गरुडपुराणGaruḍapurāṇa

GarPur, 1, 98

96 of 166 · 43 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

याज्ञवल्क्य उवाच । (१।१)

yājñavalkya uvāca

1.2१.२

अथ दानविधिं वक्ष्ये तन्मे शृणुत सुव्रताः । (१।२)

atha dānavidhiṃ vakṣye tanme śṛṇuta suvratāḥ |

1.3१.३

अन्येभ्यो ब्राह्मणाः श्रेष्ठास्तेभ्यश्चैव क्रियापराः ॥ (१।३)

anyebhyo brāhmaṇāḥ śreṣṭhāstebhyaścaiva kriyāparāḥ ||

2.1२.१

ब्रह्मवेत्ता च तेभ्यो ऽपि पात्रं विद्यात् तपोऽन्विताः । (२।१)

brahmavettā ca tebhyo 'pi pātraṃ vidyāt tapo'nvitāḥ |

2.2२.२

गोभूधान्यहिरण्यादि पात्रे दातव्यमर्चितम् ॥ (२।२)

gobhūdhānyahiraṇyādi pātre dātavyamarcitam ||

3.1३.१

विद्यातपोभ्यां हीनेन न तु ग्राह्यः प्रतिग्रहः । (३।१)

vidyātapobhyāṃ hīnena na tu grāhyaḥ pratigrahaḥ |

3.2३.२

गृह्णन्प्रदातारमधो नयत्यात्मानमेव च ॥ (३।२)

gṛhṇanpradātāramadho nayatyātmānameva ca ||

4.1४.१

दातव्यं प्रत्यहं पात्रे निमित्तेषु विशेषतः । (४।१)

dātavyaṃ pratyahaṃ pātre nimitteṣu viśeṣataḥ |

4.2४.२

याचितेनापि दातव्यं श्रद्धापूतं तु शक्तितः ॥ (४।२)

yācitenāpi dātavyaṃ śraddhāpūtaṃ tu śaktitaḥ ||

5.1५.१

हेमशृङ्गी शफैः रौप्यैः सुशीला वस्त्रसंयुता । (५।१)

hemaśṛṅgī śaphaiḥ raupyaiḥ suśīlā vastrasaṃyutā |

5.2५.२

सकांस्यपात्रा दातव्या क्षीरिणी गौः सदक्षिणा ॥ (५।२)

sakāṃsyapātrā dātavyā kṣīriṇī gauḥ sadakṣiṇā ||

6.1६.१

दशसौवर्णिकं शृङ्गं शफं सप्तपलैः कृतम् । (६।१)

daśasauvarṇikaṃ śṛṅgaṃ śaphaṃ saptapalaiḥ kṛtam |

6.2६.२

पञ्चाशत्पलिकं पात्रं कांस्यं वत्सस्य कीर्त्यते ॥ (६।२)

pañcāśatpalikaṃ pātraṃ kāṃsyaṃ vatsasya kīrtyate ||

7.1७.१

स्वर्णपिप्पलपात्रेण वत्सो वा वत्सिकापि वा । (७।१)

svarṇapippalapātreṇa vatso vā vatsikāpi vā |

7.2७.२

अस्या अपि च दातव्यमपत्यं रोगवर्जितम् ॥ (७।२)

asyā api ca dātavyamapatyaṃ rogavarjitam ||

8.1८.१

दाता स्वर्गमवाप्नोति वत्सरान्रोमसंमितान् । (८।१)

dātā svargamavāpnoti vatsarānromasaṃmitān |

8.2८.२

कपिला चेत्तारयेत् भूयश्चासप्तमं कुलम् ॥ (८।२)

kapilā cettārayet bhūyaścāsaptamaṃ kulam ||

9.1९.१

यावद्वत्सस्य द्वौ पादौ मुखं योन्यां प्रदृश्यते । (९।१)

yāvadvatsasya dvau pādau mukhaṃ yonyāṃ pradṛśyate |

9.2९.२

तावद्गौः पृथिवी ज्ञेया यावद्गर्भं न मुञ्चति ॥ (९।२)

tāvadgauḥ pṛthivī jñeyā yāvadgarbhaṃ na muñcati ||

10.1१०.१

यथा कथञ्चिद्दत्त्वा गान्धेनुं वाधेनुमेव वा । (१०।१)

yathā kathañciddattvā gāndhenuṃ vādhenumeva vā |

10.2१०.२

अरोगामपरिक्लिष्टां दाता स्वर्गे महीयते ॥ (१०।२)

arogāmaparikliṣṭāṃ dātā svarge mahīyate ||

11.1११.१

श्रान्तसंवाहनं रोगिपरिचर्या सुरार्चनम् । (११।१)

śrāntasaṃvāhanaṃ rogiparicaryā surārcanam |

11.2११.२

पादशौचं द्विजोच्छिष्टमार्जनं गोप्रदानवत् ॥ (११।२)

pādaśaucaṃ dvijocchiṣṭamārjanaṃ gopradānavat ||

12.1१२.१

द्विजाय यदभीष्टं तु दत्त्वा स्वर्गमवाप्नुयात् । (१२।१)

dvijāya yadabhīṣṭaṃ tu dattvā svargamavāpnuyāt |

12.2१२.२

भूदीपांश्चान्नवस्त्राणि सर्पिर्दत्त्वा व्रजेच्छियम् ॥ (१२।२)

bhūdīpāṃścānnavastrāṇi sarpirdattvā vrajecchiyam ||

13.1१३.१

गृहधान्यच्छत्रमाल्यवृक्षया न घृतं जलम् । (१३।१)

gṛhadhānyacchatramālyavṛkṣayā na ghṛtaṃ jalam |

13.2१३.२

शय्यानुलेपनं दत्त्वा स्वर्गलोके महीयते ॥ (१३।२)

śayyānulepanaṃ dattvā svargaloke mahīyate ||

14.1१४.१

ब्रह्मदाता ब्रह्मलोकं प्राप्नोति सुरदुर्लभम् । (१४।१)

brahmadātā brahmalokaṃ prāpnoti suradurlabham |

14.2१४.२

वेदार्थयज्ञशास्त्राणि धर्मशास्त्राणि चैव हि ॥ (१४।२)

vedārthayajñaśāstrāṇi dharmaśāstrāṇi caiva hi ||

15.1१५.१

मूल्येनापि लिखित्वापि ब्रह्मलोकमवाप्नुयात् । (१५।१)

mūlyenāpi likhitvāpi brahmalokamavāpnuyāt |

15.2१५.२

एतन्मूलं जगद्यस्मादसृजत्पूर्वमीश्वरः ॥ (१५।२)

etanmūlaṃ jagadyasmādasṛjatpūrvamīśvaraḥ ||

16.1१६.१

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्यो वेदार्थसंग्रहः । (१६।१)

tasmātsarvaprayatnena kāryo vedārthasaṃgrahaḥ |

16.2१६.२

इतिहासपुराणं वा लिखित्वा यः प्रयच्छति ॥ (१६।२)

itihāsapurāṇaṃ vā likhitvā yaḥ prayacchati ||

17.1१७.१

ब्रह्मदानसमं पुण्यं प्राप्नोति द्विगुणोन्नतिम् । (१७।१)

brahmadānasamaṃ puṇyaṃ prāpnoti dviguṇonnatim |

17.2१७.२

लोकायतं कुतर्कश्च प्राकृतम्लेच्छभाषितम् ॥ (१७।२)

lokāyataṃ kutarkaśca prākṛtamlecchabhāṣitam ||

18.1१८.१

न श्रोतव्यं द्विजेनैतदधो नयति तं द्विजम् । (१८।१)

na śrotavyaṃ dvijenaitadadho nayati taṃ dvijam |

18.2१८.२

समर्थो यो न गृह्णीयाद्दातृलोकानवाप्नुयात् ॥ (१८।२)

samartho yo na gṛhṇīyāddātṛlokānavāpnuyāt ||

19.1१९.१

कुशाः शाकं पयो गन्धाः प्रत्याख्येया न वारि च । (१९।१)

kuśāḥ śākaṃ payo gandhāḥ pratyākhyeyā na vāri ca |

19.2१९.२

अयाचिताहृतं ग्राह्यमपि दुष्कृतकर्मणः ॥ (१९।२)

ayācitāhṛtaṃ grāhyamapi duṣkṛtakarmaṇaḥ ||

20.1२०.१

अन्यत्र कुलटाषण्ढपतितेभ्यो द्विषस्तथा । (२०।१)

anyatra kulaṭāṣaṇḍhapatitebhyo dviṣastathā |

20.2२०.२

देवातिथ्यर्चनकृते पितृतृप्त्यर्थमेव च । (२०।२)

devātithyarcanakṛte pitṛtṛptyarthameva ca |

20.3२०.३

सर्वतः प्रतिगृह्णीयाद् आत्मतृप्सर्थम् एव च ॥ (२०।३)

sarvataḥ pratigṛhṇīyād ātmatṛpsartham eva ca ||

21.1२१.१

इति श्रीगारुडे महापुराणे पूर्वखण्डे प्रथमांशाख्ये आचारकाण्डे याज्ञवल्क्योक्तदानधर्मनिरूपणं नामाष्टनवतितमो ऽध्यायः ॥ (२१।१)

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe yājñavalkyoktadānadharmanirūpaṇaṃ nāmāṣṭanavatitamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GarPur, 1, 98

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit