२)

दिवा सन्ध्यासु कर्णस्थब्रह्मसूत्र उदङ्मुखः । (३।१)

कुर्यान्मूत्रपुरीषे तु रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः ॥ (३।२)

गृहीतशिश्नश् चोत्थाय मृद्भिरभ्युद्धृतैर्जलैः । (४।१)

गन्धलेपक्षयकरं शौचं कुर्यान्महाव्रतः ॥ (४।२)

अन्तर्जानुः शुचौ देश उपविष्ट उदङ्मुखः । (५।१)

प्राग्वा ब्राह्मेण तीर्थेन द्विजो नित्यमुपस्पृशेत् ॥ (५।२)

कनिष्ठादेशिन्यङ्गुष्ठमूलान्यग्रं करस्य च । (६।१)

प्रजापतिपितृब्रह्मदेवतीर्थान्यनुक्रमात् ॥ (६।२)

त्रिः प्राश्यापो द्विरुन्मृज्य खान्यद्भिः समुपस्पृशेत् । (७।१)

अद्भिस्तु प्रकृतिस्थाभिर् हेनाभिः फेनबुद्बुदैः ॥ (७।२)

हृत्कण्ठतालुगाभिस्तु यथासंख्यं द्विजातयः । (८।१)

शुध्येरन् स्त्री च शूद्रश्च सकृत्स्पृष्टाभिरन्ततः ॥ (८।२)

स्नानमब्दैवतैर्मन्त्रैर्मार्जनं प्राणसंयमः । (९।१)

सूर्यस्य चाप्युपस्थानं गायत्त्र्याः प्रत्ययं जपः ॥ (९।२)

गायत्त्रीं शिरसा सार्धं जपेद्व्याहृतिपूर्विकाम् । (१०।१)

प्रतिप्रणवसंयुक्तां त्रिरयं प्राणसंयमः ॥ (१०।२)

प्राणानायम्य सम्प्रोक्ष्य त्र्यृचेनाब्दैवतेन तु । (११।१)

जपन्नासीत सावित्रीं प्रत्यगातारकोदयात् ॥ (११।२)

सन्ध्यां प्राक् प्रातरेवं हि तिष्ठेद् आ सूर्यदर्शनात् । (१२।१)

अग्निकार्यं ततः कुर्यात्सन्ध्ययोरुभयोरपि ॥ (१२।२)

ततो ऽभिवादयेद् वृद्धान् असावहमिति ब्रुवन् । (१३।१)

गुरुं चैवाप्युपासीत स्वाध्यायार्थं समाहितः ॥ (१३।२)

साहूतश्चाप्यधीयीत सर्वं चास्मै निवेदयेत् । (१४।१)

हितं तस्याचरेन्नित्यं मनोवाक्कायकर्मभिः ॥ (१४।२)

दण्डाजिनोपवीतानि मेखलां चैव धारयेत् । (१५।१)

ब्राह्मणेषु चरेद्भैक्षमनिन्द्येष्वात्मवृत्तये ॥ (१५।२)

आदिमध्यावसानेषु भवेच्छन्दोपलक्षिता । (१६।१)

ब्राह्मणक्षत्त्रियविशां भैक्षचर्या यथाक्रमम् ॥ (१६।२)

कृताग्निकार्यो भुञ्जीत विनीतो गुर्वनुज्ञया । (१७।१)

आपोशानक्रियापूर्वं सत्कृत्यान्नमकुत्सयन् ॥ (१७।२)

ब्रह्मचार्यास्थितो नैकमन्नमद्यादनापदि । (१८।१)

ब्राह्मणः कामम् अश्नीयाच्छ्राद्धे व्रतम् अपीडयन् ॥ (१८।२)

मधु मांसं तथा स्विन्नमित्यादि परिवर्जयेत् । (१९।१)

स गुरुर्यः क्रियाः कृत्वा वेदमस्मै प्रयच्छति ॥ (१९।२)

उपनीय ददात्येनामाचार्यः स प्रकीर्तितः । (२०।१)

एकदेशमुपाध्याय ऋत्विग्यज्ञकृदुच्यते ॥ (२०।२)

एते मान्या यथापूर्वमेभ्यो माता गरीयसी । (२१।१)

प्रतिवेदं ब्रह्मचर्यं द्वादशाब्दानि पञ्च वा ॥ (२१।२)

ग्रहणान्तिकमित्येके केशान्तश्चैव षोडशे । (२२।१)

आषोडशाद्वाविंशाच्चाचतुर्विंशाच्च वत्सरात् ॥ (२२।२)

ब्रह्मक्षत्रविशां काल औपनायनिकः परः । (२३।१)

अत ऊर्ध्वं पतन्त्येते सर्वधर्मविवर्जिताः ॥ (२३।२)

सावित्रीपतिता व्रात्या व्रात्यस्तोमादृते क्रतोः । (२४।१)

मातुर्यदग्रे जायन्ते द्वितीयं मौञ्जबन्धनम् ॥ (२४।२)

ब्राह्मणक्षत्त्रियविशस् तस्मादेते द्विजातयः । (२५।१)

यज्ञानां तपसां चैव शुभानां चैव कर्मणाम् ॥ (२५।२)

वेद एव द्विजातीनां निःश्रेयसकरः परः । (२६।१)

मधुना पयसा चैव स देवांस्तर्पयेद्द्विजः ॥ (२६।२)

पितॄन्मधुघृताभ्यां च ऋचो ऽधीते हि सो ऽन्वहम् । (२७।१)

यजुः साम पठेत्तद्वदथर्वाङ्गिरसं द्विजः ॥ (२७।२)

संतर्पयेत् पितॄन् देवान्सो ऽन्वहं हि घृतामृतैः । (२८।१)

वाकोवाक्यं पुराणं च नाराशंसीश्च गाथिकाः ॥ (२८।२)

इतिहासांस्तथा विद्या यो ऽधीते शक्तितो ऽन्वहम् । (२९।१)

संतर्पयेत् पितॄन् देवान् मांसक्षीरौदनादिभिः ॥ (२९।२)

ते तृप्तास्तर्पयन्त्येनं सर्वकामफलैः शुभैः । (३०।१)

यं यं क्रतुम् अधीते ऽसौ तस्यस्याप्नुयात् फलम् ॥ (३०।२)

भूमिदानस्य तपसः स्वाध्यायफलभाग्द्विजः । (३१।१)

नैष्ठिको ब्रह्मचारी तु वसेदाचार्यसन्निधौ ॥ (३१।२)

तदभावे ऽस्य तनये पत्न्यां वैश्वानरे ऽपि वा । (३२।१)

अनेन विधिना देहे साधयेद्विजितेन्द्रियः । (३२।२)

ब्रह्मलोकमवाप्नोति न चेह जायते पुनः ॥ (३२।३)

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तवर्णधर्मनिरूपणं नाम चतुर्नवतितमो ऽध्यायः ॥ (३३।१)