LiPur, 1, 22
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रहृष्टवदनो ऽत्यर्थम् अभवत्सत्यकीर्तनात् ॥ (१।३)
prahṛṣṭavadano 'tyartham abhavatsatyakīrtanāt ||
भगवान् किं तु यत्ते ऽद्य न विज्ञानं त्वया विभो ॥ (५।२)
bhagavān kiṃ tu yatte 'dya na vijñānaṃ tvayā vibho ||
तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा अभिनन्द्याभिमान्य च ॥ (६।२)
tayostadvacanaṃ śrutvā abhinandyābhimānya ca ||
भो भो हिरण्यगर्भ त्वां त्वां च कृष्ण ब्रवीम्यहम् ॥ (७।२)
bho bho hiraṇyagarbha tvāṃ tvāṃ ca kṛṣṇa bravīmyaham ||
युवाभ्यां किं ददाम्यद्य वराणां वरमीप्सितम् । (९।१)
yuvābhyāṃ kiṃ dadāmyadya varāṇāṃ varamīpsitam |
सर्वं मम कृतं देव परितुष्टो ऽसि मे यदि । (१०।१)
sarvaṃ mama kṛtaṃ deva parituṣṭo 'si me yadi |
त्वयि मे सुप्रतिष्ठा तु भक्तिर्भवतु शङ्करः ॥ (१०।२)
tvayi me supratiṣṭhā tu bhaktirbhavatu śaṅkaraḥ ||
भवान्सर्वस्य लोकस्य कर्ता त्वमधिदैवतम् । (१२।१)
bhavānsarvasya lokasya kartā tvamadhidaivatam |
तदेवं स्वस्ति ते वत्स गमिष्याम्यंबुजेक्षण ॥ (१२।२)
tadevaṃ svasti te vatsa gamiṣyāmyaṃbujekṣaṇa ||
एवमुक्त्वा तु भगवान् ब्रह्माणं चापि शङ्करः । (१३।१)
evamuktvā tu bhagavān brahmāṇaṃ cāpi śaṅkaraḥ |
अनुगृह्यास्पृशद्देवो ब्रह्माणं परमेश्वरः ॥ (१३।२)
anugṛhyāspṛśaddevo brahmāṇaṃ parameśvaraḥ ||
कराभ्यां सुशुभाभ्यां च प्राह हृष्टतरः स्वयम् । (१४।१)
karābhyāṃ suśubhābhyāṃ ca prāha hṛṣṭataraḥ svayam |
मत्समस्त्वं न संदेहो वत्स भक्तश् च मे भवान् ॥ (१४।२)
matsamastvaṃ na saṃdeho vatsa bhaktaś ca me bhavān ||
स्वस्त्यस्तु ते गमिष्यामि संज्ञा भवतु सुव्रत । (१५।१)
svastyastu te gamiṣyāmi saṃjñā bhavatu suvrata |
एवमुक्त्वा तु भगवांस्ततो ऽन्तर्धानमीश्वरः ॥ (१५।२)
evamuktvā tu bhagavāṃstato 'ntardhānamīśvaraḥ ||
अवाप्य संज्ञां गोविन्दात् पद्मयोनिः पितामहः ॥ (१६।२)
avāpya saṃjñāṃ govindāt padmayoniḥ pitāmahaḥ ||
प्रजाः स्रष्टुमनाश्चक्रे तप उग्रं पितामहः । (१७।१)
prajāḥ sraṣṭumanāścakre tapa ugraṃ pitāmahaḥ |
तस्यैवं तप्यमानस्य न किंचित् समवर्तत ॥ (१७।२)
tasyaivaṃ tapyamānasya na kiṃcit samavartata ||
ततो दीर्घेण कालेन दुःखात्क्रोधो ह्यजायत । (१८।१)
tato dīrgheṇa kālena duḥkhātkrodho hyajāyata |
क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः ॥ (१८।२)
krodhāviṣṭasya netrābhyāṃ prāpatannaśrubindavaḥ ||
ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो वातपित्तकफात्मकाः । (१९।१)
tatastebhyo 'śrubindubhyo vātapittakaphātmakāḥ |
महाभागा महासत्त्वाः स्वस्तिकैरप्यलंकृताः ॥ (१९।२)
mahābhāgā mahāsattvāḥ svastikairapyalaṃkṛtāḥ ||
प्रकीर्णकेशाः सर्पास्ते प्रादुर्भूता महाविषाः । (२०।१)
prakīrṇakeśāḥ sarpāste prādurbhūtā mahāviṣāḥ |
सर्पांस्तानग्रजान्दृष्ट्वा ब्रह्मात्मानम् अनिन्दयत् ॥ (२०।२)
sarpāṃstānagrajāndṛṣṭvā brahmātmānam anindayat ||
तस्य तीव्राभवन्मूर्च्छा क्रोधामर्षसमुद्भवा । (२२।१)
tasya tīvrābhavanmūrcchā krodhāmarṣasamudbhavā |
मूर्च्छाभिपरितापेन जहौ प्राणान्प्रजापतिः ॥ (२२।२)
mūrcchābhiparitāpena jahau prāṇānprajāpatiḥ ||
तस्याप्रतिमवीर्यस्य देहात्कारुण्यपूर्वकम् । (२३।१)
tasyāpratimavīryasya dehātkāruṇyapūrvakam |
अथैकादश ते रुद्रा रुदन्तो ऽभ्यक्रमंस् तथा ॥ (२३।२)
athaikādaśa te rudrā rudanto 'bhyakramaṃs tathā ||
ये रुद्रास्ते खलु प्राणा ये प्राणास्ते तदात्मकाः ॥ (२४।२)
ye rudrāste khalu prāṇā ye prāṇāste tadātmakāḥ ||
प्राणाः प्राणवतां ज्ञेयाः सर्वभूतेष्ववस्थिताः । (२५।१)
prāṇāḥ prāṇavatāṃ jñeyāḥ sarvabhūteṣvavasthitāḥ |
अत्युग्रस्य महत्त्वस्य साधुराचरितस्य च ॥ (२५।२)
atyugrasya mahattvasya sādhurācaritasya ca ||
प्राणांस्तस्य ददौ भूयस्त्रिशूली नीललोहितः । (२६।१)
prāṇāṃstasya dadau bhūyastriśūlī nīlalohitaḥ |
लब्ध्वासून् भगवान्ब्रह्म देवदेवमुमापतिम् ॥ (२६।२)
labdhvāsūn bhagavānbrahma devadevamumāpatim ||
प्रणम्य संस्थितो ऽपश्यद्गायत्र्या विश्वमीश्वरम् । (२७।१)
praṇamya saṃsthito 'paśyadgāyatryā viśvamīśvaram |
सर्वलोकमयं देवं दृष्ट्वा स्तुत्वा पितामहः ॥ (२७।२)
sarvalokamayaṃ devaṃ dṛṣṭvā stutvā pitāmahaḥ ||
ततो विस्मयमापन्नः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । (२८।१)
tato vismayamāpannaḥ praṇipatya muhurmuhuḥ |
उवाच वचनं शर्वं सद्यादित्वं कथं विभो ॥ (२८।२)
uvāca vacanaṃ śarvaṃ sadyāditvaṃ kathaṃ vibho ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.