GarPur, 1, 151
Select a line for its word-by-word analysis.
हिक्कारोगनिदानं च वक्ष्ये सुश्रुत तच्छृणु । (१।२)
hikkāroganidānaṃ ca vakṣye suśruta tacchṛṇu |
श्वासैकहेतुः प्राग्रूपं संख्या प्रकृतिसंश्रया ॥ (१।३)
śvāsaikahetuḥ prāgrūpaṃ saṃkhyā prakṛtisaṃśrayā ||
हिक्का भक्ष्योद्भवा क्षुद्रा यमला महतीति च । (२।१)
hikkā bhakṣyodbhavā kṣudrā yamalā mahatīti ca |
रूक्षतीक्ष्णखराशान्तैरन्नपानैः प्रपीडितः । (३।१)
rūkṣatīkṣṇakharāśāntairannapānaiḥ prapīḍitaḥ |
करोति हिक्कां श्वसनः मन्दशब्दां क्षुधानुगाम् ॥ (३।२)
karoti hikkāṃ śvasanaḥ mandaśabdāṃ kṣudhānugām ||
समं सन्ध्यान्नपानेन या प्रयाति च सान्नजा । (४।१)
samaṃ sandhyānnapānena yā prayāti ca sānnajā |
आयासात्पवनः क्रुद्धः क्षुद्रां हिक्कां प्रवर्तयेत् ॥ (४।२)
āyāsātpavanaḥ kruddhaḥ kṣudrāṃ hikkāṃ pravartayet ||
वृद्धिमायासतो याति भुक्तमात्रे च मार्दवम् ॥ (५।२)
vṛddhimāyāsato yāti bhuktamātre ca mārdavam ||
कम्पयन्ती शिरो ग्रीवां यमलां तां विनिर्दिशेत् । (७।१)
kampayantī śiro grīvāṃ yamalāṃ tāṃ vinirdiśet |
ध्वस्तभ्रूशङ्खयुग्मस्य श्रुतिविप्लुतचक्षुषः ॥ (८।२)
dhvastabhrūśaṅkhayugmasya śrutiviplutacakṣuṣaḥ ||
स्तम्भयन्ती तनुं वाचं स्मृतिं संज्ञां च मुञ्चती । (९।१)
stambhayantī tanuṃ vācaṃ smṛtiṃ saṃjñāṃ ca muñcatī |
पृष्ठतो नमनं सार्ष्यं महाहिक्का प्रवर्तते । (१०।१)
pṛṣṭhato namanaṃ sārṣyaṃ mahāhikkā pravartate |
पक्वाशयाच्च नाभेर्वा पूर्ववत्सा प्रवर्तते ॥ (११।१)
pakvāśayācca nābhervā pūrvavatsā pravartate ||
तद्रूपा सा महत्कुर्याज् जृम्भणाङ्गप्रसारणम् । (१२।१)
tadrūpā sā mahatkuryāj jṛmbhaṇāṅgaprasāraṇam |
आद्ये द्वे वर्जयेदन्ये सर्वलिङ्गां च वेगिनीम् । (१३।१)
ādye dve varjayedanye sarvaliṅgāṃ ca veginīm |
सर्वस्य संचितामस्य स्थविरस्य व्यवायिनः ॥ (१३।२)
sarvasya saṃcitāmasya sthavirasya vyavāyinaḥ ||
व्याधिभिः क्षीणदेहस्य भक्तच्छेदकृशस्य च । (१४।१)
vyādhibhiḥ kṣīṇadehasya bhaktacchedakṛśasya ca |
सर्वे ऽपि रोगा नाशाय न त्वेवं शीघ्रकारिणः ॥ (१४।२)
sarve 'pi rogā nāśāya na tvevaṃ śīghrakāriṇaḥ ||
हिक्काश्वासौ यथा तौ हि मृत्युकाले कृतालयौ ॥ (१५।१)
hikkāśvāsau yathā tau hi mṛtyukāle kṛtālayau ||
इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे हिक्कानिदाना नामैकपञ्चाशदुत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (१६।१)
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe hikkānidānā nāmaikapañcāśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.