सनत्कुमार उवाच । (१।१)

भूयो ऽपि वद मे नन्दिन् महिमानमुमापतेः । (१।२)

अष्टमूर्तेर्महेशस्य शिवस्य परमेष्ठिनः ॥ (१।३)

नन्दिकेश्वर उवाच । (२।१)

वक्ष्यामि ते महेशस्य महिमानमुमापतेः । (२।२)

अष्टमूर्तेर्जगद्व्याप्य स्थितस्य परमेष्ठिनः ॥ (२।३)

चराचराणां भूतानां धाता विश्वम्भरात्मकः । (३।१)

शर्व इत्युच्यते देवः सर्वशास्त्रार्थपारगैः ॥ (३।२)

विश्वम्भरात्मनस्तस्य शर्वस्य परमेष्ठिनः । (४।१)

विकेशी कथ्यते पत्नी तनयो ऽङ्गारकः स्मृतः ॥ (४।२)

भव इत्युच्यते देवो भगवान् वेदवादिभिः । (५।१)

संजीवनस्य लोकानां भवस्य परमात्मनः ॥ (५।२)

उमा संकीर्तिता देवी सुतः शुक्रश्च सूरिभिः । (६।१)

सप्तलोकाण्डकव्यापी सर्वलोकैकरक्षिता ॥ (६।२)

वह्न्यात्मा भगवान्देवः स्मृतः पशुपतिर्बुधैः । (७।१)

स्वाहा पत्न्यात्मनस्तस्य प्रोक्ता पशुपतेः प्रिया ॥ (७।२)

षण्मुखो भगवान् देवो बुधैः पुत्र उदाहृतः । (८।१)

समस्तभुवनव्यापी भर्ता सर्वशरीरिणाम् ॥ (८।२)

पवनात्मा बुधैर्देव ईशान इति कीर्त्यते । (९।१)

ईशानस्य जगत्कर्तुर्देवस्य पवनात्मनः ॥ (९।२)

शिवा देवी बुधैर् उक्ता पुत्रश्चास्य मनोजवः । (१०।१)

चराचराणां भूतानां सर्वेषां सर्वकामदः ॥ (१०।२)

व्योमात्मा भगवान्देवो भीम इत्युच्यते बुधैः । (११।१)

महामहिम्नो देवस्य भीमस्य गगनात्मनः ॥ (११।२)

दिशो दश स्मृता देव्यः सुतः सर्गश्च सूरिभिः । (१२।१)

सूर्यात्मा भगवान्देवः सर्वेषां च विभूतिदः ॥ (१२।२)

रुद्र इत्युच्यते देवैर्भगवान् भुक्तिमुक्तिदः । (१३।१)

सूर्यात्मकस्य रुद्रस्य भक्तानां भक्तिदायिनः ॥ (१३।२)

सुवर्चला स्मृता देवी सुतश्चास्य शनैश्चरः । (१४।१)

समस्तसौम्यवस्तूनां प्रकृतित्वेन विश्रुतः ॥ (१४।२)

सोमात्मको बुधैर्देवो महादेव इति स्मृतः । (१५।१)

सोमात्मकस्य देवस्य महादेवस्य सूरिभिः ॥ (१५।२)

दयिता रोहिणी प्रोक्ता बुधश्चैव शरीरजः । (१६।१)

हव्यकव्यस्थितिं कुर्वन् हव्यकव्याशिनां तदा ॥ (१६।२)

यजमानात्मको देवो महादेवो बुधैः प्रभुः । (१७।१)

उग्र इत्युच्यते सद्भिरीशानश्चेति चापरैः ॥ (१७।२)

उग्राह्वयस्य देवस्य यजमानात्मनः प्रभोः । (१८।१)

दीक्षा पत्नी बुधैरुक्ता संतानाख्यः सुतस्तथा ॥ (१८।२)

शरीरिणां शरीरेषु कठिनं कोङ्कणादिवत् । (१९।१)

