ब्रह्मोवाच । (१।१)

कीकटेषु गया पुण्या पुण्यं राजगृहं वनम् । (१।२)

विषयश्चारणः पुण्यो नदीनां च पुनः पुना ॥ (१।३)

मुण्डपृष्ठं तु पूर्वस्मिन्पश्चिमे दक्षिणोत्तरे । (२।१)

सार्धक्रोशद्वयं मानं गयायां परिकीर्तितम् ॥ (२।२)

पञ्चक्रोशं गयाक्षेत्रं क्रोशमेकं गयाशिरः । (३।१)

तत्र पिण्डप्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती ॥ (३।२)

नगाज्जनार्दनाच्चैव कूपाच्चोत्तरमानसात् । (४।१)

एतद्गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थं तदुच्यते ॥ (४।२)

तत्र पिण्डप्रदानेन पितॄणां परमा गतिः । (५।१)

गयागमनमात्रेण पितॄणामनृणो भवेत् ॥ (५।२)

गयायां पितृरूपेण देवदेवो जनार्दनः । (६।१)

तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं मुच्यते वै ऋणत्रयात् ॥ (६।२)

रथमार्गं गयतीर्थे दृष्ट्वा रुद्रपदादिके । (७।१)

कालेश्वरं च केदारं पितॄणामनृणो भवेत् ॥ (७।२)

दृष्ट्वा पितामहं देवं सर्वपापैः प्रमुच्यते । (८।१)

लोकं त्वनामयं याति दृष्ट्वा च प्रपितामहम् ॥ (८।२)

तथा गदाधरं देवं माधवं पुरुषोत्तमम् । (९।१)

तं प्रणम्य प्रयत्नेन न भूयो जायते नरः ॥ (९।२)

मौनादित्यं महात्मानं कनकार्कं विशेषतः । (१०।१)

दृष्ट्वा मौनेन विप्रर्षे पितॄणामनृणो भवेत् ॥ (१०।२)

ब्रह्माणं पूजयित्वा च ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् । (११।१)

गायत्त्रीं प्रातरुत्थाय यस्तु पश्यति मानवः ॥ (११।२)

सन्ध्यां कृत्वा प्रयत्नेन सर्ववेदफलं लभेत् । (१२।१)

सावित्रीं चैव मध्याह्ने दृष्ट्वा यज्ञफलं लभेत् ॥ (१२।२)

सरस्वतीं च सायाह्ने दृष्ट्वा दानफलं लभेत् । (१३।१)

नगस्थमीश्वरं दृष्ट्वा पितॄणामनृणो भवेत् ॥ (१३।२)

धर्मारण्यं धर्ममीशं दृष्ट्वा स्यादृणनाशनम् । (१४।१)

देवं गृध्रेश्वरं दृष्ट्वा को न मुच्येत बन्धनात् ॥ (१४।२)

धेनुं दृष्ट्वा धेनुवने ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । (१५।१)

प्रभासेशं प्रभासे च दृष्ट्वा याति परां गतिम् ॥ (१५।२)

कोटीश्वरं चाश्वमेधं दृष्ट्वा स्यादृणनाशनम् । (१६।१)

स्वर्गद्वारेश्वरं दृष्ट्वा मुच्यते भवबन्धनात् ॥ (१६।२)

रामेश्वरं गयालोलं दृष्ट्वा स्वर्गमवाप्नुयात् । (१७।१)

ब्रह्मेश्वरं तथा दृष्ट्वा मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ (१७।२)

मुण्डपृष्ठे महाचण्डीं दृष्ट्वा कामानवाप्नुयात् । (१८।१)

फल्ग्वीशं फल्गुचण्डीं च गौरीं दृष्ट्वा च मङ्गलाम् ॥ (१८।२)

गोमकं गोपतिं देवं पितॄणामनृणो भवेत् । (१९।१)

अङ्गारेशं च सिद्धेशं गयादित्यं गजं तथा ॥ (१९।२)

मार्कण्डेयेश्वरं दृष्ट्वा पितॄणामनृणो भवेत् । (२०।१)

फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम् ॥ (२०।२)

एतेन किं न पर्याप्तं नॄणां सुकृतकारिणाम् । (२१।१)

ब्रह्मलोकं प्रयान्तीह पुरुषा एकविंशतिः ॥ (२१।२)

पृथिव्यां यानि तीर्थानि ये समुद्राः सरांसि च । (२२।१)

फल्गुतीर्थं गमिष्यन्ति वारमेकं दिने दिने ॥ (२२।२)

पृथिव्यां च गया पुण्या गयायां च गयाशिरः । (२३।१)

श्रेष्ठं तथा फल्गुतीर्थं तन्मुखं च सुरस्य हि ॥ (२३।२)

उदीचि कनकानद्यो नाभितीर्थं तु मध्यतः । (२४।१)

पुण्यं ब्रह्मसदस्तीर्थं स्नानात्स्याद्ब्रह्मलोकदम् ॥ (२४।२)

कूपे पिण्डादिकं कृत्वा पितॄणामनृणो भवेत् । (२५।१)

तथाक्षयवटे श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ॥ (२५।२)

हंसतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । (२६।१)

कोटितीर्थे गयालोले वैतरण्यां च गोमके ॥ (२६।२)

ब्रह्मलोकं नयेच्छ्राद्धी पुरुषानेकविंशतिम् । (२७।१)

ब्रह्मतीर्थे रामतीर्थे आग्नेये सोमतीर्थके ॥ (२७।२)

श्राद्धी रामह्रदे ब्रह्मलोकं पितृकुलं नयेत् । (२८।१)

उत्तरे मानसे श्राद्धी न भूयो जायते नरः ॥ (२८।२)

दक्षिणे मानसे श्राद्धी ब्रह्मलोकं पितॄन्नयेत् । (२९।१)

स्वर्गद्वारे नरः श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । (२९।२)

भीष्मतर्पणकृत्तस्य कूटे तारयते पितॄन् । (२९।३)

गृध्रेश्वरे तथा श्राद्धी पितॄणामनृणो भवेत् ॥ (२९।४)

श्राद्धी च धेनुकारण्ये ब्रह्मलोकं पितॄन्नयेत् । (३०।१)

तिलधेनुप्रदः स्नात्वा दृष्ट्वा धेनुं न संशयः ॥ (३०।२)

ऐन्द्रे वा नरतीर्थे च वासवे वैष्णवे तथा । (३१।१)

महानद्यां कृतश्राद्धो ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ॥ (३१।२)

गायत्रे चैव सावित्रे तीर्थे सारस्वते तथा । (३२।१)

स्नानसन्ध्यातर्पणकृच्छ्राद्धी चैकोत्तरं शतम् ॥ (३२।२)

पितॄणां तु कुलं ब्रह्मलोकं नयति मानवः । (३३।१)

ब्रह्मयोनिं विनिर्गच्छेत्प्रयतः पितृमानसः ॥ (३३।२)

तर्पयित्वा पितॄन्देवान्न विशेद्योनिसङ्कटे । (३४।१)

तर्पणे काकजङ्घार्या पितॄणां तृप्तिरक्षया ॥ (३४।२)

धर्मारण्ये मतङ्गस्य वाप्यां श्राद्धाद्दिवं व्रजेत् । (३५।१)

धर्मयूपे च कूपे च पितॄणामनृणो भवेत् ॥ (३५।२)

प्रमाणं देवताः सन्तु लोकपालाश्च साक्षिणः । (३६।१)

मयागत्य मतंगे ऽस्मिन्पितॄणां निष्कृतिः कृता ॥ (३६।२)

रामतीर्थे नराः स्नात्वा श्राद्धं कृत्वा प्रभासके । (३७।१)

शिलायां प्रेतभावात्स्युर्मुक्ताः पितृगणाः किल ॥ (३७।२)

श्राद्धकृच्च स्वपुष्टायां त्रिः सफ्त कुलम् उद्धरेत् । (३८।१)

श्राद्धकृन्मुण्डपृष्ठादौ ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ॥ (३८।२)

गयायां न हि तत्स्थानं यत्र तीर्थं न विद्यते । (३९।१)

पञ्चक्रोशे गयाक्षेत्रे यत्र तत्र तु पिण्डदः ॥ (३९।२)

अक्षयं फलमाप्नोति ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । (४०।१)

जनार्दनस्य हस्ते तु पिण्डं दद्यात्स्वकं नरः ॥ (४०।२)

एष पिण्डे मया दत्तस्तव हस्ते जनार्दन । (४१।१)

परलोकं गते मोक्षमक्षय्यमुपतिष्ठताम् ॥ (४१।२)

ब्रह्मलोकमवाप्नोति पितृभिः सह निश्चितम् । (४२।१)

गयायां धर्मपृष्ठे च सरसि ब्रह्मणस्तथा ॥ (४२।२)

गयाशीर्षे ऽक्षयवटे पितॄणां दत्तमक्षयम् । (४३।१)

धर्मारण्यं धर्मपृष्ठं धेनुकारण्यमेव च ॥ (४३।२)

दृष्ट्वैतानि पितॄंश्चार्यवंश्यान्विंशतिमुद्धरेत् । (४४।१)

ब्रह्मारण्यं महानद्याः पश्चिमो भाग उच्यते ॥ (४४।२)

पूर्वो ब्रह्मसदो भागो नागाद्रिर्भरताश्रमः । (४५।१)

भरतस्याश्रमे श्राद्धी मतङ्गस्य पदे भवेत् ॥ (४५।२)

गयाशीर्षाद्दक्षिणतो महानद्याश्च पश्चिमे । (४६।१)

तत्स्मृतं चम्पकवनं तत्र पाण्डुशिलास्ति हि ॥ (४६।२)

श्राद्धी तत्र तृतीयायां निश्चिरायाश्च मण्डले । (४७।१)

महाह्रदे च कौशिक्यामक्षयं फलमाप्नुयात् ॥ (४७।२)

वैतरण्याश् चोत्तरतस् तृतीयाख्यो जलाशयः । (४८।१)

पदानि तत्र क्रौञ्चस्य श्राद्धी स्वर्गं नयेत्पितॄन् ॥ (४८।२)

क्रौञ्चपादादुत्तरतो निश्चिराख्यो जलाशयः । (४९।१)

सकृद्यत्राभिगमनं सकृत् पिण्डप्रपातनम् ॥ (४९।२)

दुर्लभं किं पुनर्नित्यम् अस्मिन् एव व्यवस्थितिः । (५०।१)

महानद्यामुपस्पृश्य तर्पयेत्पितृदेवताः ॥ (५०।२)

अक्षयान्प्राप्नुयाल्लोकान्कुलं चापि समुद्धरेत् । (५१।१)

सावित्रे पठ्यते सन्ध्या कृता स्याद् द्वादशाब्दिकी ॥ (५१।२)

शुक्लकृष्णावुभौ पक्षौ गयायां यो वसेन्नरः । (५२।१)

पुनात्य् आ सप्तमं चैव कुलं नास्त्यत्र संशयः ॥ (५२।२)

गयायां मुण्डपृष्ठं च अरविन्दं च पर्वतम् । (५३।१)

तृतीयं क्रौञ्चपादं च दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते ॥ (५३।२)

मकरे वर्तमाने च ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । (५४।१)

दुर्लभं त्रिषु लोकेषु गयायां पिण्डपातनम् ॥ (५४।२)

महाह्रदे च कौशिक्यां मूलक्षेत्रे विशेषतः । (५५।१)

गुहायां गृध्रकूटस्य श्राद्धं दत्तं महाफलम् ॥ (५५।२)

यत्र माहेश्वरी धारा श्राद्धी तत्रानृणो भवेत् । (५६।१)

पुण्यां विशालामासाद्य नदीं त्रैलोक्यविश्रुताम् ॥ (५६।२)

अग्निष्टोममवाप्नोति श्राद्धी प्रायाद्दिवं नरः । (५७।१)

श्राद्धी मासपदे स्नात्वा वाजपेयफलं लभेत् ॥ (५७।२)

रविपादे पिण्डदानात्पतितोद्धारणं भवेत् । (५८।१)

गयास्थो यो ददात्यन्नं पितरस्तेन पुत्रिणः ॥ (५८।२)

काङ्क्षन्ते पितरः पुत्रान्नरकाद्भयभीरवः । (५९।१)

गयां यास्यति यः कश्चित्सो ऽस्मान् संतरयिष्यति ॥ (५९।२)

गयाप्राप्तं सुतं दृष्ट्वा पितॄणामुत्सवो भवेत् । (६०।१)

पद्भ्यामपि जलं स्पृष्ट्वा अस्मभ्यं किल दास्यति ॥ (६०।२)

आत्मजो वा तथान्यो वा गयाकूपे यदा तदा । (६१।१)

यन्नाम्ना पातयेत्पिण्डं तं नयेद्ब्रह्म शाश्वतम् ॥ (६१।२)

पुण्डरीकं विष्णुलोकं प्राप्नुयात्कोटितीर्थगः । (६२।१)

या सा वैतरणी नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुता ॥ (६२।२)

सावतीर्णा गयाक्षेत्रे पितॄणां तारणाय हि । (६३।१)

श्राद्धदः पिण्डदस्तत्र गोप्रदानं करोति यः ॥ (६३।२)

एकविंशतिवंश्यान्स तारयेन्नात्र संशयः । (६४।१)

यदि पुत्रो गयां गच्छेत्कदाचित्कालपर्यये ॥ (६४।२)

तानेव भोजयेद्विप्रान्ब्रह्मणा ये प्रकल्पिताः । (६५।१)

तेषां ब्रह्मसदः स्थानं सोमपानं तथैव च ॥ (६५।२)

ब्रह्मप्रकल्पितं स्थानं विप्रा ब्रह्मप्रकल्पिताः । (६६।१)

पूजितैः पूजिताः सर्वे पितृभिः सह देवताः ॥ (६६।२)

तर्पयेत्तु गयाविप्रान्हव्यकव्यैर्विधानतः । (६७।१)

स्थानं देहपरित्यागे गयायां तु विधीयते ॥ (६७।२)

यः करोति वृषोत्सर्गं गयाक्षेत्रे ह्यनुत्तमे । (६८।१)

अग्निष्टोमशतं पुण्यं लभते नात्र संशयः ॥ (६८।२)

आत्मनो ऽपि महाबुद्धिर्गयायां तु तिलैर्विना । (६९।१)

पिण्डनिर्वापणं कुर्यादन्येषामपि मानवः ॥ (६९।२)

यावन्तो ज्ञातयः पित्र्या बान्धवाः सुहृदस्तथा । (७०।१)

तेभ्यो व्यासगयाभूमौ पिण्डो देयो विधानतः ॥ (७०।२)

रामतीर्थे नरः स्नात्वा गोशतस्याप्नुयात्फलम् । (७१।१)

मतङ्गवाप्यां स्नात्वा च गोसहस्रफलं लभेत् ॥ (७१।२)

निश्चिरासंगमे स्नात्वा ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् । (७२।१)

वसिष्ठस्याश्रमे स्नात्वा वाजपेयं च विन्दति ॥ (७२।२)

महाकौश्यां समावासादश्वमेधफलं लभेत् । (७३।१)

पितामहस्य सरसः प्रसृता लोकपावनी ॥ (७३।२)

समीपे त्वग्निधारेति विश्रुता कपिला हि सा । (७४।१)

अग्निष्टोमफलं श्राद्धी स्नात्वात्र कृतकृत्यता ॥ (७४।२)

श्राद्धी कुमारधारायामश्वमेधफलं लभेत् । (७५।१)

कुमारमभिगम्याथ नत्वा मुक्तिमवाप्नुयात् ॥ (७५।२)

सोमकुण्डे नरः स्नात्वा सोमलोकं च गच्छति । (७६।१)

संवर्तस्य नरो वाप्यां सुभगः स्यात्तु पिण्डदः ॥ (७६।२)

धौतपापो नरो याति प्रेतकुण्डे च पिण्डदः । (७७।१)

देवनद्यां लेलिहाने मथने जानुगर्तके ॥ (७७।२)

एवमादिषु तीर्थेषु पिण्डदस्तारयेत्पितॄन् । (७८।१)

नत्वा देवान्वसिष्ठेशप्रभृतीनृणसंक्षयम् ॥ (७८।२)

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे गयामाहात्म्यं नाम त्र्यशीतितमो ऽध्यायः ॥ (७९।१)