गरुडपुराणGaruḍapurāṇa

GarPur, 1, 151

148 of 166 · 30 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

धन्वन्तरिरुवाच । (१।१)

dhanvantariruvāca |

1.2१.२

हिक्कारोगनिदानं च वक्ष्ये सुश्रुत तच्छृणु । (१।२)

hikkāroganidānaṃ ca vakṣye suśruta tacchṛṇu |

1.3१.३

श्वासैकहेतुः प्राग्रूपं संख्या प्रकृतिसंश्रया ॥ (१।३)

śvāsaikahetuḥ prāgrūpaṃ saṃkhyā prakṛtisaṃśrayā ||

2.1२.१

हिक्का भक्ष्योद्भवा क्षुद्रा यमला महतीति च । (२।१)

hikkā bhakṣyodbhavā kṣudrā yamalā mahatīti ca |

2.2२.२

गम्भीरा च मरुत्तत्र त्वरयायुक्तिसेवितैः ॥ (२।२)

gambhīrā ca maruttatra tvarayāyuktisevitaiḥ ||

3.1३.१

रूक्षतीक्ष्णखराशान्तैरन्नपानैः प्रपीडितः । (३।१)

rūkṣatīkṣṇakharāśāntairannapānaiḥ prapīḍitaḥ |

3.2३.२

करोति हिक्कां श्वसनः मन्दशब्दां क्षुधानुगाम् ॥ (३।२)

karoti hikkāṃ śvasanaḥ mandaśabdāṃ kṣudhānugām ||

4.1४.१

समं सन्ध्यान्नपानेन या प्रयाति च सान्नजा । (४।१)

samaṃ sandhyānnapānena yā prayāti ca sānnajā |

4.2४.२

आयासात्पवनः क्रुद्धः क्षुद्रां हिक्कां प्रवर्तयेत् ॥ (४।२)

āyāsātpavanaḥ kruddhaḥ kṣudrāṃ hikkāṃ pravartayet ||

5.1५.१

जत्रुमूलात्परिसृता मन्दवेगवन्ती हि सा । (५।१)

jatrumūlātparisṛtā mandavegavantī hi sā |

5.2५.२

वृद्धिमायासतो याति भुक्तमात्रे च मार्दवम् ॥ (५।२)

vṛddhimāyāsato yāti bhuktamātre ca mārdavam ||

6.1६.१

चिरेण यमलैर्वेगैर्या हिक्का सम्प्रवर्तते । (६।१)

cireṇa yamalairvegairyā hikkā sampravartate |

6.2६.२

परिणामान्मुखे वृद्धिं परिणामे च गच्छति ॥ (६।२)

pariṇāmānmukhe vṛddhiṃ pariṇāme ca gacchati ||

7.1७.१

कम्पयन्ती शिरो ग्रीवां यमलां तां विनिर्दिशेत् । (७।१)

kampayantī śiro grīvāṃ yamalāṃ tāṃ vinirdiśet |

7.2७.२

प्रलापच्छर्द्यतीसारनेत्रविप्लुतजृम्भिता ॥ (७।२)

pralāpacchardyatīsāranetraviplutajṛmbhitā ||

8.1८.१

यमला वेगिनी हिक्का परिणामवती च सा । (८।१)

yamalā veginī hikkā pariṇāmavatī ca sā |

8.2८.२

ध्वस्तभ्रूशङ्खयुग्मस्य श्रुतिविप्लुतचक्षुषः ॥ (८।२)

dhvastabhrūśaṅkhayugmasya śrutiviplutacakṣuṣaḥ ||

9.1९.१

स्तम्भयन्ती तनुं वाचं स्मृतिं संज्ञां च मुञ्चती । (९।१)

stambhayantī tanuṃ vācaṃ smṛtiṃ saṃjñāṃ ca muñcatī |

9.2९.२

तुदन्ती मार्गमाणस्य कुर्वती मर्मघट्टनम् ॥ (९।२)

tudantī mārgamāṇasya kurvatī marmaghaṭṭanam ||

10.1१०.१

पृष्ठतो नमनं सार्ष्यं महाहिक्का प्रवर्तते । (१०।१)

pṛṣṭhato namanaṃ sārṣyaṃ mahāhikkā pravartate |

10.2१०.२

महाशूला महाशब्दा महावेगा महाबला ॥ (१०।२)

mahāśūlā mahāśabdā mahāvegā mahābalā ||

11.1११.१

पक्वाशयाच्च नाभेर्वा पूर्ववत्सा प्रवर्तते ॥ (११।१)

pakvāśayācca nābhervā pūrvavatsā pravartate ||

12.1१२.१

तद्रूपा सा महत्कुर्याज् जृम्भणाङ्गप्रसारणम् । (१२।१)

tadrūpā sā mahatkuryāj jṛmbhaṇāṅgaprasāraṇam |

12.2१२.२

गम्भीरेण निदानेन गम्भीरा तु सुसाधयेत् ॥ (१२।२)

gambhīreṇa nidānena gambhīrā tu susādhayet ||

13.1१३.१

आद्ये द्वे वर्जयेदन्ये सर्वलिङ्गां च वेगिनीम् । (१३।१)

ādye dve varjayedanye sarvaliṅgāṃ ca veginīm |

13.2१३.२

सर्वस्य संचितामस्य स्थविरस्य व्यवायिनः ॥ (१३।२)

sarvasya saṃcitāmasya sthavirasya vyavāyinaḥ ||

14.1१४.१

व्याधिभिः क्षीणदेहस्य भक्तच्छेदकृशस्य च । (१४।१)

vyādhibhiḥ kṣīṇadehasya bhaktacchedakṛśasya ca |

14.2१४.२

सर्वे ऽपि रोगा नाशाय न त्वेवं शीघ्रकारिणः ॥ (१४।२)

sarve 'pi rogā nāśāya na tvevaṃ śīghrakāriṇaḥ ||

15.1१५.१

हिक्काश्वासौ यथा तौ हि मृत्युकाले कृतालयौ ॥ (१५।१)

hikkāśvāsau yathā tau hi mṛtyukāle kṛtālayau ||

16.1१६.१

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे हिक्कानिदाना नामैकपञ्चाशदुत्तरशततमो ऽध्यायः ॥ (१६।१)

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe hikkānidānā nāmaikapañcāśaduttaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GarPur, 1, 151

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit