गरुडपुराणGaruḍapurāṇa

GarPur, 1, 45

45 of 166 · 69 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

हरिरुवाच । (१।१)

hariruvāca |

1.2१.२

प्रसंगात्कथयिष्यामि शालग्रामस्य लक्षणम् । (१।२)

prasaṃgātkathayiṣyāmi śālagrāmasya lakṣaṇam |

1.3१.३

शालग्रामशिलास्पर्शात्कोटिजन्माघनाशनम् ॥ (१।३)

śālagrāmaśilāsparśātkoṭijanmāghanāśanam ||

2.1२.१

शङ्खचक्रगदापद्मी गदाधरः । (२।१)

śaṅkhacakragadāpadmī gadādharaḥ |

2.2२.२

सब्जकौमादकीचक्रशङ्खी विभुः ॥ (२।२)

sabjakaumādakīcakraśaṅkhī vibhuḥ ||

3.1३.१

सचक्रशङ्खाब्जगदः श्रीगदाधरः । (३।१)

sacakraśaṅkhābjagadaḥ śrīgadādharaḥ |

3.2३.२

गदब्जशङ्खचक्री वा ऽर्च्यो गदाधरः ॥ (३।२)

gadabjaśaṅkhacakrī vā 'rcyo gadādharaḥ ||

4.1४.१

पद्मशङ्खारिगादिने ते नमः । (४।१)

padmaśaṅkhārigādine te namaḥ |

4.2४.२

सशङ्खाब्जगदाचक्र ॥ (४।२)

saśaṅkhābjagadācakra ||

5.1५.१

नमो गदारिशङ्खाब्जयुक्त च । (५।१)

namo gadāriśaṅkhābjayukta ca |

5.2५.२

सारिकौमोदकीपद्मशङ्ख ॥ (५।२)

sārikaumodakīpadmaśaṅkha ||

6.1६.१

चक्राब्जशङ्खगादिने नमः । (६।१)

cakrābjaśaṅkhagādine namaḥ |

6.2६.२

ऽब्जगदाशङ्खिने चक्रिणे नमः ॥ (६।२)

'bjagadāśaṅkhine cakriṇe namaḥ ||

7.1७.१

साब्जचक्रगदाशङ्ख । (७।१)

sābjacakragadāśaṅkha |

7.2७.२

शङ्खचक्रगदापद्मिन् मनोनमः ॥ (७।२)

śaṅkhacakragadāpadmin manonamaḥ ||

8.1८.१

सारिशङ्खगदाब्जाय वै नमः । (८।१)

sāriśaṅkhagadābjāya vai namaḥ |

8.2८.२

शङ्खाब्जचक्रगादिने नमः च ॥ (८।२)

śaṅkhābjacakragādine namaḥ ca ||

9.1९.१

सुशङ्खसुगदाब्जारिधृते । (९।१)

suśaṅkhasugadābjāridhṛte |

9.2९.२

नमो गदाशङ्खाब्जारीविधारिणे ॥ (९।२)

namo gadāśaṅkhābjārīvidhāriṇe ||

10.1१०.१

साब्जशङ्खगदाचक्र । (१०।१)

sābjaśaṅkhagadācakra |

10.2१०.२

नमो गदाशङ्खारिपद्मिने ॥ (१०।२)

namo gadāśaṅkhāripadmine ||

11.1११.१

पद्मगदाशङ्खारिधारिणे । (११।१)

padmagadāśaṅkhāridhāriṇe |

11.2११.२

पद्मारिशङ्खगदिने नमो ऽ ॥ (११।२)

padmāriśaṅkhagadine namo ' ||

12.1१२.१

सशङ्खचक्राब्जगदम् इहानये । (१२।१)

saśaṅkhacakrābjagadam ihānaye |

12.2१२.२

सगदः सारिः पद्मशङ्खिन्नमोनमः ॥ (१२।२)

sagadaḥ sāriḥ padmaśaṅkhinnamonamaḥ ||

13.1१३.१

सुचक्राब्जगदाशङ्खयुक्ताय । (१३।१)

sucakrābjagadāśaṅkhayuktāya |

13.2१३.२

सगदाब्जारिशङ्खाय नमः ॥ (१३।२)

sagadābjāriśaṅkhāya namaḥ ||

14.2१४.२

शुक्लाभः सो ऽव्याद् वः श्रीगदाधरः ॥ (१४।२)

śuklābhaḥ so 'vyād vaḥ śrīgadādharaḥ ||

15.1१५.१

लग्नद्विचक्रो रक्ताभः पूर्वभागस्तुपुष्कलः । (१५।१)

lagnadvicakro raktābhaḥ pūrvabhāgastupuṣkalaḥ |

15.2१५.२

संकर्षणो ऽथ सूक्ष्मचक्रस्तु पीतकः ॥ (१५।२)

saṃkarṣaṇo 'tha sūkṣmacakrastu pītakaḥ ||

16.1१६.१

स दीर्घः सशिरश्छिद्रो यो वर्तुलः । (१६।१)

sa dīrghaḥ saśiraśchidro yo vartulaḥ |

16.2१६.२

नीलो द्वारि त्रिरेखश्च अथ ऽसितः ॥ (१६।२)

nīlo dvāri trirekhaśca atha 'sitaḥ ||

17.1१७.१

मध्ये गादकृती रेखा नाभिचक्रो महोन्नतः । (१७।१)

madhye gādakṛtī rekhā nābhicakro mahonnataḥ |

17.2१७.२

पृथुवक्षा वः कपिलो ऽव्यात् त्रिबिन्दुकः ॥ (१७।२)

pṛthuvakṣā vaḥ kapilo 'vyāt tribindukaḥ ||

18.1१८.१

अथवा पञ्चबिन्दुस्तत्पूजनं ब्रह्मचारिणः । (१८।१)

athavā pañcabindustatpūjanaṃ brahmacāriṇaḥ |

18.2१८.२

शक्तिलिङ्गो ऽव्याद् विषमद्वयचक्रकः ॥ (१८।२)

śaktiliṅgo 'vyād viṣamadvayacakrakaḥ ||

19.1१९.१

नीलस्त्रिरेखः स्थूलो ऽथ कूर्ममूर्तिः स बिन्दुमान् । (१९।१)

nīlastrirekhaḥ sthūlo 'tha kūrmamūrtiḥ sa bindumān |

19.2१९.२

स वर्तुलावर्तः पातु वो नतपृष्ठकः ॥ (१९।२)

sa vartulāvartaḥ pātu vo natapṛṣṭhakaḥ ||

20.1२०.१

पञ्चरेखो ऽव्या गादाङ्कितः । (२०।१)

pañcarekho 'vyā gādāṅkitaḥ |

20.2२०.२

वर्तुलो ह्रस्वो वा रामचक्रः सुरेश्वरः ॥ (२०।२)

vartulo hrasvo vā rāmacakraḥ sureśvaraḥ ||

21.1२१.१

नानावर्णो ऽनेकमूर्तिर्नागभोगी त्वनन्तकः । (२१।१)

nānāvarṇo 'nekamūrtirnāgabhogī tvanantakaḥ |

21.2२१.२

स्थूलो दामोदरो नीलो मध्येवक्रः सुनीलकः ॥ (२१।२)

sthūlo dāmodaro nīlo madhyevakraḥ sunīlakaḥ ||

22.1२२.१

संकीर्णद्वारकः सो ऽव्याद् अथ ब्रह्मा सुलोहितः । (२२।१)

saṃkīrṇadvārakaḥ so 'vyād atha brahmā sulohitaḥ |

22.2२२.२

सदीर्घरेखः सुषिर एकचक्राम्बुजः पृथुः ॥ (२२।२)

sadīrgharekhaḥ suṣira ekacakrāmbujaḥ pṛthuḥ ||

23.1२३.१

पृथुच्छिद्रः स्थूलचक्रः कृष्णो विष्णुश्च बिल्ववत् । (२३।१)

pṛthucchidraḥ sthūlacakraḥ kṛṣṇo viṣṇuśca bilvavat |

23.2२३.२

हयग्रीवो ऽङ्कुशाकारः पञ्चरेखः सकौस्तुभः ॥ (२३।२)

hayagrīvo 'ṅkuśākāraḥ pañcarekhaḥ sakaustubhaḥ ||

24.1२४.१

वैकुण्ठो मणिरत्नाभ एकचक्राम्बुजो ऽसितः । (२४।१)

vaikuṇṭho maṇiratnābha ekacakrāmbujo 'sitaḥ |

24.2२४.२

मत्स्यो दीर्घो ऽम्बुजाकारो द्वाररेखश्च पातु वः ॥ (२४।२)

matsyo dīrgho 'mbujākāro dvārarekhaśca pātu vaḥ ||

25.1२५.१

रामचक्रो दक्षरेखः श्यामो वो ऽव्यात् त्रिविक्रमः । (२५।१)

rāmacakro dakṣarekhaḥ śyāmo vo 'vyāt trivikramaḥ |

25.2२५.२

शालग्रामे द्वारकायां स्थिताय गदिने नमः ॥ (२५।२)