पार्थिवं तद्वपुर्ज्ञेयं शर्वतत्त्वं बुभुत्सुभिः ॥ (१९।२)

देहे देहे तु देवेशो देहभाजां यदव्ययम् । (२०।१)

वस्तुद्रव्यात्मकं तस्य भवस्य परमात्मनः ॥ (२०।२)

ज्ञेयं च तत्त्वविद्भिर्वै सर्ववेदार्थपारगैः । (२१।१)

आग्नेयः परिणामो यो विग्रहेषु शरीरिणाम् ॥ (२१।२)

मूर्तिः पशुपतिर्ज्ञेया सा तत्त्वं वेत्तुमिच्छुभिः । (२२।१)

वायव्यः परिणामो यः शरीरेषु शरीरिणाम् ॥ (२२।२)

बुधैर् ईशेति सा तस्य तनुर्ज्ञेया न संशयः । (२३।१)

सुषिरं यच्छरीरस्थमशेषाणां शरीरिणाम् ॥ (२३।२)

भीमस्य सा तनुर्ज्ञेया तत्त्वविज्ञानकाङ्क्षिभिः । (२४।१)

चक्षुरादिगतं तेजो यच्छरीरस्थमङ्गिनाम् ॥ (२४।२)

रुद्रस्यापि तनुर्ज्ञेया परमार्थं बुभुत्सुभिः । (२५।१)

सर्वभूतशरीरेषु मनश्चन्द्रात्मकं हि यत् ॥ (२५।२)

महादेवस्य सा मूर्तिर्बोद्धव्या तत्त्वचिन्तकैः । (२६।१)

आत्मा यो यजमानाख्यः सर्वभूतशरीरगः ॥ (२६।२)

मूर्तिरुग्रस्य सा ज्ञेया परमात्मबुभुत्सुभिः । (२७।१)

जातानां सर्वभूतानां चतुर्दशसु योनिषु ॥ (२७।२)

अष्टमूर्तेरनन्यत्वं वदन्ति परमर्षयः । (२८।१)

सप्तमूर्तिमयान्याहुर् ईशस्याङ्गानि देहिनाम् ॥ (२८।२)

आत्मा तस्याष्टमी मूर्तिः सर्वभूतशरीरगा । (२९।१)

अष्टमूर्तिममुं देवं सर्वलोकात्मकं विभुम् ॥ (२९।२)

भजस्व सर्वभावेन श्रेयः प्राप्तुं यदीच्छसि । (३०।१)

प्राणिनो यस्य कस्यापि क्रियते यद्यनुग्रहः ॥ (३०।२)

अष्टमूर्तेर्महेशस्य कृतमाराधनं भवेत् । (३१।१)

निग्रहश्चेत् कृतो लोके देहिनो यस्य कस्यचित् ॥ (३१।२)

अष्टमूर्तेर्महेशस्य स एव विहितो भवेत् । (३२।१)

यद्यवज्ञा कृता लोके यस्य कस्यचिद् अङ्गिनः ॥ (३२।२)

अष्टमूर्तेर्महेशस्य विहिता सा भवेद्विभोः । (३३।१)

अभयं यत् प्रदत्तं स्यादङ्गिनो यस्य कस्यचित् ॥ (३३।२)

आराधनं कृतं तस्मादष्टमूर्तेर्न संशयः । (३४।१)

सर्वोपकारकरणं प्रदानमभयस्य च ॥ (३४।२)

आराधनं तु देवस्य अष्टमूर्तेर्न संशयः । (३५।१)

सर्वोपकारकरणं सर्वानुग्रह एव च ॥ (३५।२)

तदर्चनं परं प्राहुरष्टमूर्तेर्मुनीश्वराः । (३६।१)

अनुग्रहणमन्येषां विधातव्यं त्वयाङ्गिनाम् ॥ (३६।२)

सर्वाभयप्रदानं च शिवाराधनमिच्छता ॥ (३७।१)

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे उत्तरभागे त्रयोदशो ऽध्यायः ॥ (३८।१)