गरुडपुराणGaruḍapurāṇa

GarPur, 1, 63

62 of 166 · 41 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

हरिरुवाच । (१।१)

hariruvāca |

1.2१.२

नरस्त्रीलक्षणं वक्ष्ये संक्षेपाच्छृणु शङ्कर । (१।२)

narastrīlakṣaṇaṃ vakṣye saṃkṣepācchṛṇu śaṅkara |

1.3१.३

अस्वेदिनौ मृदुतलौ कमलोदरसन्निभौ ॥ (१।३)

asvedinau mṛdutalau kamalodarasannibhau ||

2.1२.१

श्लिष्टाङ्गुली ताम्रनखौ सुगुल्फौ सिरयोज्झितौ । (२।१)

śliṣṭāṅgulī tāmranakhau sugulphau sirayojjhitau |

2.2२.२

कूर्मोन्नतौ च चरणौ स्यातां नृपवरस्य हि ॥ (२।२)

kūrmonnatau ca caraṇau syātāṃ nṛpavarasya hi ||

3.1३.१

विरूक्षपाण्डुरनखौ वक्रौ चैव शिरानतौ । (३।१)

virūkṣapāṇḍuranakhau vakrau caiva śirānatau |

3.2३.२

सूर्पाकारौ च चरणौ संखुष्कौ विरलाङ्गुली ॥ (३।२)

sūrpākārau ca caraṇau saṃkhuṣkau viralāṅgulī ||

4.1४.१

दुःखदारिद्र्यदौ स्यातां नात्र कार्यां विचारणा । (४।१)

duḥkhadāridryadau syātāṃ nātra kāryāṃ vicāraṇā |

4.2४.२

अल्परोमयुता श्रेष्ठा जङ्घा हस्तिकरोपमा ॥ (४।२)

alparomayutā śreṣṭhā jaṅghā hastikaropamā ||

5.1५.१

रोमैकैकं कूपके स्याद्भूपानां तु महात्मनाम् । (५।१)

romaikaikaṃ kūpake syādbhūpānāṃ tu mahātmanām |

5.2५.२

द्वे द्वे रोम्णी पण्डितानां श्रोत्रियाणां तथैव च ॥ (५।२)

dve dve romṇī paṇḍitānāṃ śrotriyāṇāṃ tathaiva ca ||

6.1६.१

रोमत्रयं दरिद्राणां रोगी निर्मांसजानुकः । (६।१)

romatrayaṃ daridrāṇāṃ rogī nirmāṃsajānukaḥ |

6.2६.२

अल्पलिङ्गी च धनवान्स्याच्च पुत्रादिवर्जितः ॥ (६।२)

alpaliṅgī ca dhanavānsyācca putrādivarjitaḥ ||

7.1७.१

स्थूललिङ्गो दरिद्रः स्याद् दुःख्येकवृष्णी भवेत् । (७।१)

sthūlaliṅgo daridraḥ syād duḥkhyekavṛṣṇī bhavet |

7.2७.२

विषमे स्त्रीचञ्चलो वै नृपः स्याद्वृषणे समे ॥ (७।२)

viṣame strīcañcalo vai nṛpaḥ syādvṛṣaṇe same ||

8.1८.१

प्रलम्बवृषणो ऽल्पायुर्निर्द्रव्यः कुमणिर् भवेत् । (८।१)

pralambavṛṣaṇo 'lpāyurnirdravyaḥ kumaṇir bhavet |

8.2८.२

पाण्डुरैर्मलिनैश्चैव मणिभिश्च सुखी नरः ॥ (८।२)

pāṇḍurairmalinaiścaiva maṇibhiśca sukhī naraḥ ||

9.1९.१

निःस्वाः सशब्दमूत्राः स्युर्नृपा निःशब्दधारया । (९।१)

niḥsvāḥ saśabdamūtrāḥ syurnṛpā niḥśabdadhārayā |

9.2९.२

भोगाढ्याः समजठरा निःस्वाः स्युर्घटसन्निभाः ॥ (९।२)

bhogāḍhyāḥ samajaṭharā niḥsvāḥ syurghaṭasannibhāḥ ||

10.1१०.१

सर्पोदरा दरिद्राः स्यू रेखाभिश्चायुरुच्यते । (१०।१)

sarpodarā daridrāḥ syū rekhābhiścāyurucyate |

10.2१०.२

ललाटे यस्य दृश्यन्ते तिस्रो रेखाः समाहिताः ॥ (१०।२)

lalāṭe yasya dṛśyante tisro rekhāḥ samāhitāḥ ||

11.1११.१

सुखी पुत्रसमायुक्तः स षष्टिं जीवते नरः । (११।१)

sukhī putrasamāyuktaḥ sa ṣaṣṭiṃ jīvate naraḥ |

11.2११.२

चत्वारिंशच्च वर्षाणि द्विरेखादर्शनान् नरः ॥ (११।२)

catvāriṃśacca varṣāṇi dvirekhādarśanān naraḥ ||

12.1१२.१

विंशत्यब्दं त्वेकरेखा आकर्णान्ताः शतायुषः ॥ (१२।१)

viṃśatyabdaṃ tvekarekhā ākarṇāntāḥ śatāyuṣaḥ ||

13.1१३.१

सप्तत्यायुर्द्विरेखा तु षष्ट्यायुस्तिसृभिर्भवेत् । (१३।१)

saptatyāyurdvirekhā tu ṣaṣṭyāyustisṛbhirbhavet |

13.2१३.२

व्यक्ताव्यक्ताभी रेखाभिर्विंशत्यायुर्भवेन्नरः ॥ (१३।२)

vyaktāvyaktābhī rekhābhirviṃśatyāyurbhavennaraḥ ||

14.1१४.१

चत्वारिंशच्च वर्षाणि हीनरेखस्तु जीवति । (१४।१)

catvāriṃśacca varṣāṇi hīnarekhastu jīvati |

14.2१४.२

भिन्नाभिश्चैव रेखाभिरपमृत्युर्नरस्य हि ॥ (१४।२)

bhinnābhiścaiva rekhābhirapamṛtyurnarasya hi ||

15.1१५.१

त्रिशूलं पट्टिशं वापि ललाटे यस्य दृश्यते । (१५।१)

triśūlaṃ paṭṭiśaṃ vāpi lalāṭe yasya dṛśyate |

15.2१५.२

धनपुत्रसमायुक्तः स जीवेच्छरदः शतम् ॥ (१५।२)

dhanaputrasamāyuktaḥ sa jīveccharadaḥ śatam ||

16.1१६.१

तर्जन्या मध्यमाङ्गुल्या आयूरेखा तु मध्यतः । (१६।१)

tarjanyā madhyamāṅgulyā āyūrekhā tu madhyataḥ |

16.2१६.२

सम्प्राप्ता या भवेद्रुद्र स जीवेच्छरदः शतम् ॥ (१६।२)

samprāptā yā bhavedrudra sa jīveccharadaḥ śatam ||

17.1१७.१

प्रथमा ज्ञानरेखा तु ह्यङ्गुष्ठादनुवर्तते । (१७।१)

prathamā jñānarekhā tu hyaṅguṣṭhādanuvartate |

17.2१७.२

मध्यमामूलगा रेखा आयूरेखा अतः परम् ॥ (१७।२)

madhyamāmūlagā rekhā āyūrekhā ataḥ param ||

18.1१८.१

कनिष्ठिकां समाश्रित्य आयूरेखा समाविशेत् । (१८।१)

kaniṣṭhikāṃ samāśritya āyūrekhā samāviśet |

18.2१८.२

अच्छिन्ना वा विभक्ता वा स जीवेच्छरदः शतम् ॥ (१८।२)

acchinnā vā vibhaktā vā sa jīveccharadaḥ śatam ||

19.1१९.१

यस्य पाणितले रेखा आयुस्तस्य प्रकाशयेत् । (१९।१)

yasya pāṇitale rekhā āyustasya prakāśayet |

19.2१९.२

शतवर्षाणि जीवेच्च भोगी रुद्र न संशयः ॥ (१९।२)

śatavarṣāṇi jīvecca bhogī rudra na saṃśayaḥ ||

20.1२०.१

कनिष्ठिकां समाश्रित्य मध्यमायामुपागता । (२०।१)

kaniṣṭhikāṃ samāśritya madhyamāyāmupāgatā |

20.2२०.२

षष्टिवर्षायुषं कुर्याद् आयूरेखा तु मानवम् ॥ (२०।२)

ṣaṣṭivarṣāyuṣaṃ kuryād āyūrekhā tu mānavam ||

21.1२१.१

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे ज्योतिःशास्त्रे सामुद्रिके पुंल्लक्षणनिरूपणं नाम त्रिषष्टितमो ऽध्यायः ॥ (२१।१)

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥśāstre sāmudrike puṃllakṣaṇanirūpaṇaṃ nāma triṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GarPur, 1, 63

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit