सूत उवाच । (१।१)

अथान्यो ब्रह्मणः कल्पो वर्तते मुनिपुङ्गवाः । (१।२)

विश्वरूप इति ख्यातो नामतः परमाद्भुतः ॥ (१।३)

विनिवृत्ते तु संहारे पुनः सृष्टे चराचरे । (२।१)

ब्रह्मणः पुत्रकामस्य ध्यायतः परमेष्ठिनः ॥ (२।२)

प्रादुर्भूता महानादा विश्वरूपा सरस्वती । (३।१)

विश्वमाल्यांबरधरा विश्वयज्ञोपवीतिनी ॥ (३।२)

विश्वोष्णीषा विश्वगन्धा विश्वमाता महोष्ठिका । (४।१)

तथाविधं स भगवानीशानं परमेश्वरम् ॥ (४।२)

शुद्धस्फटिकसंकाशं सर्वाभरणभूषितम् । (५।१)

अथ तं मनसा ध्यात्वा युक्तात्मा वै पितामहः ॥ (५।२)

ववन्दे देवमीशानं सर्वेशं सर्वगं प्रभुम् । (६।१)

ओमीशान नमस्ते ऽस्तु महादेव नमोऽस्तु ते ॥ (६।२)

नमोऽस्तु सर्वविद्यानामीशान परमेश्वर । (७।१)

नमोऽस्तु सर्वभूतानामीशान वृषवाहन ॥ (७।२)

ब्रह्मणोऽधिपते तुभ्यं ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे । (८।१)

नमो ब्रह्माधिपतये शिवं मे ऽस्तु सदाशिव ॥ (८।२)

ओङ्कारमूर्ते देवेश सद्योजात नमोनमः । (९।१)

प्रपद्ये त्वां प्रपन्नो ऽस्मि सद्योजाताय वै नमः ॥ (९।२)

अभवे च भवे तुभ्यं तथा नातिभवे नमः । (१०।१)

भवोद्भव भवेशान मां भजस्व महाद्युते ॥ (१०।२)

वामदेव नमस्तुभ्यं ज्येष्ठाय वरदाय च । (११।१)

नमो रुद्राय कालाय कलनाय नमो नमः ॥ (११।२)

नमो विकरणायैव कालवर्णाय वर्णिने । (१२।१)

बलाय बलिनां नित्यं सदा विकरणाय ते ॥ (१२।२)

बलप्रमथनायैव बलिने ब्रह्मरूपिणे । (१३।१)

सर्वभूतेश्वरेशाय भूतानां दमनाय च ॥ (१३।२)

मनोन्मनाय देवाय नमस्तुभ्यं महाद्युते । (१४।१)

वामदेवाय वामाय नमस्तुभ्यं महात्मने ॥ (१४।२)

ज्येष्ठाय चैव श्रेष्ठाय रुद्राय वरदाय च । (१५।१)

कालहन्त्रे नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं महात्मने ॥ (१५।२)

इति स्तवेन देवेशं ननाम वृषभध्वजम् । (१६।१)

यः पठेत् सकृदेवेह ब्रह्मलोकं गमिष्यति ॥ (१६।२)

श्रावयेद्वा द्विजान् श्राद्धे स याति परमां गतिम् । (१७।१)

एवं ध्यानगतं तत्र प्रणमन्तं पितामहम् ॥ (१७।२)

उवाच भगवानीशः प्रीतोऽहं ते किमिच्छसि । (१८।१)

ततस्तु प्रणतो भूत्वा वाग्विशुद्धं महेश्वरम् ॥ (१८।२)

उवाच भगवान् रुद्रं प्रीतं प्रीतेन चेतसा । (१९।१)

यदिदं विश्वरूपं ते विश्वगौः श्रेयसीश्वरी ॥ (१९।२)

एतद्वेदितुमिच्छामि यथेयं परमेश्वर । (२०।१)

कैषा भगवती देवी चतुष्पादा चतुर्मुखी ॥ (२०।२)

चतुःशृङ्गी चतुर्वक्त्रा चतुर्दंष्ट्रा चतुःस्तनी । (२१।१)

चतुर्हस्ता चतुर्नेत्रा विश्वरूपा कथं स्मृता ॥ (२१।२)

किंनामगोत्रा कस्येयं किंवीर्या चापि कर्मतः । (२२।१)

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवदेवो वृषध्वजः ॥ (२२।२)

प्राह देववृषं ब्रह्मा ब्रह्माणं चात्मसंभवम् । (२३।१)

रहस्यं सर्वमन्त्राणां पावनं पुष्टिवर्धनम् ॥ (२३।२)

शृणुष्वैतत्परं गुह्यमादिसर्गे यथा तथा । (२४।१)

एवं यो वर्तते कल्पो विश्वरूपस्त्वसौ मतः ॥ (२४।२)

ब्रह्मस्थानमिदं चापि यत्र प्राप्तं त्वया प्रभो । (२५।१)

त्वत्तः परतरं देव विष्णुना तत्पदं शुभम् ॥ (२५।२)

वैकुण्ठेन विशुद्धेन मम वामाङ्गजेन वा । (२६।१)

तदाप्रभृति कल्पश् च त्रयस्त्रिंशत्तमो ह्ययम् ॥ (२६।२)

शतं शतसहस्राणामतीता ये स्वयंभुवः । (२७।१)

पुरस्तात्तव देवेश तच्छृणुष्व महामते ॥ (२७।२)

आनन्दस्तु स विज्ञेय आनन्दत्वे व्यवस्थितः । (२८।१)

माण्डव्यगोत्रस्तपसा मम पुत्रत्वमागतः ॥ (२८।२)

त्वयि योगं च सांख्यं च तपोविद्याविधिक्रियाः । (२९।१)

ऋतं सत्यं दया ब्रह्म अहिंसा सन्मतिः क्षमा ॥ (२९।२)

ध्यानं ध्येयं दमः शान्तिर्विद्याविद्या मतिर्धृतिः । (३०।१)

कान्तिर्नीतिः प्रथा मेधा लज्जा दृष्टिः सरस्वती ॥ (३०।२)

तुष्टिः पुष्टिः क्रिया चैव प्रसादश् च प्रतिष्ठिताः । (३१।१)

द्वात्रिंशत्सुगुणा ह्येषा द्वात्रिंशाक्षरसंज्ञया ॥ (३१।२)

प्रकृतिर्विहिता ब्रह्मंस्त्वत्प्रसूतिर्महेश्वरी । (३२।१)

विष्णोर्भगवतश्चापि तथान्येषामपि प्रभो ॥ (३२।२)

सैषा भगवती देवी मत्प्रसूतिः प्रतिष्ठिता । (३३।१)

चतुर्मुखी जगद्योनिः प्रकृतिर् गौः प्रतिष्ठिता ॥ (३३।२)

गौरी माया च विद्या च कृष्णा हैमवतीति च । (३४।१)

प्रधानं प्रकृतिश्चैव यामाहुस्तत्त्वचिन्तकाः ॥ (३४।२)

अजामेकां लोहितां शुक्लकृष्णां विश्वप्रजां सृजमानां सरूपाम् । (३५।१)

अजोऽहं मां विद्धि तां विश्वरूपं गायत्रीं गां विश्वरूपां हि बुद्ध्या ॥ (३५।२)

एवमुक्त्वा महादेवः ससर्ज परमेश्वरः । (३६।१)

ततश् च पार्श्वगा देव्याः सर्वरूपकुमारकाः ॥ (३६।२)

जटी मुण्डी शिखण्डी च अर्धमुण्डश् च जज्ञिरे । (३७।१)

ततस्तेन यथोक्तेन योगेन सुमहौजसः ॥ (३७।२)

दिव्यवर्षसहस्रान्ते उपासित्वा महेश्वरम् । (३८।१)

धर्मोपदेशमखिलं कृत्वा योगमयं दृढम् ॥ (३८।२)

शिष्टाश् च नियतात्मानः प्रविष्टा रुद्रमीश्वरम् ॥ (३९।१)