śālagrāme dvārakāyāṃ sthitāya gadine namaḥ ||

26.1२६.१

एकद्वारश्चतुश्चक्रो वनमालाविभूषितः । (२६।१)

ekadvāraścatuścakro vanamālāvibhūṣitaḥ |

26.2२६.२

स्वर्णरेखासमायुक्तो गोष्पदेन विराजितः ॥ (२६।२)

svarṇarekhāsamāyukto goṣpadena virājitaḥ ||

27.1२७.१

कदम्बकुसुमाकारो लक्ष्मीनारायणोऽवतु । (२७।१)

kadambakusumākāro lakṣmīnārāyaṇo'vatu |

27.2२७.२

एकेन लक्षितो यो ऽव्याद् गदाधारी सुदर्शनः ॥ (२७।२)

ekena lakṣito yo 'vyād gadādhārī sudarśanaḥ ||

28.1२८.१

लक्ष्मीनारायणो द्वाभ्यां त्रिभिर् मूर्तिस्त्रिविक्रमः । (२८।१)

lakṣmīnārāyaṇo dvābhyāṃ tribhir mūrtistrivikramaḥ |

28.2२८.२

चतुर्भिश्च चतुर्व्यूहो वासुदेवश्च पञ्चभिः ॥ (२८।२)

caturbhiśca caturvyūho vāsudevaśca pañcabhiḥ ||

29.1२९.१

प्रद्युम्नः षड्भिर् एव स्यात् संकर्षण इतस्ततः । (२९।१)

pradyumnaḥ ṣaḍbhir eva syāt saṃkarṣaṇa itastataḥ |

29.2२९.२

पुरुषोत्तमोऽष्टभिः स्यान्नवव्यूहो नवाङ्कितः ॥ (२९।२)

puruṣottamo'ṣṭabhiḥ syānnavavyūho navāṅkitaḥ ||

30.1३०.१

दशावतारो दशभिरनिरुद्धो ऽवतादथ । (३०।१)

daśāvatāro daśabhiraniruddho 'vatādatha |

30.2३०.२

द्वादशात्मा द्वादशभिर् अत ऊर्ध्वमनन्तकः ॥ (३०।२)

dvādaśātmā dvādaśabhir ata ūrdhvamanantakaḥ ||

31.1३१.१

विष्णोर्मूर्तिमयं स्तोत्रं यः पठेत्स दिवं व्रजेत् । (३१।१)

viṣṇormūrtimayaṃ stotraṃ yaḥ paṭhetsa divaṃ vrajet |

31.2३१.२

ब्रह्मा चतुर्मुखो दण्डी कमण्डलुयुगान्वितः ॥ (३१।२)

brahmā caturmukho daṇḍī kamaṇḍaluyugānvitaḥ ||

32.1३२.१

महेश्वरः प्रञ्चवक्रो दशबाहुर्वृषध्वजः । (३२।१)

maheśvaraḥ prañcavakro daśabāhurvṛṣadhvajaḥ |

32.2३२.२

यथायुधस्तथा गौरी चण्डिका च सरस्वती ॥ (३२।२)

yathāyudhastathā gaurī caṇḍikā ca sarasvatī ||

33.1३३.१

महालक्ष्मीर्मातरश्च पद्महस्तो दिवाकरः । (३३।१)

mahālakṣmīrmātaraśca padmahasto divākaraḥ |

33.2३३.२

गजास्यश्च गणः स्कन्दः षण्मुखो ऽनेकधा गुणाः ॥ (३३।२)

gajāsyaśca gaṇaḥ skandaḥ ṣaṇmukho 'nekadhā guṇāḥ ||

34.1३४.१

एते ऽर्चिताः स्थापिताश्च प्रासादे वास्तुपूजिते । (३४।१)

ete 'rcitāḥ sthāpitāśca prāsāde vāstupūjite |

34.2३४.२

धर्मार्थकाममोक्षाद्याः प्राप्यन्ते पुरुषेण च ॥ (३४।२)

dharmārthakāmamokṣādyāḥ prāpyante puruṣeṇa ca ||

35.1३५.१

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे शालग्राममूर्तिलक्षणं नाम पञ्चचत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (३५।१)

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe śālagrāmamūrtilakṣaṇaṃ nāma pañcacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GarPur, 1, 45

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit