महेश्वर उवाच । (१।१)

याज्ञवल्क्येन यत्पूर्वं धर्मं प्रोक्तं कयं हरे । (१।२)

तन्मे कथय केशिघ्न यथातत्त्वेन माधव ॥ (१।३)

हरिरुवाच । (२।१)

याज्ञवल्क्यं नमस्कृत्य मिथिलायां समास्थितम् । (२।२)

अपृच्छन् ऋषयो गत्वा वर्णधर्माद्यशेषतः । (२।३)

तेभ्यः स कथयामास विष्णुं ध्यात्वा जितेन्द्रियः ॥ (२।४)

याज्ञवल्क्य उवाच । (३।१)

यस्मिन्देशे मृगः कृष्णस्तस्मिन्धर्मान्निबोधत । (३।२)

पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्त्राङ्गमिश्रिताः ॥ (३।३)

वेदाः स्थानानि विद्यानां धर्मस्य च चतुर्दश । (४।१)

वक्तारो धर्मशास्त्राणां मनुर्विष्णुर्यमो ऽङ्गिराः ॥ (४।२)

वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः । (५।१)

आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्यायनबृहस्पती ॥ (५।२)

गौतमः शङ्खलिखितो हारीतो ऽत्रिरहं तथा । (६।१)

एते विष्णुं समाराध्य जाता धर्मोपदेशकाः ॥ (६।२)

देशकाल उपायेन द्रव्यं श्रद्धासमन्वितम् । (७।१)

पात्रे प्रदीयते यत्तत्सकलं धर्मलक्षणम् ॥ (७।२)

इज्याचारो दमो ऽहिंसा दानं स्वाध्यायकर्म च । (८।१)

अयं च परमो धर्मो यद्योगेनात्मदर्शनम् ॥ (८।२)

चत्वारो वेदधर्मज्ञाः पर्षत्त्रैविद्यमेव वा । (९।१)

सा ब्रूते यत्स्वधर्मः स्यादेको वाध्यात्मवित्तमः ॥ (९।२)

ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा वर्णास्त्वाद्यास्त्रयो द्विजाः । (१०।१)

निषेकाद्याः श्मशानान्तास् तेषां वै मन्त्रतः क्रियाः ॥ (१०।२)

गर्भाधानमृतौ पुंसः सवनं स्पन्दनात्पुरा । (११।१)

षष्ठे ऽष्टमे वा सीमन्तः प्रसवे जातकर्म च ॥ (११।२)

अहन्येकादशे नाम चतुर्थे मासि निष्क्रमः । (१२।१)

षष्ठे ऽन्नप्राशनं मासि चूडां कुर्याद्यथाकुलम् ॥ (१२।२)

एवमेनः शमं याति बीजगर्भसमुद्भवम् । (१३।१)

तूष्णीम् एताः क्रियाः स्त्रीणां विवाहश्च समन्त्रकः ॥ (१३।२)

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तवर्णधर्मनिरूपणं नाम त्रिनवतितमो ऽध्यायः ॥ (१४।१)