याज्ञवल्क्य उवाच । (१।१)

शृण्वन्तु मुनयो धर्मान् गृहस्थस्य यतव्रताः । (१।२)

गुरवे च धनं दत्त्वा स्नात्वा च तदनुज्ञया ॥ (१।३)

समापितब्रह्मचर्यो लक्षण्यां स्त्रियमुद्वहेत् । (२।१)

अनन्यपूर्विकां कान्तामसपिण्डां यवीयसीम् ॥ (२।२)

अरोगिणीं भ्रातृमतीमसमानार्षगोत्रजाम् । (३।१)

पञ्चमात्सप्तमादूर्ध्वं मातृतः पितृतस्तथा ॥ (३।२)

दशपूरुषविख्याताच्छ्रोत्रियाणां महाकुलात् । (४।१)

सवर्णः श्रोत्रियो विद्वान्वरो दोषान्वितो न च ॥ (४।२)

यदुच्यते द्विजातीनां शूद्राद्दारोपसंग्रहः । (५।१)

न तन्मम मतं यस्मात्तत्रायं जायते स्वयम् ॥ (५।२)

तिस्रो वर्णानुपूर्व्येण द्वे तथैका यथाक्रमम् । (६।१)

ब्राह्मणक्षत्त्रियविशां भार्याः स्वा शूद्रजन्मनः ॥ (६।२)

ब्राह्मो विवाह आहूय दीयते शक्त्यलंकृता । (७।१)

तज्जः पुनात्युभयतः पुरुषोन् एकविंशतिम् ॥ (७।२)

यज्ञस्थायर्त्विजे दैवमादायार्षस्तु गोयुगम् । (८।१)

चतुर्दश प्रथमजः पुनात्युत्तरजश्च षट् ॥ (८।२)

इत्युक्त्वा चरतां धर्मं सह या दीयते ऽर्थिने । (९।१)

स कायः पावयेत्तज्जः षड्वंश्यानात्मना सह ॥ (९।२)

आसुरो द्रविणादानाद्गान्धर्वः समयान्मिथः । (१०।१)

राक्षसो युद्धहरणात्पैशाचः कन्यकाछलात् ॥ (१०।२)

चत्वारो ब्राह्मणस्याद्यास्तथा गान्धर्वराक्षसौ । (११।१)

राज्ञस्तथासुरो वैश्ये शूद्रे चान्त्यस्तु गर्हितः ॥ (११।२)

पाणिर्ग्राह्यः सवर्णासु गृह्णीत क्षत्रिया शरम् । (१२।१)

वैश्या प्रतोदमादद्याद्वेदने चाग्रजन्मनः ॥ (१२।२)

पिता पितामहो भ्राता सकुल्यो जननी तथा । (१३।१)

कन्याप्रदः पूर्वनाशे प्रकृतीस्थः परः परः ॥ (१३।२)

अप्रयच्छन्समाप्नोति भ्रूणहत्यामृतावृतौ । (१४।१)

एषामभावे दातॄणां कन्या कुर्यात् स्वयंवरम् ॥ (१४।२)

सकृत्प्रदीयते कन्या हरंस्तां चोरदण्डभाक् । (१५।१)

अदुष्टां हि त्यजन्दण्ड्यः सुदुष्टां तु परित्यजेत् ॥ (१५।२)

अपुत्रा गुबपुज्ञातो देवरः पुत्रकान्यगा । (१६।१)

सपिण्डो वा सगोत्रो वा घृताभ्यक्त ऋतावियात् ॥ (१६।२)

आ गर्भसम्भवं गच्छेत्पतितस्त्वन्यथा भवेत् । (१७।१)

अनेन विधिना जातः क्षेत्रपस्य भवेत्सुतः ॥ (१७।२)

हृताधिकारां मलिनां पिण्डमात्रोपसेविनीम् । (१८।१)

परिभूताम् अधःशय्यां वासयेद् व्यभिचारिणीम् ॥ (१८।२)

सोमः शौचं ददौ तासां गन्धर्वश्च शुभां गिरम् । (१९।१)

पावकः सर्वमेध्यत्वं मेध्या वै योषितो यतः ॥ (१९।२)

व्यभिचारादृतौ शुद्धिर् गर्भे त्यागं करोति च । (२०।१)

गर्भभर्तृवधे तासां तथा महति पातके ॥ (२०।२)

सुरापि व्याधिता द्वेष्ट्री वन्ध्यार्थघ्न्यप्रियंवदा । (२१।१)

अधिविन्ना च भर्तव्या महद् एनो ऽन्यथा भवेत् ॥ (२१।२)

यत्राविरोधो दम्पत्योस् त्रिवर्गस् तत्र वर्धते । (२२।१)

मृते जीवति या पत्यौ या नान्यमुपगच्छति ॥ (२२।२)

सेह कीर्तिमवाप्नोति मोदते चोमया सह । (२३।१)

शुद्धां त्यजंस्तृतीयांशं दद्याद् आ मरणं स्त्रियाः ॥ (२३।२)

स्त्रीभिर्भर्तुर्वचः कार्यमेष धर्मः परः स्त्रियाः । (२४।१)

षोडशर्तुनिशाः स्त्रीणां तासु युग्मासु संविशेत् ॥ (२४।२)

ब्रह्मचारी च पर्वाण्य् आद्याश्ततस्त्रस् तु वर्जयेत् । (२५।१)

एवं गच्छन् स्त्रियं क्षामां मघां मूलां च वर्जयेत् ॥ (२५।२)

लक्षण्यं जनयेदेव पुत्रं रोगविवर्जितम् । (२६।१)

यथा कामी भवेद्वापि स्त्रीणां बलम् अनुस्मरन् ॥ (२६।२)

स्वदारनिरतश्चैव स्त्रियो रक्ष्या यतस्ततः । (२७।१)

भर्तृभ्रातृपितृज्ञातिश्वश्रूश्वशुरदेवरैः ॥ (२७।२)

बन्धुभिश्च स्त्रियः पूज्या भूषणाच्छादनाशनैः । (२८।१)

संयतोपस्करा दक्षा हृष्टा व्ययपराङ्मुखी ॥ (२८।२)

श्वश्रूश्वशुरयोः कुर्यात्पादयोर्वन्दनं सदा । (२९।१)

क्रीडाशरीरसंस्कारसमाजोत्सवदर्शनम् ॥ (२९।२)

हास्यं परगृहे यानं त्यजेत्प्रेषितभर्तृका । (३०।१)

रक्षेत्कन्यां पिता बाल्ये यौवने पतिरेव ताम् ॥ (३०।२)

वार्धक्ये रक्षते पुत्रो ह्यन्यथा ज्ञातयस्तथा । (३१।१)

पतिं विना न तिष्ठेत्तु दिवा वा यदि वा निशि ॥ (३१।२)

ज्येष्ठां धर्मविधौ कुर्यान्न कनिष्ठां कदाचन । (३२।१)

दाहयेदग्निहोत्रेण स्त्रियं वृत्तवतीं पतिः ॥ (३२।२)

आहरेद्विधिवद्दारानग्निं चैवाविलम्बितः । (३३।१)

हिता भर्तुर्दिवं गच्छेदिह कीर्तीरवाप्य च ॥ (३३।२)

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तगृहल्थधर्मनिर्णयो नाम पञ्चनवतितमो ऽध्यायः ॥ (३४।१)