LiPur, 1, 56
Select a line for its word-by-word analysis.
त्रिचक्रोभयतोऽश्वश् च विज्ञेयस्तस्य वै रथः ॥ (१।३)
tricakrobhayato'śvaś ca vijñeyastasya vai rathaḥ ||
शतारैश् च त्रिभिश्चक्रैर्युक्तः शुक्लैर्हयोत्तमैः । (२।१)
śatāraiś ca tribhiścakrairyuktaḥ śuklairhayottamaiḥ |
दशभिस्त्वकृशैर् दिव्यैर् असंगैस् तैर् मनोजवैः ॥ (२।२)
daśabhistvakṛśair divyair asaṃgais tair manojavaiḥ ||
सोमो ह्यम्बुमयैर् गोभिः शुक्लैः शुक्लगभस्तिमान् ॥ (३।२)
somo hyambumayair gobhiḥ śuklaiḥ śuklagabhastimān ||
इत्येषा सूर्यवीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः ॥ (६।२)
ityeṣā sūryavīryeṇa candrasyāpyāyitā tanuḥ ||
स पौर्णमास्यां दृश्येत शुक्लः सम्पूर्णमण्डलः । (७।१)
sa paurṇamāsyāṃ dṛśyeta śuklaḥ sampūrṇamaṇḍalaḥ |
पिबन्त्यम्बुमयं देवा मधु सौम्यं सुधामृतम् ॥ (८।२)
pibantyambumayaṃ devā madhu saumyaṃ sudhāmṛtam ||
एकरात्रिं सुराः सर्वे पितृभिस्त्वृषिभिः सह । (१०।१)
ekarātriṃ surāḥ sarve pitṛbhistvṛṣibhiḥ saha |
सोमस्य कृष्णपक्षादौ भास्कराभिमुखस्य च ॥ (१०।२)
somasya kṛṣṇapakṣādau bhāskarābhimukhasya ca ||
प्रक्षीयन्ते परस्यान्तः पीयमानाः कलाः क्रमात् । (११।१)
prakṣīyante parasyāntaḥ pīyamānāḥ kalāḥ kramāt |
त्रयस्त्रिंशच्छताश्चैव त्रयस्त्रिंशत्तथैव च ॥ (११।२)
trayastriṃśacchatāścaiva trayastriṃśattathaiva ca ||
त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि देवाः सोमं पिबन्ति वै । (१२।१)
trayastriṃśatsahasrāṇi devāḥ somaṃ pibanti vai |
पीत्वार्धमासं गच्छन्ति अमावास्यां सुरोत्तमाः । (१३।१)
pītvārdhamāsaṃ gacchanti amāvāsyāṃ surottamāḥ |
ततः पञ्चदशे भागे किंचिच्छिष्टे कलात्मके । (१४।१)
tataḥ pañcadaśe bhāge kiṃcicchiṣṭe kalātmake |
पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तु या । (१५।१)
pibanti dvikalaṃ kālaṃ śiṣṭā tasya kalā tu yā |
निसृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम् ॥ (१५।२)
nisṛtaṃ tadamāvāsyāṃ gabhastibhyaḥ svadhāmṛtam ||
मासतृप्तिमवाप्याग्र्यां पीत्वा गच्छन्ति ते ऽमृतम् । (१६।१)
māsatṛptimavāpyāgryāṃ pītvā gacchanti te 'mṛtam |
पितृभिः पीयमानस्य पञ्चदश्यां कला तु या ॥ (१६।२)
pitṛbhiḥ pīyamānasya pañcadaśyāṃ kalā tu yā ||
यावत्तु क्षीयते तस्य भागः पञ्चदशस्तु सः । (१७।१)
yāvattu kṣīyate tasya bhāgaḥ pañcadaśastu saḥ |
अमावास्यां ततस्तस्या अन्तरा पूर्यते पुनः ॥ (१७।२)
amāvāsyāṃ tatastasyā antarā pūryate punaḥ ||
वृद्धिक्षयौ वै पक्षादौ षोडश्यां शशिनः स्मृतौ । (१८।१)
vṛddhikṣayau vai pakṣādau ṣoḍaśyāṃ śaśinaḥ smṛtau |
एवं सूर्यनिमित्तैषा पक्षवृद्धिर्निशाकरे ॥ (१८।२)
evaṃ sūryanimittaiṣā pakṣavṛddhirniśākare ||
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सोमवर्णनं नाम षट्पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः ॥ (१९।१)
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge somavarṇanaṃ nāma ṣaṭpañcāśattamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.